Nieuwsbreak

Felix Rottenberg: 'Wilders is een narcist, dat zie je aan zijn ogen'

Hoe nu verder na de historische klap voor de Partij van de Arbeid? En wat moet Nederland met de uitspraken van Geert Wilders? Felix Rottenberg bespreekt het nieuws van de dag in de Nieuwsbreak. 'Dit is een oefening in bescheidenheid voor de PvdA.'

Felix Rottenberg Beeld Joost van den Broek / de Volkskrant

De PvdA heeft flink verloren, PvdA-leider van Amsterdam Pieter Hilhorst stapt op. Hoe was dat vandaag wakker worden als oud-PvdA-voorzitter?
'PvdA'ers zeiden tijdens de campagne dat de negatieve geluiden op straat erg meevielen. Dat bleek niet zo te zijn. Het is duidelijk dat D66 heeft ingebroken op het electoraat van de PvdA. Je moet het ze van harte gunnen, ze hebben dat strategisch heel handig gedaan, stapje voor stapje sinds 2006.'

Goede zet van Hilhorst om op te stappen?
'Reusachtig moedig van hem. De PvdA is de koppositie in Amsterdam kwijt. Hij voelt goed aan dat zijn aanwezigheid in de weg zit bij de onderhandelingen met D66.'

Heeft u een steentje bijgedragen aan het vertrek van Hilhorst? U liet zich in De Standaard nogal kritisch uit over zijn onervarenheid.
'Nee. Ik ben genaaid door de journalist van de Standaard die mij verkeerd heeft geciteerd. Het enige wat ik heb gezegd is dat het tijd kost voor een startend politicus om aansluiting te vinden bij een lastig electoraat. Het was in die zin risicovol om hem als leider aan te stellen. Maar zonder risico kun je geen politiek bedrijven.'

Het was dus een inschattingsfout van de PvdA?
'Dat zijn altijd de lessen achteraf. Voor hetzelfde geld had hij mazzel gehad. Was het incident met die 180 miljoen nooit gebeurd. Ik vind dat hij vaak idiote pers kreeg. Men zoekt een bad guy en deed alsof hij geen financiële dossiers kon lezen. Dat kon hij heel goed.'

Waar is het fout gegaan met de PvdA?
'De PvdA in Amsterdam heeft de emancipatie van de allochtone kiezer onderschat. Er is een generatie goedopgeleide starters op de arbeids- en woningmarkt opgestaan en die voelen zich meer thuis bij D66, of de wat meer uitgesproken partijen. De PvdA heeft die groep te weinig aangesproken.'

Arnon Grunberg schreef: Ik denk dat het emancipatorische streven van de sociaal-democratie in een land als Nederland grotendeels voltooid is. Er zijn geen verworpenen der aarde meer in Nederland, hooguit in asielzoekerscentra. Is de PvdA oude stijl overbodig geworden?
'In de stad houd je altijd een grote groep mensen in een zwakke positie. Daar moet een partij voor opkomen.'

 
Ik vind dat Hilhorst idiote pers kreeg. Men zoekt een bad guy en deed alsof hij geen dossier kon lezen. Dat kon hij heel goed
Beeld anp

Moet deze uitslag consequenties hebben voor Samsom?
'Praten over Samsoms aftreden is mesjogge. Gemeenteraadsverkiezingen en landelijke verkiezingen zijn twee verschillende dingen.'

Samsom was diegene die overal opdook in campagnetijd...
'Dat Den Haag zich ermee bemoeit, is onvermijdelijk met de taken die worden doorgeschoven naar de gemeenten. Er is meer verwevenheid dan ooit tevoren. Maar van aftreden moet geen sprake zijn.'

U bent Amsterdammer. Is dat fijn wonen, met D66 als grootste partij?
'Ik denk dat het wenselijk is dat D66 met PvdA in een college komt en goede compromissen sluit. Misschien met GroenLinks of VVD. De stad heeft geen baat bij polarisatie en de tegenstellingen worden opgeblazen. Op onderwijs zijn de verschillen zeer klein.'

U doet hier wel erg makkelijk over. De PvdA was sinds 1946 aan de macht. PvdA'er Ed van Thijn zei: 'Ik maak me zorgen over de bestuurskracht van D66.' Het zal een enorme omschakeling worden.
'Dat klopt. Het is een oefening in bescheidenheid voor de PvdA. Het initiatief ligt bij D66, die partij moet bestuurskracht tonen. Ze hebben alle recht het zonder de PvdA te willen doen. De vraag is, is dat verstandig?

Nou?
'Ik denk het niet. Ik denk dat het onverstandig is. Een partij met zo'n traditie moet je aan je binden.'

Beeld anp
 
Praten over Samsoms aftreden is mesjogge
Beeld anp

De verkiezingsavond werd tevens gedomineerd door Geert Wilders met zijn 'Minder Marokkanen? Dat gaan we regelen'-uitspraak. Is hij dit keer te ver gegaan?
'Wilders gaat voortdurend te ver. Dat zal nooit ophouden. Je kunt me deze vraag over twee maanden weer stellen. Hij provoceert en wacht op reacties. Wilders is een halve artiest, die op zijn hoofd gaat staan en kijkt naar het effect. Een narcist, een onevenwichtige persoonlijkheid, dat zie je in zijn ogen.'

40.000 mensen zeggen nu aangifte te doen.
'Laat ze het doen. Ik ben geen jurist.'

Maar kan zo'n uitspraak in het kader van vrijheid van meningsuiting?
'Het is op het randje van de vrijheid van meningsuiting. Jegens de overgrote meerderheid van de Marokkanen in Nederland is het onacceptabel.'

Mark Rutte heeft vannacht gezegd 'een vieze smaak' in zijn mond te krijgen van de anti-Marokkanenuitspraak van Geert Wilders. Is dat de gedroomde reactie van een premier?
'Ik denk dat een cordon sanitaire beter werkt. Negeren. Dat heeft bij het Vlaams Blok ook gewerkt. In overleg besloot men daar die groep volledig te boycotten.'

Er zijn toch een hoop mensen die op Wilders en zijn partij hebben gestemd.
'Partijen als PvdA en VVD hebben mensen als Joost Eerdmans nodig, die duidelijke taal spreken op het gebied van immigratie. Dat kan ook iemand als Marcouch zijn, maar dan moet hij daar wel de ruimte voor krijgen. Die mensen zijn op dit moment met een zaklamp te vinden in de traditionele partijen.

'Wilders tuimelde naar beneden, klom weer op. Dat zal tot in lengte van dagen doorgaan. Hij zal in de Kamer blijven tot hij zijn staatspensioen kan opnemen. Per jaar verdwijnen er drie of vier mensen uit de partij. Het is een soort sekte, waar niemand op zijn gemak is. Hij is een compleet geïsoleerd persoon, maak die isolatie nog groter.'

Beeld anp
 
Het is op het randje van de vrijheid van meningsuiting. Jegens de overgrote meerderheid van de Marokkanen in Nederland is het onacceptabel
Beeld anp
 
'Partijen als PvdA en VVD hebben mensen als Joost Eerdmans nodig, die duidelijke taal spreken op het gebied van immigratie

Iets anders. De peilingen voorafgaand aan de verkiezingen over de opkomst klopten van geen kant. Afschaffen die handel?
'Stop vijf dagen van tevoren met al die peilingen, zoals in Frankrijk. Het zorgt voor onrust. De essentie van verkiezingen is dat je er als burgers onderling uitkomt. Peilingen die beïnvloeden zijn niet nodig.'

Dit is aflevering 285 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden