Feiten

Het verwijt 'u bedrijft fact free politics' schijnt op het Binnenhof een scheldwoord te zijn. Met feitenloze politiek bedoelt de aanklagende partij doorgaans zoiets als raaskallen. Beleidsplannetjes die niet met de harde data in overeenstemming zijn, staan in het rijtje populisme, Michelle Bachmann en andere zaken waar men zich als keurige politicus liever verre van houdt.


Maar feiten zijn zelden feiten, en vaker een drassig mengsel van waarnemingen, veronderstellingen en multi-interpretabele uitkomsten van rekensommen. Dat wist Jack de Vries al, die als voormalige keurige CDA-staatssecretaris het Centraal Planbureau doorgaans een toptent vond. Behalve toen het voorrekende dat de bouw van de Joint Strike Fighter geen extra banen zou brengen. Toen waren ze bij de hofleverancier van de feiten bij de politiek plots 'onzinnig' bezig.


Omdat in 2015 het persoonsgebonden budget in de zorg 900 miljoen euro 'te duur' dreigt te worden, wil het kabinet de groei afremmen. Gisteren publiceerde het CPB een doorrekening van de plannen.


En nu weten we dus hoe die uitpakken. Zou je denken.


De dag begon met triomfalisme ter linkerzijde: de beoogde bezuiniging levert niks op, nul, nada en kost duizenden banen! Je kon aan Jolande Sap zien dat ze onder de douche heel hard 'joechei!' had gejubeld, om vervolgens met het gezicht in de plooi 'alle plannen van tafel' te eisen.


Diederik Samsom van de PvdA, die een paar jaar geleden nog hartstochtelijk pleitte voor 'een stop op de dictatuur van het CPB' omdat hun rekenmodellen van geen kant deugen, twitterde: 'Zelden zo'n vernietigende CPB analyse gelezen als die over de pgb-plannen.'


Dat Samsom nu wel geïmponeerd is door de CPB-rekenkracht, heet in Den Haag voortschrijdend inzicht.


Daarop ging het CPB het feestje bederven door toe te lichten dat er selectief was geshopt in de feiten en dat de bezuiniging van Rutte (op een totaalbudget van 3,5 miljard euro!) best haalbaar is. Toen kon de rechtse pers los gaan.


Er is een maar, natuurlijk is er een maar, feiten gaan altijd vergezeld van een maar. Die bezuiniging is haalbaar, tenzij de staatssecretaris haar belofte houdt dat iedereen die zijn pgb verliest, toch net zoveel zorg blijft krijgen, in natura. Dan nadert de totale bezuiniging de nul. Toen mocht links weer.


Er volgde nog een maar bij de maar: het CPB kan de belofte van Marlies Veldhuijzen eigenlijk helemaal niet doorrekenen, omdat ze niet heeft gezegd hoe ze die gaat uitvoeren. De conclusie over de nul-bezuiniging is gebaseerd op een natte vinger in de lucht.


Maar toen was iedereen allang afgehaakt.


Overigens hoorde je niemand over de opvallende rekenfouten van PerSaldo, de verenigde belangenbehartigers. Volgens PerSaldo gaan de plannen 400 miljoen méér kosten, best een verschil met het CPB.


Voor het debat dat de oppositie stante pede wil, zou ik niet opblijven. Het zal gaan over tijdspaden, percentages en gedragseffecten; de term 'bandbreedte van de indicatie' zal vallen. Hoe fijn zou het zijn als de volksvertegenwoordiging achter het CPB vandaan zou kruipen en gewoon politiek zou bedrijven. Als de VVD hardop zou zeggen het belachelijk te vinden dat ouders geld krijgen als ze voor hun gehandicapte kind zorgen. Als het CDA zou betogen dat mantelzorg een vorm van belangeloze naastenliefde moet zijn. Als GroenLinks en de PVV zouden uitleggen dat betaalbare zorg voor iedereen een kwestie van beschaving is.


Iets minder feiten, iets meer politiek.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden