Feuilleton

Feuilleton aflevering 31: Andere tijden, andere plaatsen

Pim racet achter Bibi aan, nadat ze het restaurant is ontvlucht. In het bos komt het gevoel van vroeger weer terug.

De eerste meters na haar vlucht voelde Bibi opluchting. Ze was in een destructieve roes, die haar zelf ook verbaasde. Ze wilde weg van iedereen, van alles, van dit hele verdomde eiland. Op het moment dat ze uit het zicht van restaurant Het Posthuys raakte, begon de kou toe te slaan, tezamen met de twijfel. Wat had haar bezield zo'n scène te schoppen? Hoe lang zou de fietstocht naar strandresidence Duynstaete duren? Kon ze niet alsnog omkeren en doen alsof het een langgerekte practical joke was? Als ze het nu al koud had, hoe zou dat dan over een kwartier zijn? Hoe sterk was haar huwelijk? Hoe goed kende ze Kick na al die jaren?

Ze luisterde naar het geknisper van sneeuw onder haar banden. Haar ademhaling was wild, de spieren in haar benen waren krachteloos. Ze merkte dat ze huilde, hield haar fiets stil. Luid zuchtend keek ze om zich heen naar het witte eilandschap. Na een minuut of wat hoorde ze geschreeuw in de verte. Het kwam van achter haar. Ze had het gevoel of iemand haar naam riep. Zich vermannend keek ze achterom. Er kwam iemand aanfietsen, een man. Toen hij dichterbij kwam, zag ze dat het Pim was, de echtgenoot van Frederique. 'Bibi!', riep hij voor de zoveelste keer. Sneeuw stoof op toen zijn fiets naast die van haar tot stilstand kwam. Het eerste wat hij deed was Bibi haar winterjas toewerpen. 'Ben je gek geworden, of zo?' riep hij. Het was Bibi niet duidelijk of hij haar vlucht zonder winterjas bedoelde, haar vlucht in het algemeen of de dingen die ze had geroepen over Kick en Frederique. 'Ik weet het niet', zei Bibi, die geen aanstalten maakte haar jas aan te trekken. Pim hijgde na van de krachtsinspanning die het hem had gekost Bibi achterna te racen. Uit zijn zak haalde hij een pakje sigaretten. Het leek of hij een filmscène imiteerde: routineus pakte hij twee sigaretten, die hij beide tegelijk aanstak, waarna hij er een aan Bibi gaf. Zwijgend nam ze de peuk aan.

Och, dat haar kinderen maar niet zagen dat ze stond te roken. 'Kun je me vertellen wat er aan de hand is?', zei Pim, nadat hij de rook van zijn sigaret, vermengd met de condens van zijn adem zo ver mogelijk van zich af had geblazen. Toen Bibi geen antwoord gaf, zei hij: 'Hebben Frederique en Kick een verhouding?' Bibi zuchtte diep. 'Ik weet het niet.' Pim knikte bedachtzaam en keek om zich heen naar niets in het bijzonder. 'Trek je jas eens aan', zei hij. 'Het is veel te koud. Doe niet zo idioot.' Bibi trok haar wenkbrauwen op en pakte hoofd-schuddend haar jas aan, om van het gezeur af te zijn. 'Maar waarom suggereer je dat dan?' 'Wat?' 'Dat Kick en Frederique samen in bed hebben gelegen. Dat suggereerde je toch?' Bibi keek hem strak aan. Er was een geschiedenis tussen haar en Pim. Niet dat er feitelijk ooit iets onbetamelijks of onoorbaars tussen hen was voorgevallen, maar ooit was er 'een gevoel', een liefdesschijnbeweging geweest. Destijds - jaren geleden - noemden ze het een 'op andere tijden andere plaatsen ooit'-moment. Ze zaten in dezelfde vriendengroep, sliepen regelmatig onder hetzelfde dak (zij het op andere matrassen en met andere partners), gingen naar dezelfde feesten en zagen elkaar vele vakanties achtereen.

Liefde kan eenkennig zijn, maar aantrekkingskracht is dat niet. Bibi was in die jaren alleen verliefd op Kick, maar dat betekende niet dat andere mannen onzichtbaar waren. Pim vond ze niet onaantrekkelijk en ze was erg gesteld op zijn humor. Het was goed drinken met hem, hij was geen doetje en avonden met hem waren nooit saai. Wanneer dat wat er nooit tussen hen was voorgevallen precies voorviel, is weggezakt in de tijd. Het was op een feest, of in het café, of na een uit de hand gelopen feestelijk diner. Natuurlijk lag het aan de alcohol en de roes van de avond. Er was de keer dat Pim een grap maakte, Bibi in lachen uitbarstte en ze elkaar vijf seconden later plotseling in hun armen sloten. Misschien gebeurde dit in een nis bij een gang, misschien waren ze met z'n tweeën overgebleven na een nachtelijke kroegentocht waarbij alle anderen waren afgehaakt. En omdat ze alleen waren, bleven ze elkaar vasthouden. Bibi rook Pims geur, zijn handen rustten op haar rug. In het halfdonker keken ze elkaar aan, een zachte gloed van licht in hun ogen, dicht bij elkaar. 'We moeten dit niet doen,' zeiden ze, precies tegelijkertijd, waardoor het voor geen van beide pijnlijk voelde. 'Ik vind jou wel heul leuk', zei Pim, of Bibi, en de ander beaamde dit, waarna ze lacherig tot hun vaststelling kwamen dat de omstandigheden er op dat moment niet naar waren, en dat het zo goed was.

Op andere tijden, hadden ze besloten, elkaar weer loslatend, andere tijden andere plaatsen, ooit. Pim kuste Bibi nog één keer zacht en zedig in haar hals, en zij hem, en daarmee was het voor altijd af. Nooit meer zijn ze erop teruggekomen, ze hebben er naar elkaar toe nimmer op gehint en beiden hebben ook niet aan anderen verteld over deze efemere intimiteit. Achteraf bedacht Bibi dat ze het wellicht die nacht niet erg had gevonden als Pim verder was gegaan dan haar in haar hals te zoenen en met zijn vingers zacht over haar lichaam te gaan. Maar voor haar schuldgevoel was ze achteraf blij dat hij dit niet had gedaan. En voor Pim gold hetzelfde, al hebben ze het daar dus nooit meer over gehad. 'Ik heb er ook recht op om te weten waarom je dat suggereerde van Frederique, vind je niet?', ging Pim verder, terwijl Bibi haar winterjas dichtritste. Uiteindelijk zei ze: 'Iemand vertelde me dat hij hen een paar jaar geleden samen had gezien.' 'Iemand?', zei Pim. Het klonk bijna blaffend. 'Wie?' 'Zeg ik niet.' Pim nam een ongeduldige trek van zijn sigaret. 'En wat zei die iemand dan?' 'Dat hij ze samen uit een hotelkamer had zien komen.'

'Frederique en Kick? Uit een hotelkamer?' Pim kon zijn verbijstering niet voor zich houden. 'Wat een onzin! Wie is die iemand? En wanneer dan? Welk hotel? Een paar jaar geleden? En waarom heeft die iemand dat dan onthouden en waarom kom jij er nu pas mee? Goddomme, en wat dan nog? Wat betekent het als ze een hotelkamer uitkwamen? Waarschijnlijk iets compleets onschuldigs.' Bibi keek naar haar peuk en zweeg. 'Hoe lang weet jij dit al?', riep Pim. 'En waarom ben je verdomme niet naar mij gekomen? Het is altijd de bedrogene die het het laatste hoort...' 'Ik hoorde het vanmorgen', zei Bibi. 'Vanmorgen? Van die halve nicht met z'n hippe sjaal? Heeft hij je dat verhaal op je mouw gespeld? Waarom heb je niet aan Kick of desnoods aan Frederique persoonlijk gevraagd wat er waar van is, waarom moest je dit publiekelijk doen? En welk hotel was dat waar hij ze zou hebben gezien? En waarom...' 'In Barcelona.' Dit antwoord onderbrak zijn ondervraging. Snuivend keek Pim Bibi aan. Zacht zei hij: 'Frederique is een jaar of vier geleden met een vriendin in Barcelona geweest.' Plotseling schoot hij zijn peuk weg, waarna hij zijn stuur beetpakte en op zijn fiets sprong. Toen hij drie meter van haar vandaan was, riep Bibi hem na.

Wat eraan vooraf ging
De Vijf is een groep vrouwen die elkaar al kennen sinds de studietijd. Ze willen met gezinnen Oud en Nieuw vieren op Vlieland. In een jeugdboerderij wisselt Bibi onder de dekens tekstberichten uit met haar geheime minnaar Silvijn. Die nacht verdwijnt Bibi's man Kick met iemand anders uit het gezelschap in het donker. Later komt Kick Silvijn tegen in het dorp. Bibi schrikt. Wat doet de weduwnaar Silvijn in godsnaam op het eiland? Hoe kan het dat Kick hem kent? Het gezelschap gaat naar een hotel, waar Silvijn zichzelf uitnodigt mee te gaan op fietstocht. Na afloop van een fietssprint onthult Kick aan de andere mannen dat hij destijds een affaire heeft gehad met de vrouw van Silvijn. Ondertussen onthult Silvijn aan Bibi informatie over haar man. Tijdens een vrolijk moment met haar zoon barst de bom en beschuldigt Bibi haar man ervan met Frederique het bed te hebben gedeeld, waarna ze het restaurant ontvlucht en wegfietst.

1.1 Het eerste wat/dat
Lang geleden was ik columnist van de Volkskrant. In een van mijn eerste bijdragen schreef ik 'het eerste wat puppelpuppel...'. Het kan ook zijn dat ik 'het eerste dat puppelpuppel...' schreef. Er kwam een schuimbekkende ingezonden brief van een woedende azijnlezer met het bevel dat ik direct als medewerker diende te worden geschrapt. Een schrijver die het verschil niet wist tussen 'het eerste wat' en 'het eerste dat', was de krant niet waardig. Eerlijk gezegd weet ik het nog steeds niet, en mijn naslagwerken en internet bieden ook niet veel soelaas. Gelukkig zijn er redacteuren, persklaarmakers en correctoren.

1.2 Barcelona
In aflevering 21 ('Incidentsbestrijdingsprocedure') liet ik Silvijn aan Bibi vertellen dat hij en Kick elkaar toevallig waren tegengekomen in Barcelona. Over wat er destijds in Barcelona zou zijn gebeurd, had ik op dat moment geen idee. Ik weet niet wat de officiële narratologische term hiervoor is, zelf noem ik het 'ankertjes'. In het verhaal neem ik soms elementjes en motiefjes op die me op dat moment zelf ook nog niets zeggen, maar die later kunnen worden ingevuld. Of niet, en dan schrap ik weer.

E.H.B.P.
Redacteuren krijgen normaal gesproken weinig eer, het is de schrijver die alle lof krijgt toegewaaid (en alle klappen vangt). Ik heb het al eerder geschreven: een schrijver schrijft nooit alleen. Op cruciale momenten kan hij vertrouwen op redacteuren en meelezers. Zo heb ik vaak overlegd met mijn inmiddels voormalige redacteuren Tom Harmsen en Denise Larsen. Bij dit feuilleton werk ik niet met een redacteur, maar met meedenkende volgers op Facebook. Met een deadline in het verschiet had ik plotseling behoefte aan Eerste Hulp Bij Plotproblemen, en dus riep ik de hulp in van blogger Theo Stepper. Hij was zo vriendelijk telefonisch mee te denken over mogelijke plotontwikkelingen. Zo zijn we samen gekomen tot de opzet van deze aflevering (en van een paar die nog gaan komen). Ere wie ere toekomt.

Personogram
Er zijn vier gezinnen mee en een alleenstaande moeder met kinderen. Spil zijn Bibi Roskam (yogalerares en uitvaartverzorgster) en Kick Groen (platenbons). Kicks vader, Opa Kick, is een voormalige platenbons. Cameravrouw Frederique Severijn heeft al jaren de geheimen van haar vriendinnen verzameld. Ze is getrouwd met tv-maker en practical joker Pim Staal. Sanne Moens werkt bij de rechtbank en is getrouwd met Bram Laprice, redacteur bij Libelle. Klaasje Binninga is ambtenaar, getrouwd met Korneel Petersen, duikinstructeur bij de brandweer. Rosalie van Lokeren is een gescheiden puzzelontwerpster. Haar ex-man Pjotr woont in Nieuw-Zeeland, nadat hij een verhouding kreeg met een schade-expert.




Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden