Festival tjokvol zeldzame films

David gaat voor de camera zitten en spreekt ons toe. Hij is zijn baan kwijt en heeft een nieuwe missie: zijn leven filmen, dag in, dag uit. Hij kletst in de camera of filmt zichzelf als hij de straat op gaat, voor de televisie zit of als hij door het lint gaat. Het is interessant, omdat het zijn leven is en dat is interessant omdat hij er de camera op richt.


Tot zover niets nieuws - in die benauwende cirkel verkeert een groot deel van de facebookende wereld. Maar de film David Holzman's Diary is uit 1967 en dus 45 jaar oud. Er was geen Facebook, er waren geen YouTube-helden en David moest de microfoon nog om zijn nek hangen. Dat hij een acteur was en werd geregisseerd door de latere Hollywood-filmmaker Jim McBride (The Big Easy), had bijna niemand door.


De 'meest invloedrijke film waar je nog nooit van gehoord had' (aldus een fan op YouTube) is te zien op het Somnio Filmfestival in Alkmaar en Bergen. Een festival tjokvol films die de bioscoop en het televisiescherm niet hebben gehaald.


Het is de tweede editie van dit festival voor 'niet-gedistribueerde films'. Dat is gechargeerd. Veel van de bijzondere films zitten heus wel in collecties en zijn beschikbaar bij distributiemaatschappijen, maar ze worden bijna nooit vertoond en ja, dat is doodzonde.


De programmering kent geen focus - Somnio vertoont korte en lange films, oud en nieuw, geprogrammeerd door liefhebbers en fijnproevers. Programmeur Nico Bunnik laat een aantal Poolse films zien 'waar hij toevallig tegenaan liep'. Zo eenvoudig kan het zijn. Daardoor krijgen we het geheimzinnige pareltje The Fourth Man onder ogen, een in 1997 door Katarzyna Klimkiewicz begonnen en in 2005 door Krzysztof Kasior afgemaakte, korte documentaire. Hij gaat over een man die zichzelf als zelfkastijding voor zijn daden tot een spartaans leven van kolenbrander heeft veroordeeld.


De film Aidaloelie (Mirjam van Veelen, 2000) is in het licht van de recente ophef rond de band Pussy Riot interessant. De excentrieke Russische performancekunstenaar Garik Kolomeichuk beklaagt zich over de grijsheid en de repressie die de creativiteit in Rusland de kop indrukken. Twaalf jaar later was zijn situatie blijkbaar nog slechter: in augustus van dit jaar stapte de kunstenaar uit het leven.


Het festival heeft ook een jeugdprogramma en minibioscopen met acht zitplaatsen, waar films doorlopend draaien. Ook zijn er kunstwerken van onder anderen Marina Abramovic, Jeroen Eisinga en William Lamson.


In een apart programma draait in bioscoop Provadja een bijzondere collectie historische, experimentele films van het Collectif Jeune Cinéma (opgericht in 1971 door de grootmeesters in het genre, Marcel Mazé en Jonas Mekas) uit het Centre Pompidou. Ook die is de moeite waard, alleen al om te zien hoe de 'experimenten' uit de jaren zeventig en tachtig diep zijn doorgedrongen in de reclame, vormgeving, fotografie en de beeldende kunst van nu.


Somnio heeft het in zich uit te groeien tot een belangrijk filmfestival buiten de Randstad. Je kunt hooguit verzuchten: is het niet te veel?


Somnio Festival, t/m 23/9, somniofilmfestival.nl


Alkmaar (Provadja, HAL25 en Unieke Zaken) en Bergen (Cinebergen).


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden