Feuilleton

Feuilleton aflevering 37: As We Know It

Op de dansvloer wordt afgeteld naar het nieuwe jaar. Bibi maakt zich zorgen waar haar man uithangt.

Het was vijf voor twaalf. De meeste feestgangers hadden hun winterjassen al uit hun hotelkamers gehaald, om dadelijk snel buiten bij het vuurwerk te zijn. De verzamelplaats was de dansvloer, waar obers en serveersters rondliepen met dienbladen bubbelwijn. Op een van de muren van de eetzaal werd een grote klok geprojecteerd en een deejay kondigde het officiële laatste nummer van het jaar aan: It's The End Of The World As We Know It van R.E.M.. Het refrein van dit feestnummer werd uitbundig meegezongen, met name door mensen die het niet kenden.

De sfeer tussen De Vijf en aanhang was nog steeds niet al te joyeus, al werd er - nu de kinderen voortdurend om hen heen drentelden - niet meer nagepraat over wie met wie wanneer waar hoe vaak waarom hoe lang hoe laat. Toen R.E.M. was uitgezongen duurde het nog één minuut voor het nieuwe jaar in zou gaan.

'Het aftellen is begonnen', brulde een deejay, die de seconden begon af te roepen. Zo langzamerhand maakte Bibi zich zorgen waar Kick uithing, ze had hem niet meer gezien sinds hij eerder die avond het diner had verlaten. Hij kneep er wel vaker tussenuit, maar altijd kwam hij terug. Bibi zocht haar man en wenkte ondertussen haar kinderen. Alleen haar jongste reageerde. Kick jr. kwam met een gloeiend gezicht bij haar staan en zei dat hij wel vijf uur achter elkaar had gedanst.

'Mamma, het is bijna nieuwe jaar', riep hij met grote ogen van opwinding. Bibi boog zich naar hem toe en tilde hem van de grond. De mensen op de dansvloer brulden: 'Tweeënvijftig... Eenenvijftig... Vijftig...'

'Waar is pappa?', vroeg Kick jr..

Bibi, die zichzelf soms ook verbaasde over de snelheid waarmee ze dit soort antwoorden gaf, zei: 'Die controleert of het vuurwerk buiten wel veilig is.'

Kleine Kick knikte.

'Maar hij is er nog wel?'

'Waarom zou hij er niet meer zijn?'

Het jongetje aarzelde.

'Andere kinderen zeggen dat jullie uit elkaar gaan. Ze zeggen dat jullie gaan scheiden.'

Bibi keek haar zoon aan, nu toch even sprakeloos. Om zichzelf een houding te geven haakte ze monter in bij het scanderen van seconden. 'Drieëndertig... Tweeëndertig... Eenendertig...'

Kleine Kick nam dit meteen over en vergat zijn vraag. Vrolijk gilde hij de getallen met de menigte mee.

'Dertig... Negenentwintig...'

Bibi keek naar haar vriendinnen en hun kinderen. Sanne en Bram hielden elkaar vast, met een droevige, maar saamhorige blik.

Frederique en Pim stonden bij elkaar, Korneel en Klaas ook, en Rosalie omhelsde haar beide kinderen. Opa Kick stond er zelfgenoegzaam tussen, met een flûte in zijn hand.

En toen schoot Bibi plotseling vol, midden op de dansvloer. Ze probeerde zich in te houden, maar verloor het gevecht tussen traanvocht en haar oogleden. Vluchten kon ze niet, want ze had Kick op haar arm en waar moest ze naartoe? Kleine Kick had al weken naar het moment van de jaarwisseling toegeleefd.

'Drieëntwintig... Tweeëntwintig...'

Alles was verkeerd gegaan. Bibi had alles verpest voor iedereen. En Kick had ook alles verpest. Allemaal hadden ze alles verpest. Het jaar, hun vriendschap, had niet somberder kunnen eindigen. Wat was er in godsnaam gebeurd, waarom op dit moment? Was het rente op hun gedrag?

'Zeventien... Zestien... Vijftien...'

Waar was de man in haar leven? Waarom was hij nu niet hier? Waarom kon ze hem niet vasthouden? Alle verwensingen en onvolmaaktheden zouden later komen. Wat was er met al die lichtzinnigheid tussen hen? Alle trotse hoge woorden van vroeger. Als ze één ogenblik in het jaar samen moesten zijn, was het nu. Al achttien jaar hadden zij elkaar het nieuwe jaar in gezoend, in omhelsd, in geknepen - en vanavond was hij er niet. Alles was voorbij. Liefde doodt.

God, wat hunkerde ze naar hem, haar man, de verrader van alles wat ze samen hadden... Bibi keek om zich heen of ze hem niet ergens in de menigte zag staan. Ze zou hem wenken, naar hem rennen desnoods. In elkaars moegezworven armen vallen.

'Acht... Zeven... Zes...'

Buiten klonk al gedonder van eilandbewoners die niet konden wachten met het inluiden van het nieuwe jaar. Door de ramen van de feestzaal waren vuurpijlen zichtbaar, maar Bibi had alleen oog voor Kick.
Hij was er niet. Ze voelde de greep van haar zoon verstevigen. Nog een keer keek ze langs de gezichten van haar vriendinnen.

'Vier... Drie...'

'Huil je, mamma?'

'Wat?'

Ze zag dat hij nogmaals 'huil je?' vroeg, maar ze hoorde hem niet, want zijn uitroep werd overstemd door het gejoel van zaal.

'O, Kick', zei ze.

Het was zeven over twaalf. De vriendinnen en vrienden hadden elkaar allemaal omarmd en het beste voor het nieuwe jaar gewenst, alsof er niets was gebeurd en gezegd. Glazen Spumante werden geheven en toasts uitgebracht. Niemand had het over de afwezigheid van Kick, ook zijn vader niet.

Van buiten klonk gedonder en geknal. Het hotel had voor de gasten een vuurwerkshow opgesteld, die om kwart over twaalf zou worden ontstoken. De kinderen waren al om anderhalf over twaalf naar buiten gerend, de ouders volgden later.

Buiten rook het naar verwaaid kruit van het vuurwerk dat de kinderen en sommige hotelgasten afstaken. De hemel was een mozaïek van veelkleurige lichtspetters. Door de sneeuw nam Vlieland de kleur aan van de pijlen in de lucht.

Bibi's kinderen kwamen om de beurt vragen waar hun vader was, maar ze werden met een smoes weer terug naar het vuurwerk gestuurd. Voelt zich niet zo lekker. Is even de veiligheidsbril voor Kleine Kick zoeken. Moest naar de wc. Ligt waarschijnlijk een of andere vreemde vrouw een gelukkig nieuwjaar te wensen.

Bibi's zorgen om Kicks afwezigheid begonnen om te slaan in ergernis. Toen adolescente eilandbewoners geheel volgens de traditie op opgevoerde brommers over het eiland kwamen knetteren en er voor omstanders geen enkele normale vorm van communicatie meer mogelijk was, besloten De Vijf weer naar binnen te gaan. De mannen bleven aanvankelijk buiten om op de ogen en ledematen van de kinderen te letten.

In de eetzaal was het feest alweer in volle gang. De Vijf trokken opvallend veel mannen van andere groepen aan, mannen die wilden zoenen en bestewensen. Andere vrouwen kwamen nauwelijks langs. De muziek stond op een stevig volume, dus echte gesprekken waren ook hier nauwelijks mogelijk. De strandresidence had naast de eetzaal twee barren en een kleinere feestkelder. Tot twee keer toe ging Bibi op deze plekken kijken om te zien of ze Kick zag, maar hij leek verdwenen. Ook in de family suite was hij niet, noch bij het zwembad of de uitkijk over het duinlandschap.

Toen Bibi voor de derde keer aankwam bij de zo goed als verlaten bar waar ze zeven uur daarvoor Kick nog een enorme dreun had gegeven, hoorde ze achter zich: 'Hebben wij elkaar al gelukkig nieuwjaar gewenst?'

Ze herkende de stem en draaide zich om.

Silvijn stond er, met een flûte in zijn hand. Bibi was vergeten dat hij er ook nog was.

'Mag ik je alle goeds wensen?', zei hij en boog zich naar haar toe om haar te zoenen, maar Bibi hield hem af.

'Ik heb hier echt geen zin in', zei ze. 'Mijn huwelijk is naar de klote en dat is nooit de bedoeling geweest. Waarom ben je in godsnaam hier naartoe gekomen?'

Silvijn knikte inlevend en maakte een kalmerend handgebaar.

'Het enige wat ik wil is je iets vertellen over de dood van Nathalie', zei hij. 'En over jou.'

twitter.com/vfeuilleton;
facebook.com/VolkskrantFeuilleton

WAT ERAAN VOORAF GING

Een groep van vijf vrouwen ('De Vijf') wil Oud en Nieuw vieren op Vlieland met gezin en kinderen. De eerste nacht wisselt Bibi onder de dekens berichten uit met haar geheime minnaar Silvijn. Die nacht verdwijnt Bibi's man Kick met iemand anders uit het gezelschap in het donker. Later komt Kick Silvijn tegen in het dorp. Bibi schrikt, want wat doet de weduwnaar Silvijn op het eiland? Onderweg naar een lunchtent onthult Kick aan de andere mannen dat hij een affaire heeft gehad met de vrouw van Silvijn. Silvijn licht Bibi in over het gedrag van haar man. Hierop schopt ze een scène in het restaurant. Ze beschuldigt Kick ervan met Frederique het bed te hebben gedeeld, waarna ze hier meer over vertelt aan Frederiques man Pim. Later wordt Bibi door Frederique ingelicht over de verhouding die Kick had met de vrouw van Silvijn. In de hotelbar slaat Bibi Kick naar de grond. Hierop komen er meerdere onthullingen over wie iets met wie zou hebben gehad. 'Is er godsamme een van jullie wijven op wie Kick niet heeft gelegen?', vraagt Bibi haar vriendinnen. Als Kick het hotel verlaat, komt hij in confrontatie met Silvijn. De vriendinnen vechten hun ruzie uit door tegen elkaar te zingen in de feestzaal.

1.1 Liedje

Mijn E.H.B.M. (Eerste Hulp Bij Muzieknood) is mijn beste vriend, schrijver Bert Natter, die zich al 31 jaar bezighoudt met mijn muzikale opvoeding. Ik vroeg hem naar een toepasselijk liedje om als laatste in het jaar te worden gedraaid. Bert vond de verleiding groot mensen naar huis te jagen met het orgelstuk van Bach Das alte Jahr vergangen ist, twijfelde over My Year In Lists van Los Campesinos!, maar hield het toch op zijn eerste ingeving: It's The End Of The World As We Know It van R.E.M..

1.2 Behoud

Amerikaanse scriptschrijvers werken vaak met een zogenoemde logline, een zinnetje dat - al dan niet figuurlijk - aan hun muur hangt om hen bij de les te houden. Vormgevers werken met een moodboard, een fotocollage met inspiratiemateriaal. Ik hang soms een gedicht naast mijn scherm. Bij deze aflevering was dat Behoud van Hugo Claus:

Behoud de begeerte. Vergeet waarvoor je in de kou wou staan en sterven toen je dacht dat de wereld een lente was of een vrouw. Verwacht dag en nacht maar vergeet de vrees die je was. Betaal geen rente voor je gedrag. Morgen versnelt. Gisteren zwelt liefde doodt, gaat niet dood. Behoud geen resten. Stap over haar schreef. Zij blijft de welkriekende dreef in jouw verwoeste gewesten.

(Uit: Ik schrijf je neer, 2002)

Voortgang

Meeblogger Theo Stepper constateerde in zijn wekelijkse analyse dat ik in de laatste afleveringen minder vaak een beroep doe op Facebook en Twitter (en heus niet alleen omdat de Amerikaanse overheid meeleest). Dat heeft er denk ik mee te maken dat ik inmiddels, vier aflevering voor het einde, een notie heb welke kant het op moet, al is het nog steeds worstelen. De andere vaste blogger, Etienne Stekelenburg, schreef over #36: 'Ik neem aan dat de blauwdrukken voor de laatste vier afleveringen al klaar liggen. [...] [Giphart] laat het toch niet gebeuren dat de Coq au vin de keuken uitkomt zonder de kip, omdat de kok er niet op voorbereid was dat er kip in moest?'

Daarom zeer summier een opzet van de komende drie afleveringen:

#38 gaat door waar #37 eindigt. Silvijn vertelt zijn verhaal.

#39 speelt zich af aan het einde van de nacht, begin van de ochtend, uitmondend in... dat hou ik nog even voor me.

#40 gaat daarop verder en eindigt met een... en ook dat onthul ik nog niet.

PERSONOGRAM

Er zijn vier gezinnen mee en een alleenstaande moeder met kinderen. Spil zijn Bibi Roskam (yogalerares en uitvaartverzorgster) & Kick Groen (platenbons). Kicks vader, Opa Kick, is een voormalige platenbons. Cameravrouw Frederique Severijn heeft al jaren de geheimen van haar vriendinnen verzameld. Ze is getrouwd met tv-maker en practical joker Pim Staal. Sanne Moens werkt bij de rechtbank en is getrouwd met Bram Laprice, redacteur bij Libelle. Klaasje Binninga is ambtenaar, getrouwd met Korneel Petersen, duikinstructeur bij de brandweer. Rosalie van Lokeren is een gescheiden puzzelontwerpster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.