Column

Feiten zijn soms heel onaangenaam

Je zou er een flesje wijn op kunnen zetten. Telkens als de wereld zich druk maakt om een groot, schokkend nieuwsfeit staan er lieden op die ons triomfantelijk herinneren aan vergelijkbaar onrecht dat nimmer tot zoveel commotie leidt.

Beeld epa

Bloedige aanslagen in Parijs? Alsof in het Midden-Oosten niet elke dag bloedige aanslagen zijn. Maar daar hoor je nooit iemand over!

Ook de afgelopen dagen, toen langzaam duidelijk werd wat zich zoal op oudejaarsnacht in Keulen heeft afgespeeld, lieten deze pavlovhondjes weer danig van zich horen. Natuurlijk beleden ze eerst dat de aanrandingen heel verwerpelijk waren. Waarna de een het een uitgelezen moment vond om erop te wijzen dat seksueel geweld binnen het Amerikaanse leger al jaren een vreselijk probleem is. De ander dat ons eigen Centraal Bureau voor de Statistiek in 2014 liefst 7.870 zedenmisdrijven registreerde. Maar daar hoor je nooit iemand over!

Bij de Vara-site Joop.nl gingen ze er helemáál goed voor zitten. De vermaning 'Wees boos over seksueel geweld, maar graag altijd, en niet alleen als de dader in een ander boosheids-straatje van je past' schopte het tot 'Tweet van de dag'. De eindredacteur zelve memoreerde dat in november twaalf serveersters waren aangerand tijdens een drinkfestijn in Alkmaar. 'Het incident heeft de landelijke media niet gehaald en er is geen golf van verontwaardiging losgebarsten.' Ook over de aanrandingen tijdens het jaarlijkse San Fermin-festival in Spanje horen wij niets. Dus dat wij ons nu zo opwinden over Keulen, concludeerde hij, zit 'm in de 'vermoedelijke' afkomst van de daders. 'Hun huidskleur, hun wortels en als het even kan hun religie.'

Wellicht had de eindredacteur inspiratie opgedaan bij de Duitse krant taz, die al die aandacht voor de etniciteit van de daders al even suspect vond. En waar de commentator schreef: 'Carnaval en Oktoberfest zijn voor veel vrouwen ook geen pretje.'

Vanwaar toch die niet-aflatende relativeringsdrang? Die haast hilarische neiging tot jij-bakken? Die malle suggestie van xenofobie? En vooral: hoezo? Mij staat althans niet bij dat wij aanranding en verkrachting door roomblanke daders schouderophalend laten passeren. Noch dat we seksueel geweld binnen het Amerikaanse leger vanzelfsprekend vinden. Of dat we die 7.870 geregistreerde zedenzaken per jaar zien als een natuurverschijnsel dat we dienen te aanvaarden.

Zeker, de vervolging van seksuele delicten kan beter. Nog altijd zijn er politieambtenaren die aangiften te weinig serieus nemen. Ook de treurige mythe dat vrouwen medeschuldig zijn aan wat ze overkomt, leidt een al te taai bestaan. Maar met dank aan mijn feministische voorgangsters rekenen wij seksueel geweld sinds een jaartje of veertig tot een van de allerverachtelijkste misdrijven - ongeacht de etnische herkomst van de dader.

Ik wil maar zeggen: ook als uit de beelden en de getuigenverklaringen was gebleken dat op het stationsplein in Keulen uitsluitend roomblanke heren tekeer waren gegaan, zou dat groot en schokkend nieuws zijn geweest. Alleen, dat was niet zo. Dat mag je best heel onaangenaam vinden. Maar feiten zijn soms heel onaangenaam.

Niet toevallig moest ik denken aan het debat dat een paar jaar geleden losbarstte rond de minidocumentaire Femme de la Rue. Bij wijze van afstudeerproject had de Brusselse filmstudente Sofie Peeters met een verborgen camera rondgelopen in de migrantenwijk waar ze woonde. Je zag hoe mannen haar voortdurend belaagden met gesis, met obscene voorstellen, hoe ze bedelden om haar telefoonnummer, haar volscholden ('Vuile hoer!') als ze hen trachtte te negeren. Andere jonge vrouwen, van allerlei afkomst, konden haar ervaringen moeiteloos bevestigen: seksuele intimidatie hoort er sinds jaar en dag bij op straat.

Tekst gaat verder onder het filmpje.

De korte documentaire leidde tot enorme ophef, in België en ver daarbuiten. Het goede nieuws was dat (bijna) niemand het bewijsmateriaal dat de filmmaakster had verzameld betwistte. Toch duurde het niet lang of ze kreeg het verwijt dat ze een stigmatiserend, racistisch werkje had afgeleverd. Waarmee ze slechts de rechtse, xenofobische krachten in de kaart had gespeeld.

Dat laatste klopte, zonder meer. Net zoals de gebeurtenissen in Keulen ongetwijfeld de rechtse, xenofobische krachten in de kaart zullen spelen. Maar één ding is misschien nog wel enger: uit angst voor je politieke tegenstanders de feiten niet recht in het gelaat durven zien.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden