Nieuws Mona Eltahawy

Feministe Mona Eltahawy komt niet naar De Balie vanwege discussie over ‘deportatie van moslims’

De Egyptisch-Amerikaanse journalist en publicist Mona Eltahawy zegt een optreden in het Amsterdamse debatcentrum De Balie af omdat daar ooit de deportatie van moslims uit Nederland zou zijn bepleit door een ‘extreem-rechtse Nederlandse politieke partij’. 

Mona Eltahawy: ‘Ik geloof niet dat De Balie een plek is waar ik mijn ideeën wil delen.’ Beeld Getty Images

Eltahawy, een islamitische feministe die naam maakte met haar strijd tegen het patriarchaat in het Midden-Oosten en het Westen, zou komende woensdag in De Balie een lezing geven over haar radicaal feministisch activisme.

In een verklaring op Twitter schrijft Eltahawy dat zij afgelopen zaterdag op de hoogte werd gebracht van de discussie in De Balie. Na advies ingewonnen te hebben van Nederlandse vrienden, besloot Eltahawy af te zien van een optreden in het debatcentrum. Eltahawy noemt de discussie in De Balie een ‘schandelijke belediging voor de fundamentele mensenrechten en een ontmenselijking van moslims.’

Eltahawy refereert in haar Twitterverklaring aan een debat (‘Waarom haten ze ons?’) in De Balie van begin 2017 over de achtergronden van islamitisch radicalisme. Uiteenlopende islamcritici zoals Wim van Rooy, Paul Cliteur en Halim el Madkouri deden hieraan mee. Bijdragen van een ‘extreem-rechtse Nederlandse politieke partij’, zoals Eltahawy stelt, stonden echter niet op het programma.

Moslims uitzetten

Wel werd tijdens de publieke discussie na afloop van het debat door publiciste Bernadette de Wit een voorstel geopperd om het ‘moslimvraagstuk’ op te lossen. Volgens De Wit – die in het publiek zat – moet er per westers land niet meer dan ‘1 tot 2 procent moslims’ zijn. Om tot dat aantal te komen moet Nederland ‘eerst beginnen met het uitzetten van beroepsmoslims, daar gaat een goed signaal van uit naar gematigde moslims. Die gaan dan dimmen, ze zullen geen gebedsruimten en halal-kantines meer eisen in hogescholen. Ze gaan hun geloof privé thuis beleven. Dan is het probleem opgelost.’

Rechtsfilosoof en huidig FvD-prominent Paul Cliteur reageerde daarop met de woorden dat ‘jullie met dit soort maatregelen eigenlijk naar de meest controversiële en de meest uiterste maatregelen grijpen.’ Volgens Cliteur kun je ook ‘voorzichtig’ beginnen.

De consternatie over het debat was groot. Arabist Jan Jaap de Ruiter, die ook in het publiek zat, ergerde zich aan het gebrek aan weerwoord op Bernadette de Wits bijdrage en noemde de bijeenkomst ‘een dieptepunt van het maatschappelijk debat’. Het Amsterdamse gemeentebestuur noemde het daarna ‘heel voorstelbaar’ dat de gedane uitspraken strafbaar zijn. Toenmalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Lodewijk Asscher wijdde er ook een tweet aan: ‘Afgrijselijk. Afschuwelijk. En wat mij betreft nooit NORMAAL dat zo over mensen gesproken wordt.’

‘Ontdaan’ door afzegging

Yoeri Albrecht, directeur van De Balie, zegt ‘ontdaan’ te zijn door Eltahawy’s afzegging. ‘Wij vinden dit heel jammer. Het is niet voor niets dat wij haar hebben uitgenodigd, wij vinden haar een belangrijke spreker om in Nederland te hebben, iemand die met veel verve en dapperheid haar opvattingen uitdraagt.’

Albrecht zegt in een mailwisseling met Eltahawy duidelijk te hebben gemaakt dat De Balie niet achter de uitspraken van Bernadette de Wit staat. Dat heeft echter niet mogen baten. Volgens Albrecht is Eltahawy misleid door ‘anonieme mensen’ in Nederland die haar een verkeerd beeld van De Balie hebben voorgeschoteld. ‘Wij hebben geen debat georganiseerd voor Forum voor Democratie of welke andere partij dan ook. Daarnaast: wij bepalen niet wat er in het publiek gezegd wordt. Het ging om één iemand die iets zei over het maximum aantal moslims in Nederland. De Balie heeft altijd gezegd dat wij ons daar verre van houden en dat het een schandalige uitspraak is. Het is echt niet zo dat wij ons achter alles en iedereen scharen die iets in ons debatcentrum zegt.’

Op Twitter biedt Eltahawy haar excuses aan aan iedereen die een kaartje heeft gekocht voor haar optreden in De Balie. In de toekomst zegt Eltahawy scherper te zullen selecteren op de plekken die haar een platform bieden.

Mijn rode haar zegt: fuck you, jullie hebben me niet kapot gekregen

De Egyptisch-Amerikaanse journalist Mona Eltahawy is moslim en feminist. Ze strijdt tegen het patriarchaat, zowel in het Midden-Oosten als in het Westen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden