Fiducie in banken op dieptepunt

Na de problemen met Dexia vrezen de financiële markten het faillissement van Europese banken. De 'gewone Belg' haalt vooralsnog de schouders op.

AMSTERDAM - De kans dat grote Europese banken failliet gaan, is nu groter dan tijdens de kredietcrisis van 2008. Tenminste, als je de financiële markten mag geloven. De premies van verzekeringen tegen bankenfaillissementen zijn nu hoger dan drie jaar geleden.


Een verzekering tegen een faillissement van Dexia kost 7,5 procent premie per jaar. Kredietverstrekkers die Dexia een miljoen euro hebben geleend, kunnen dat risico dus voor vijf jaar afdekken voor 375.000 euro. Begin juli kostte dezelfde verzekering minder dan de helft. Maandag piekte de premie op 8,1 procent. Omdat thuislanden België en Frankrijk dinsdag beloofden 'hun' bank koste wat kost overeind te zullen houden, is de verzekering weer iets goedkoper geworden.


Kredietverzekeringen tegen wanbetaling (credit default swaps, cds) zijn de beste peilstok om te meten hoe het met het vertrouwen in de financiële gezondheid van de banken is gesteld. Dat vertrouwen bevindt zich op een dieptepunt, blijkt uit de cds-index van de 25 grootste Europese banken, de iTraxx (zie grafiek). De gemiddelde verzekeringspremie ligt nu rond de 5,5 procent en is sinds juli verdubbeld. In de nasleep van de kredietcrisis, in het voorjaar van 2009, piekte de premie op 3,5 procent. Met andere woorden: investeerders hebben nu minder fiducie in de overlevingskansen van de Europese banken dan tijdens de ernstige crisis van drie jaar geleden.


Dexia is van alle Europese banken een van de grootste schuldeisers van Griekenland. Ook de Franse banken BNP Paribas en Société Générale hebben er grote belangen. Andere banken vrezen dat deze concurrenten in de problemen komen als Griekenland zijn schulden niet meer kan betalen, een scenario dat steeds waarschijnlijker wordt. Daarom staan ze niet meer te trappelen om Dexia en de Franse banken geld te lenen. Die kunnen daardoor moeilijker aan cash komen en moeten meer rente betalen over het krediet dat ze wel kunnen krijgen.


De reputatie van Dexia, Société Générale en BNP Paribas heeft bovendien geleden onder het feit dat deze banken minder op de Griekse schulden hebben afgewaardeerd dan andere Europese banken. Dit wekt de indruk dat deze banken de verliezen niet goed kunnen dragen.


Banken waaraan eenmaal een smet kleeft, komen net als Dexia gemakkelijk in een negatieve spiraal terecht. De Amerikaanse zakenbanken Bear Stearns en Lehman Brothers verdwenen in 2008 ook op die manier van het toneel: zij waren in de ogen van de financiële markten de zwakke broeders in het bankenlandschap. Negatieve geruchten en de daaropvolgende paniek deden de rest. Daarom maken geruststellende verklaringen van bankdirecteuren over de sterke vermogenspositie en robuustheid van de bank weinig indruk. Een gezonde bank kan in no time ten onder gaan als de markten er geen vertrouwen meer in hebben.


De Nederlandse SNS Bank staat overigens opvallend hoog in het rijtje van gewantrouwde banken (zie grafiek). De financiële markten achten een bankroet van SNS zelfs waarschijnlijker dan de kans dat een van de Franse banken omvalt. SNS bezit echter weinig Griekse staatsobligaties of andere Griekse schulden. Wel zit de bank op een giftige vastgoedportefeuille en kwam SNS van de vier grote Nederlandse banken als slechtste, maar wel met een ruime voldoende, uit de laatste stresstest.


Geschrokken door het Dexia-drama willen de EU-landen haast maken met de herkapitalisatie van hun banken. Uiterlijk volgende maand moeten de plannen klaarliggen. De Europese Commissie ziet toe of staatssteun de concurrentie niet verstoort.


De nieuwe ronde steun voor de banken dient 'gecoördineerd' te verlopen, vindt Europees Commissaris Rehn van Economische Zaken. De pas opgerichte Europese banktoezichthouder EBA zal criteria voor de kapitaalversterking opstellen. Veel banken werken immers internationaal en zijn niet geholpen met uiteenlopende pakketten steunmaatregelen in de 27 lidstaten.


De Duitse bondskanselier Merkel zei woensdag bereid te zijn de Duitse banken te helpen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) becijferde onlangs dat de Europese banken tot 200 miljard euro nieuw kapitaal nodig hebben. Dat cijfer leidde tot geïrriteerde reacties in Europa, onder meer van Europese Centrale Bank-president Trichet.


Het wantrouwen jegens banken blijft niet beperkt tot Europa. De cds-premies voor de Amerikaanse banken Morgan Stanley en Goldman Sachs schieten net zo hard omhoog.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden