Felle kritiek op kabinetsplan windparken op zee

Er komen drie grote windmolenparken op zee. Dat heeft het kabinet vandaag besloten. Negen vergunningen die eerder voor windparken op zee waren afgegeven, worden ingetrokken. Niet iedereen is te spreken over de nieuwe plannen. Vooral energieleverancier Eneco haalde fel uit. Het energiebedrijf vindt dat het intrekken van de vergunningen het vertrouwen van investeerders schaadt.

Het Prinses Amalia Windpark in de Noordzee, ter hoogte van IJmuiden. Beeld anp

Volgens de betrokken ministers Henk Kamp (Economische Zaken) en Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) gaan door clustering van de nieuwe windparken de kosten flink omlaag. In de drie gebieden komen in totaal 5 windparken. Het levert de komende 15 jaar in totaal een besparing van 3 miljard euro op, aldus Kamp.

Energieleverancier Eneco had een vergunning voor de bouw van een windpark voor de kust van Bergen aan Zee. 'In de voorbereiding van het project hebben wij al miljoenen gestoken. Het lijkt erop dat die deur nu hard is dichtgeslagen', aldus een woordvoerder. 'Wij blijven wel investeren in Nederland, maar het is de vraag of bijvoorbeeld onze Japanse partner Mitsubishi Corporation dat nog wel wil', zei een woordvoerder van het Rotterdamse energiebedrijf. Door eerder verleende vergunningen voor de bouw van windparken op zee in te trekken, schaadt het kabinet het vertrouwen van investeerders in duurzame energie, aldus de woordvoerder.

Het kabinet gaat de betrokken energiebedrijven compenseren. Hierover zal worden onderhandeld. Eneco wil niet vooruitlopen op zijn inzet bij die onderhandelingen. 'Dat is wat ons betreft ook nog niet aan de orde. Wij blijven ons voorlopig concentreren op de bouw van het windpark bij Bergen aan Zee, omdat wij denken dat dat ook goedkoop kan'.

Windmolenpark bij Egmond aan Zee. Beeld anp

Dichter bij land
Volgend jaar kan bij Borssele worden begonnen met de ontwikkeling van het eerste park. Dit park komt zeker 22 kilometer in zee te liggen. De andere parken voor Noord- en Zuid-Holland komen op maximaal 18,5 kilometer uit de kust. Doordat ze dichter bij land liggen dan gepland, wordt nog eens 1,2 miljard bespaard. 'Op deze manier is zo veel mogelijk rekening gehouden met de bezwaren van de kustgemeenten, terwijl er toch flink op de kosten wordt bespaard', aldus Schultz.

De procedure is ook veranderd. De onderneming die het beste en goedkoopste een windpark kan bouwen, krijgt tegelijkertijd een vergunning én subsidie. Hierdoor kan direct tot de uitvoering worden overgegaan. Voorheen moesten energiebedrijven eerst een vergunning bemachtigen en pas daarna kon een subsidie worden aangevraagd.

De grootste besparing wordt gehaald doordat netbeheerder TenneT gaat zorgen dat de opgewekte stroom aan land komt. Voorheen moesten de energiebedrijven zelf een elektriciteitskabel aanleggen. Overheidsbedrijf TenneT heeft echter wel extra geld nodig om de nieuwe taak uit te voeren, zei Kamp eerder.

Verder uit de kust
Tegenover NU.nl erkende Kamp dat de molens zichtbaar worden vanaf de kust, dus ook vanaf de badplaatsen. 'In Groningen gaat de discussie over een windmolen die 1.500 meter van een huis staat. Dit gaat om een afstand van 18,5 kilometer. Het heeft allemaal effect, maar je moet het wel een beetje kunnen plaatsen.'

Regeringspartij VVD steunt het kabinetsplan voor enkele grote windparken op zee op hoofdlijnen, maar wil wel dat er wordt onderzocht of de parken niet verder uit de kust kunnen worden gebouwd. Dat liet VVD-Kamerlid René Leegte in een verklaring weten.

'Hoe verder van de kust, hoe harder het waait en hoe minder mensen last hebben van windmolens. Ik wil daarom dat het kabinet de potentie van windmolenparken ver uit de kust beter onderzoekt. Zolang daar geen duidelijkheid over is, kan er wat de VVD betreft geen beslissing genomen worden over de aanleg van parken voor de Hollandse kust', aldus Leegte.

Coalitiepartner PvdA is tevreden over het kabinetsplan. 'Het is belangrijk dat de doelstellingen voor wind op zee die zijn afgesproken in het Energieakkoord worden gehaald', zegt Jan Vos. Van uitstel voor verder onderzoek wil hij niets weten. 'We gaan nu gewoon aan de bak.'

Oppositiepartij GroenLinks is minder te spreken. Liesbeth van Tongeren vindt het besluit om negen eerder afgegeven vergunningen voor windparken op zee in te trekken 'onbehoorlijk'. Het kabinet 'gooit de subsidieregeling plotseling dicht, en schoffeert hiermee de partijen met wie hij afspraken heeft gemaakt in het Energieakkoord'. Het Kamerlid denkt dat de Nederlandse doelen voor duurzame energie hierdoor niet zullen worden gehaald.

'Nodeloze vertraging'
Natuur & Milieu en Greenpeace zijn bang dat de aanleg van windmolenparken in zee nodeloos vertraging oploopt nu het kabinet heeft besloten negen vergunningen in te trekken. De organisaties zijn verbaasd dat minister Kamp de al eerder afgegeven vergunningen ongedaan maakt 'tegen eerder gemaakte afspraken in het SER-akkoord in'.

'Iedereen staat in de startblokken om de windparken op zee te bouwen. Moeilijk te begrijpen dat de minister juist nu op de rem trapt', aldus Greenpeace en Natuur & Milieu. 'Alleen als de minister hard kan maken dat de huidige plannen veel te duur zijn, heeft hij een verhaal. Dit bewijs hebben wij nog niet gezien.'

Windmolenpark in de Noordzee voor Egmond aan Zee. Het park ligt tussen de 10 en 18 kilometer uit de kust. Beeld anp

Energieakkoord
Windenergie speelt een belangrijke rol in het Energieakkoord. Dat akkoord werd vorig jaar gesloten door overheid, bedrijfsleven, milieuorganisaties en sociale partners om de energievoorziening in Nederland te verduurzamen. Het is de bedoeling dat Nederland minder afhankelijk wordt van kolen, olie, en gas en dat de energievoorziening wordt veiliggesteld. In 2023 moet minstens 16 procent van alle energie duurzaam zijn.

In het Energieakkoord is afgesproken dat in 2020 in totaal 3450 megawatt extra stroom moet worden opgewekt door windmolens op zee. Het kabinet wil daarvoor maximaal 18 miljard aan subsidies uitgeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden