Feuilleton aflevering 7: Freek verzamelde alle geheimen

Met inbreng van lezers schrijft Ronald Giphart een feuilleton voor het dagelijkse katern V van de Volkskrant, de afleveringen verschijnen daarna ook op Volkskrant.nl. Vandaag aflevering 7: Geheimen.

Nadat de platbodem De Progressie kalm was drooggelopen op een grote zandbank tussen Terschelling en Vlieland, werd er door schipper Maria en matroos Beerd een touwladder bevestigd aan de zijkant van de klipper om de passagiers te laten afdalen. De families hadden een paar lange lome uren de tijd om rond te dwalen, bijzondere schelpen te zoeken en zeehonden te fotograferen. Maria riep dat het gezelschap zich wettelijk niet verder van het schip mocht begeven dan een straal van vijfhonderd meter, maar ze zei erbij dat dit niet vaak werd gecontroleerd.

'Dan gaan wij enorm ongehoorzaam vijfhonderddertig meter van het schip vandaan', zei Pim tegen zijn achtjarige zoon IJsbrand, die zijn vader geschrokken tot de orde riep.

'Ik wil echt niet verdwalen', zei het jongetje.

Frederique en Bibi gingen als laatsten van boord, geholpen door Beerd, die op het schip achterbleef om een maaltijd te bereiden. Toen de vrouwen na zenuwachtig gewaggel op de touwladder de zandbank bereikten, was de rest van de groep al richting een kolonie zeehonden gerend, een stuk verderop bij een kleine geul. Woordloos besloten de vriendinnen een andere kant op te wandelen, de Thelma en Louise van de club.

De winterzon scheen helder, de stilte op de zandplaat was overweldigend, de voetstappen van de vrouwen klonken zompig tussen het wier. Geen landschap op aarde waar de hemel zo majestueus overdondert als op het Wad.

Steeds verder liepen Freek en Bibi van de rest van de groep, zover dat ze de anderen al snel uit het zicht verloren. Alleen de klipper zagen ze, in de verte, de mast fier omhoog. Het bevreemdende beeld van een boot op het droge.

Toen Frederique vertelde over een Amerikaans onderzoek dat slechts 6 procent van de zendtijd op de televisie wordt besteed aan vrouwen samen in beeld (de rest van de tijd gaat het om mannen, of om mannen met vrouwen), kreeg Bibi een sms. De vriendinnen verbaasden zich erover dat ze bereik hadden in deze uithoek van de drooggevallen zee.

'Leuk bericht?', vroeg Freek, niet al te geïnteresseerd, nadat Bibi haar toestel zwijgend weer in haar zak had gestoken. Bibi vertelde dat ze al een tijdje werd lastiggevallen door een mannelijke bezoeker van een van haar yogacursussen.

'Geen moordenaar of potentiële engerd, maar een sukkel met een burn-out,' zei ze. 'Hij hoopt door yoga fut te krijgen weer aan het werk te gaan.'

Een paar weken daarvoor had ze na afloop van een ochtendles uit een soort plichtsbesef een kopje koffie met de man gedronken in een hotel-restaurant vlak achter haar yogastudio. De serveerster had gevraagd of Bibi en haar cursist ook iets wilden eten, een ontbijtje bijvoorbeeld.

'Nee, dat doen we de volgende keer, als we hier een kamer hebben gehuurd', had de man tegen de serveerster gezegd, als een ontwapenend grapje voor Bibi. Bibi had lafjes geglimlacht en hem niet direct terechtgewezen, wat de man blijkbaar als een aanmoediging had gezien haar sms'jes te sturen, met steeds opdringeriger voorstellen en ontboezemingen.

'Hier', zei Bibi, waarna ze de tekstboodschap liet zien aan Frederique. Jij geeft mij nieuwe energie (die ik prompt gebruik om almaar aan jou te denken), stond er in het scherm.

'Ach,' zei Freek. 'Je hebt gewoon zijn hoofd op hol gebracht.'

Bibi haalde haar schouders op.

'Leuke vent?' vroeg Freek.

Bibi's ogen werden groot, ze trok een vies gezicht en even deed ze of ze moest kokhalzen. Na een korte stilte zei ze: 'Dit is niet voor Kick, hè? Daar wordt hij alleen maar jaloers van.'

Meewarig keek Freek haar vriendin aan. Ze had nog nooit een geheim over wie dan ook aan wie dan ook doorverteld.

Wanneer het precies was begonnen, wist ze niet. En evenmin waarom of voor wie ze het deed. Freek verzamelde geheimen van haar vriendinnen. Een ander verzamelt bloemzaadjes, boeken van Couperus of schoenen, Freek onthield al een jaar of vijftien nauwgezet de dingen die haar door vriendinnen waren toevertrouwd. Vaak hadden die haar in vertrouwen genomen over zichzelf of over andere vriendinnen, collega's en familieleden.

Freek luisterde altijd aandachtig naar onthullingen, dacht mee en oordeelde nooit. Misschien werd haar daarom regelmatig iets verteld. Kleine geheimen, grote geheimen, inmiddels allang weer verjaarde geheimen, liefdevolle weetjes, gemene roddels, levensbedreigende geheimen, Freek verzamelde ze allemaal.

Dat Rosalie eens in haar keuken heeft gespuugd in een gerecht, toen haar man Pjotr - van wie ze inmiddels is gescheiden - een vervelend stel van zijn werk had uitgenodigd.

Dat Sanne op een geheime plek in haar huis repen chocola bewaart. Haar gezin mag daar niets van weten.

Dat de moeder van Rosalie ooit aan vriendinnen heeft verteld dat ze borstkanker heeft gehad, waarvan ze was genezen. Dit was gelogen.

Dat Rosalie in 2009 aan Bibi vertelde dat er te weinig kaartjes waren voor een of andere theatershow, wat niet waar was. Rosalie had geen zin gehad in het gezelschap van van Bibi.

Dat Klaasje op haar werk van een vrouwelijke collega eens een idee had gestolen en daar alle credits voor heeft gekregen.

Dat Klaasje bij een kerstdiner met haar veeleisende schoonouders maaltijden door een traiteur had laten bezorgen, waarna ze zei dat ze die zelf had gekookt.

Dat Bibi met een man vlekken heeft gemaakt op de bank bij haar ouders, toen die in het buitenland waren.

Dat Sanne het in haar studententijd een keer heeft gedaan met Jeroen Pauw. En dat iedereen dit weet, behalve haar man Bram. En misschien ook Jeroen Pauw.

Dat Rosalie ooit een gemene roddel hoorde over de man van een collega van haar. Dat ze dit geheim aan veel vriendinnen heeft doorverteld, en dat ze hier toen pas wroeging over kreeg.

Dat Bibi, die bijzonder mooie nagels heeft, soms met haar handen duidelijk zichtbaar langs een terras met vrouwen loopt.

Dat Bibi valt op groot geschapen mannen. En dat een van haar vorige vriendjes veel minder bedeeld was, wat ze geen reden vond om hem te dumpen. Maar wat ze wel deed.

Dat Rosalie in 2004 's nachts met haar fiets tegen een geparkeerde auto is geknald, waarna ze doorreed.

Dat Sanne eens heeft geblowd, de dag voordat ze als persrechter een grote drugszaak moest toelichten.

Dat Bibi in 2007 vreemdging met een man in een motel. Het gebeurde vier keer. Dat de man bij een van die gelegenheden een paar foto's maakte, die Bibi bewaart in een geheime digitale map.

Dat Bibi een vriendin heeft die zich op Twitter voordoet als een femme fatale genaamd 'Vixen James'. Dat deze vrouw opschept over minnaars, die ze niet heeft.

Dat Klaasje op Twitter een geheim account heeft waarmee ze haar man Korneel volgt. En andere mannen die ze leuk vindt.

Dat Klaasje, brave Klaasje, nog altijd een seksblaadje genaamd TUK heeft, dat ze dertig jaar geleden stal uit de slaapkamer van haar ouders.

Dat Klaasje, toch niet zo heel erg brave Klaasje, Korneel een keer heeft opgestookt in het café te vechten met een andere man. Dat dat haar opwond.

Dat Klaasje, nogal onbrave Klaasje, vroeger Korneel soms afzoog als ze samen terugreden van een feestje. Bij voorkeur als Korneel over de snelweg scheurde.

Dat Rosalie in een ver verleden de Clio van een rivale in de liefde heeft bekrast. De rivale is nu getrouwd met de man om wie het ging.

Dat Sanne vorig jaar na een stapavond 'per ongeluk' heeft gezoend in een steeg met een student van 22. Ze weet niet meer hoe de jongen heette, helaas.

Dat Bibi in een sauna haar benen eens heeft gespreid voor een onbekende man.

Dat Bibi niet meer weet of ze nog van Kick houdt, tenminste dat zegt ze als ze net iets te veel heeft gedronken.

Wat eraan voorafging

Een groep van vijf vrouwen ('De Vijf') deelde tijdens hun studie lief en leed, nadat ze gezamenlijk waren weggelopen van de ontgroening van hun toekomstige studentenvereniging. Hun mannen raakten ook met elkaar bevriend. Het gezelschap bijna-veertigers besloot gezamenlijk Oud en Nieuw te vieren op Vlieland, met hun kinderen. Bij aankomst in Harlingen misten zij de boot, maar dit bleek een practical joke van Pim, een van de mannen. Hij had een oude klipper gecharterd bij schipper Maria. De vrouwen praatten in de kombuis over het leven en de mannen stonden bij elkaar op het dek, nakaterend van een bezoek, daags ervoor, aan een popconcert in de Ancienne Belgique te Brussel. Kicks vader, bijgenaamd Opa Kick, was bij dat concert nogal prominent aanwezig.

1.1 Drooglopen en dan?

De vraag op Facebook was hoe het eraan toegaat wanneer een platbodem droogloopt op een zandbank. Hoe gaan de passagiers van boord? Dragen zij laarzen? Et cetera.

Schipper Harriët Stalman van de tweemastklipper Wilhelmina stuurde een gedetailleerde reactie: 'Op elk charterschip is een ladder aan boord om van en aan boord te klimmen. Laarzen moet je zelf meenemen, maar beter zijn hoge gympen (...) waterschoenen zijn ook prima om je niet te bezeren aan scherpe schelpen.'

Over de omgeving: 'Je vindt op de zandplaat veel schelpen, rogge-eieren, verschillende soorten wier en spaghettisliertjes zand van de wadwormen.'

Over na het lopen: 'Voor je weer aan boord stapt, moet je eerst je voeten/schoenen schoonmaken in de emmer die onder aan de ladder staat, anders heb je een chagrijnige schipper.'

Uit: De Wadloopverordening 2012

Artikel 4: Het houden van een wadlooptocht is verboden, behoudens het bepaalde in de artikelen 5 (...).

Artikel 5: Het in artikel 4 omschreven verbod geldt niet voor (...) lemma f: de opvarenden van een drooggevallen of een voor anker liggend vaartuig die zich op dezelfde plaat of kwelder als de boot bevinden en zij binnen een straal van 500 meter van de boot blijven indien zij met acht of meer personen zijn.

1.2 Prothusteron

De door Bibi gebruikte omschrijving 'Geen moordenaar of potentiële engerd' is een voorbeeld van een prothusteron, een stijlfiguur waarbij de chronologie van de betekenis van de woorden wordt omgedraaid om een effect te bereiken. Een ander woord hiervoor is 'hysteron proteron'. Een bekend prothusteron is: 'Daar werd hij vermoord en verraden'. Andere beroemde voorbeelden zijn: 'Laten we sterven en ons midden in de strijd begeven' (Vergillius) en 'Uw man is dood en laat u groeten' (Goethe).

1.3 Enumeratie

De opsomming met (een deel van de) geheimen die Frederique heeft verzameld is een voorbeeld van een enumeratie. Volgens Wikipedia: 'Een enumeratie is een stijlfiguur waarbij een opsomming wordt gebruikt om iets te benadrukken. Meestal zit er in de opsomming een climax (een in kracht toenemende rij) of een anticlimax (een in kracht afnemende rij).'

1.4 Anafoor

Het voortdurend herhalen van het woordje 'dat' aan het begin van de zinnen in de enumeratie is een voorbeeld van een anafoor. Wikipedia: 'Een stijlfiguur die bestaat uit het herhalen van hetzelfde woord of dezelfde woordgroep aan het begin van opeenvolgende zinnen of zinsdelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden