Feuilleton

Bibi kruipt in bed bij haar zoontje, terwijl haar vriendinnen zich opnieuw in het feestgewoel storten.

Ze nam een omweg om vooral de deinende feestzaal te ontlopen. Met kleine Kick loom hangend in haar armen, liep Bibi naar haar family suite. Aangekomen bij haar gang zag ze bij een andere kamerdeur Klaasje staan, die aangeschoten worstelde met een keycard. Het lukte haar niet de deur te openen. Bibi's eerste reactie was haar te mijden, maar toen ze Klaasjes tranende ogen zag, hield ze haar pas in. Zonder naar Bibi op te kijken zei Klaasje dat alles kapot was.


'Maar de kinderen vermaken zich uitstekend, en daar doen we het toch allemaal voor?', zei Klaasje.


'En jij?', vroeg Bibi.


Klaasje zei dat ze weer werd geplaagd door haar opspelend bubbuvuddu, het gemis van haar dochtertje Frances. Toen ze dit had gezegd, brak ze. Met lange uithalen begon ze te kermen. Bibi liep naar haar toe en probeerde haar te omhelzen, voor zover dat ging met Kick in haar armen.


Bibi trok Klaasje mee naar haar suite, waar ze Kick in het tweepersoonsbed op de plek van zijn vader legde. Knikkebollend van de slaap liet het jongetje toe dat zijn moeder zijn schoenen uittrok en hem uitkleedde. In het keukenblokje van de suite zette Klaasje snikkend water op voor thee.


Een paar minuten later stonden de vrouwen op het balkon te roken en dampende thee te slurpen. Af en toe waaide er vanuit het dorp geluiden van napruttelend vuurwerk, maar verder was er alleen de koude furie die over het besneeuwde landschap raasde. Klaasje vertelde aan Bibi over de situatie op het feest. Frederique en Pim hadden openlijk ruzie over alle geheimen die Frederique zou hebben verzwegen, Korneel liep rond met een steeds leger wordende fles whisky, Rosalie probeerde voortdurend Pjotr in Nieuw-Zeeland te bellen met de vraag waarom hij verdomme zijn kinderen niet had gebeld, en Bram had op een nogal agressieve manier staan huilen op de dansvloer.


'Kortom, een redelijk normale avond', zei Klaasje. Hierna zwegen ze. Bibi vroeg Klaasje niet naar Kick, Klaasje vroeg Bibi niet naar Korneel. En er viel ook niets te vragen. Ze keken stilletjes naar de steeds wisselende groep rokende feestgangers bij de ingang van het hotel en probeerden te zien of ze de twee schimmen herkenden die verderop in de duinen op een bankje zaten te blauwbekken. Na een tijdje kwamen er drie vrouwen naar buiten die hen bekend voorkwamen. Ze hadden geen winterjassen aan en staken kleumend een sigaret op, ongewis van de toeschouwers boven zich. Hun conversatie konden Klaasje en Bibi niet volgen.


'Lullig', riep Klaasje na een tijdje naar beneden. 'Zouden we er deze trip met z'n vijven wat van maken, zijn wij heel even weg... Hebben jullie het al gezellig.'


'Ontzettend achterbaks is dat', zei Bibi.


De drie keken omhoog. Sanne stapte richting het balkon van Bibi's family suite, maar het was Rosalie die als eerste iets terugriep: 'We zijn gevlucht.'


Sanne: 'Bram zit Korneel steeds zogenaamd voor de grap uit te dagen en Pim heeft het aangepapt met een of ander bezopen blond wijf.'


'Met alleen wat lichtgevende veters rond haar tepels', riep Frederique. Tegen het woedende gekrijs van de storm in, zei Rosalie: 'Wij houden het even voor gezien binnen.'


Klaasje antwoordde: 'Wij ook.'


Daar stonden ze dan, de gezworen vriendinnen, naar elkaar te zwijgen en bibberend van de kou.


'Het is hier niet uit te houden!', schreeuwde Sanne. 'Wij gaan weer naar binnen.'


Klaasje gebaarde dat Bibi en zij er ook aankwamen, tot Bibi riep: 'Ik niet.'


Klaasje en de drie vrouwen beneden keken haar met grote ogen aan. Ze had 'ik niet' geroepen.


'Jij zeker wel', riep Rosalie. 'Jij bent altijd de gangmaker en de laatste die blijft hangen op welke avond dan ook, dus je gaat ons vannacht helemaal niet in de steek laten. Jij hebt deze ellende veroorzaakt. Die kerels zijn binnen een puinhoop aan het veroorzaken en de kinderen moeten zo naar bed.'


'Naar beneden komen jij!', schreeuwde Sanne. 'We gaan feestend en ruziënd ten onder. Allemaal. Dit is de eerste avond van het nieuwe jaar, erger kan het niet worden. Als die mannen al hun sores wegzuipen, kunnen wij dat ook.'


Bibi riep dat ze geen zin meer had in een feest. Sanne zei: 'Wij rossen die Silvijn wel voor je in elkaar, als dat het probleem is.'


'Nee, we hebben genoeg gefeest, de afgelopen jaren. En daarbij maken Klaasje en ik hier ons eigen feestje. Hier', zei Bibi, en glimlachend hield ze een pot thee omhoog.


'Waar?', riep Sanne, die het slecht had verstaan.


'Hier!', riep Bibi.


'Hoer? Nee, jij bent een hoer!', riep Rosalie naar boven. Even bleef dit woord hangen als de geur van het vuurwerk eerder die avond. Het was een woord dat hoorde bij de vriendschap. In al die jaren was het onderdeel van hun idiolect geworden, hun persoonlijke taalgebruik. Het woord had ooit - op 7 september 1995 om half zes 's middags - het begin van De Vijf gemarkeerd. Het bepalende moment dat ze zich als groep verweerden tegen de gemeenheid van de wereld.


'Jullie zijn zelf hoeren!', riep Klaasje terug, het vaste vervolg op dit woord. 'Hoeren!'


'Hoeren!'


Om haar uitroep kracht bij te zetten greep Klaasje met twee handen sneeuw van de balkonrichel en wierp een bal in de richting van de drie vrouwen beneden. Haar worp miste Sanne maar net.


'Wel verdomme', riep deze, en ze deed een paar stappen naar een geparkeerde ondergesneeuwde auto, om haar eigen bal bij elkaar te prakken. Binnen een halve minuut vlogen er tientallen sneeuwballen door de lucht. Sommige knalden tegen het grote raam van de family suite en de glazen balkonwand.


Bibi en Klaasje verscholen zich gillend achter deze wand, ondertussen van overal witte munitie bij elkaar grijpend voor hun eigen sneeuwvuur. Frederique raakte Klaasje, Bibi had een voltreffer op het achterhoofd van Rosalie.


'Godsamme Pisemmer, die was raak!', gilde Rosalie. Ze begonnen elkaar, zoals altijd in dit soort situaties, toe te roepen met de zogenaamde koosnamen uit de door hun verfoeide ontgroening. 'Inderdaad raak, Ruftje Knoflook.'


'Deze is voor jou, Vette Oen', riep Klaasje Binninga - ook bekend als Kutje Binnengaan - tegen Sanne, terwijl Frederique 'Vreetzwijn' Severijn zich verschool achter een auto.


Het sneeuwballengevecht duurde niet lang, want al snel waren hun handen te verkleumd van de kou. Sanne en Rosalie riepen dat ze een wapenstilstand wilden, omdat ze anders zouden doodvriezen.


'Jij!', riep Sanne tegen Bibi, toen het luchtruim was geklaard. 'Wij zien jou zo beneden op de dansvloer. En waag het niet, niet op te dagen.'


Ze wees haar vriendin indringend aan. Rosalie en Frederique gingen naast haar staan en wezen al even priemend.


Binnen sloot Bibi de schuifdeur van het balkon. Klaasje wreef omstandig in haar handen en zei nahijgend van het gevecht dat het in de suite aangenaam was. Ze liep naar de ingang van de kamer en opende de deur, maar Bibi aarzelde.


'Ga je mee naar beneden?', vroeg Klaasje warm.


Bibi zweeg en dacht na. Uiteindelijk schudde ze van niet.


Ze opende de deur van haar slaapkamer.


'Ik blijf bij Kick', zei ze. 'Echt. Ik kan hem niet verlaten nu. Ik blijf bij Kick.'


Haar besluit had haar opgelucht. Ze sloot de gor-dijnen in de suite, kroop in bed naast een jongetje dat diep lag te slapen en laafde haar koude lichaam aan zijn warme lijfje. Van het feest verderop was niets te merken. De nacht ervoor om dezelfde tijd had ze afwachtend geluisterd naar de woedende onmacht van de gure storm over het eiland, deze nacht blies diezelfde wind haar in een weldadige slaap. Alles zou anders worden.


Wat eraan vooraf ging

Een groep van vijf vrouwen ('De Vijf') viert Oud en Nieuw op Vlieland met gezin en kinderen. Op 30 december moet het gezelschap noodgedwongen uitwijken naar een jeugdboerderij. Daar wisselt Bibi onder de dekens berichten uit met haar geheime minnaar Silvijn. Die nacht verdwijnt Bibi's man Kick met Frederique, die hem confronteert met zijn overspelige gedrag. Later komt Kick Silvijn tegen in het dorp. Bibi schrikt, want wat doet in godsnaam de weduwnaar Silvijn op het eiland?


Onderweg naar een lunchtent onthult Kick aan de andere mannen dat hij destijds een affaire heeft gehad met de vrouw van Silvijn. Silvijn licht op zijn beurt Bibi in over het gedrag van haar man. Hierop schopt ze een scène in het restaurant. Bibi beschuldigt Kick ervan met Frederique het bed te hebben gedeeld, waarna ze hier meer over vertelt aan Frederiques man Pim. Later, in het zwembad, wordt Bibi door Frederique ingelicht over de verhouding die Kick had met de vrouw van Silvijn. In de hotelbar slaat Bibi Kick tegen de grond. Hierop komen er verschillende onthullingen over wie in het verleden iets met wie zou hebben gehad. 'Is er godsamme een van jullie wijven op wie Kick niet heeft gelegen?', vraagt Bibi haar vriendinnen. Als Kick het hotel verlaat, komt hij in confrontatie met Silvijn. Bij het feest wordt er gezongen, ondanks alle spanningen. Na de jaarwisseling gaat Bibi op zoek naar Kick, maar ze treft Silvijn bij de bar. Die vertelt haar over het ongeval van zijn vrouw en de rol van Kick, die zeer expliciete berichten met haar deelde. Silvijn verklaart Bibi zijn liefde, maar zij vlucht van hem vandaan.


Een na laatste aflevering

Dit is geen fragment uit een vooraf in elkaar getimmerde roman, maar een aflevering van een feuilleton dat per week wordt geschreven. In principe zou een krantenfeuilleton tot het einde der tijden kunnen doorgaan, maar volgend week hou ik ermee op. Daarom ben ik al een paar weken lang bezig 'af te bouwen'.


Voor een roman zou ik anders te werk gaan. Er zijn, zoals ik in de zijbalk van aflevering 9 schreef, twee groepen schrijvers. Zij die hun reis en bestemming in het geheel niet plannen, en zij die goed voorbereid op pad gaan. Hoewel ik bij het schrijven van mijn romans tot de tweede groep behoor, dwong de feuilletonopzet me te kiezen voor de eerste methode. Inmiddels heb ik het idee wat er in de laatste aflevering zal geschieden (al kan alles nog wijzigen).


Het einde


T.S. Eliot zei: 'The end is in the beginning.' Samuel Beckett ging nog veel verder. Hij zei: 'The end is in the beginning and yet you go on.' Misschien dat zij hiermee bedoelen dat schrijvers om een verhaal rond te krijgen vaak teruggrijpen op het begin.


Ook in deze aflevering verwijs ik naar de eerste bijdrage (die verscheen op 15 september 2012), waarin de vriendschap tussen De Vijf werd gesmeed. Deze aflevering is - net als alle andere 38 afleveringen - terug te lezen op volkskrant.nl.


Gouden Regels

Regisseur Jim Jarmusch gaf onlangs zijn Vijf Gouden Regels Voor Filmmakers. Vier van de vijf zijn direct te adapteren als Gouden Regel Voor Schrijvers. Zeer kort samengevat: 1. Er zijn geen regels. 2. Mensen kunnen je helpen of niet helpen, maar ze kunnen je niet stoppen. 3. De productie is er voor de film, de film is niet voor de productie. 4. Leer samenwerken. 5. Niets is origineel, durf alles te stelen dat je diep raakt. 'Always remember what Jean-Luc Godard said: It's not where you take things from - it's where you take them to.'


Theo Steppers regels

Op Facebook postte ik de regels van Jarmusch met de vraag om Gouden Schrijfregels. Dit zijn die van vaste blogger Theo Stepper, die ik van harte onderschrijf: 1. Begin. 2. Maak tijd en zet door. 3. Sla concepten op. 4. Vraag feedback en doe er wat mee. 5. Durf te schrappen. Helderder kon ik het niet zeggen.


Personogram

Er zijn vier gezinnen mee en een alleenstaande moeder met kinderen. Spil zijn Bibi Roskam (yogalerares en uitvaartverzorgster) en Kick Groen (platenbons). Kicks vader, Opa Kick, is een voormalige platenbons. Cameravrouw Frederique Severijn heeft al jaren de geheimen van haar vriendinnen verzameld. Ze is getrouwd met tv-maker en practical joker Pim Staal. Sanne Moens werkt bij de rechtbank en is getrouwd met Bram Laprice, redacteur bij Libelle. Klaasje Binninga is ambtenaar, getrouwd met Korneel Petersen, duikinstructeur bij de brandweer. Rosalie van Lokeren is een gescheiden puzzelontwerpster.


volkskrant.nl/feuilleton;


twitter.com/vfeuilleton; facebook.com/VolkskrantFeuilleton

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden