Fictie, daar win je dus geen geschiedenisquiz mee

Finalisten van de Grote Geschiedenis Quiz hebben weinig op met fictie, ze zijn meer van de biografieën. De winnaar: een accountant.

Beeld anp

Acteur Frank Lammers, dol op spelletjes, is tweevoudig winnaar van de Filmquiz maar in de Grote Geschiedenis Quiz vliegt hij er deze avond in de eerste ronde uit. Dat verbaast hem niks. ‘Het schoot me net te binnen: er zijn maar heel weinig mensen die iets van hun eigen geschiedenis leren. Hoe doe je dat dan met de geschiedenis van ons allen?’

Kwinkslaggerig
Vier van de twaalf vragen in de eerste ronde had Lammers goed en bij die meerkeuzevragen was het vooral gokken geblazen. Tja, wat is geschiedenis? Alles wat was? ‘Voor de aard van de vragen heb ik zojuist een nieuw woord uitgevonden’, zegt Lammers. ‘Kwinkslaggerig.’ Ach, genoeg gezeurd. ‘Toch weer leuke filmpjes gezien.’

Historische beeldfragmenten, ze zijn de kracht van de maandagavond uitgezonden Grote Geschiedenis Quiz. De achtste editie geeft onder meer een vermomde Anton Geesink te zien als kermisklant bij exploitant Swiebertje (vraag: waar komt het begrip Kop van Jut vandaan?) en schotelt beelden voor van de voetbalwedstrijd Frankrijk-Nederland in 1953 (antwoord: benefiet voor de slachtoffers van de watersnoodramp).

In het onderkomen van het Amsterdamse theatergezelschap Het Werkteater worden deze avond tien prominente Nederlanders en tien ‘kenners’ (kwalificeerden zich op basis van een voorronde in de Volkskrant en het Historisch Nieuwsblad) getoetst op hun geschiedeniskennis. In vroeger jaren was het gezelschap omvangrijker maar het blijkt steeds lastiger om ‘bekende Nederlanders’ te strikken voor een quiz als deze.

Expert
Radio- en tv-presentator Jeroen Kijk in de Vegte zei onmiddellijk ‘ja’ toen hij door de organisatie werd benaderd om deel te nemen. Hij heeft wel wat met geschiedenis. Met dank aan zijn docent op de middelbare school in Kampen. ‘Niet dat ik een expert ben, maar ik lees graag over geschiedenis. Met fictie heb ik niet zoveel, geef mij maar een biografie.’

Zo blijkt ‘liefhebber’ Kijk in de Vegte wel degelijk iets gemeen te hebben met de ‘kenner’ die hij later in de finale tegenkomt. Ook Lex van Eijndhoven, woonachtig in Utrecht en als accountant in dienst bij de gemeente Rotterdam, leest hoegenaamd geen fictie. ‘Verhalen zijn leuk maar ze moeten wel waar zijn. Ze moeten wel gebeurd zijn. Feiten, getallen, rugnummers! Hier komt de accountant in mij naar boven.’

Twee jaar geleden was Van Eijndhoven (39) ook deelnemer. Met minder succes. Hij struikelde over een vraag over de (nooit gerealiseerde) snelweg A3. ‘In die meerkeuzevragen zit altijd een element van gokken’, zegt hij. ‘Dat heb ik vanavond ook een paar keer moeten doen.’ Zoals bij de vraag over de Vier Pesten Campagne in Mao’s China (een poging tot het uitroeien van vier diersoorten die de schuld kregen van een mislukte oogst).

Maar in de finale imponeert Van Eijndhoven met zijn parate kennis. Presentator Joost Karhof is amper begonnen met zijn beschrijving van een historisch personage (‘Hij is geboren in een blokhut in Kentucky’ en ‘Zijn lengte was 1.93 meter’) of de accountant weet al dat het hier om Abraham Lincoln gaat. Vragen over de Dordtse Synode van 1619 en de Honderdjarige Oorlog worden ook razendsnel juist beantwoord.

Prominent
In al die jaren van de Grote Geschiedenis Quiz is het slechts één keer voorgekomen dat een prominent zich de winnaar mocht noemen. PvdA-Kamerlid Diederik Samson lukte het vorig jaar. De verliezend finalist van dit jaar, Jeroen Kijk in de Vegte: ‘Als je tegenover zo’n kenner staat weet je al dat je voor spek en bonen meedoet. Maar ik wilde per se niet als een soort Kelly overkomen.’

Kelly? Iemand uit Big Brother toch? Wat was er ook alweer met Kelly? Zou zo maar een ‘kwinkslaggerig’ vraagje kunnen opleveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden