Feestje voor Amsterdam veranderde in eindeloos durende nichtenkift

Gay Business Amsterdam (GBA), de grondlegger van de Amsterdam Gay Pride, bereidt een miljoenenclaim voor tegen Pro Gay, dat dit jaar voor de zesde achtereenvolgende keer het Amsterdamse homofestijn organiseert. Volgens GBA heeft Pro Gay het concept van het festijn gestolen, waarvan de botenparade de grote publiekstrekker is.

AMSTERDAM - 'Wij hebben de Amsterdam Gay Pride bedacht en uitgewerkt', zegt penningmeester Peter Kramer van GBA. 'Met de Canal Parade onderscheidt Amsterdam zich van alle andere Prides. Wij hebben het intellectuele eigendom vastgelegd. Het is ons concept.' De eerste Pride was in 1996. GBA heeft het spektakel tien jaar georganiseerd.


'Elke zichzelf respecterende stad heeft een Pride. Die steden kun je toch niet allemaal aanpakken?', reageert Irene Hemelaar, voorzitter van Pro Gay. 'Alkmaar heeft ook een Pride met een parade door de grachten. Het komt dus vaker voor.'


De Gay Pride is het op een na (Koninginnedag) grootste jaarlijkse evenement van Amsterdam. Het is dit jaar van 4 tot en met 7 augustus. De vlootschouw is zaterdag 6 augustus.


Sinds GBA de Pride niet meer mag organiseren, is het in een loopgravengevecht verwikkeld met de gemeente Amsterdam, dat de organisatie van het evenement toewijst, en met Pro Gay, de nieuwe organisator.


De Gay Pride was een cadeautje aan het tolerante Amsterdam. De mannen van het eerste uur waren trots op hun stad - vandaar Pride. Het eerste jaar heette het festijn geen Gay Pride, maar Amsterdam Pride. Huub Verweij, een van de oprichters: 'Het idee was: laten we een feestje teruggeven. Voor jan en alleman, en tante Truus op de hoek.'


Verweij hield er na een jaar mee op, omdat hij voorzitter werd van Koninklijke Horeca Nederland Amsterdam. Later was hij adviseur van Pro Gay, dat in 2006 voor het eerst meedong en de organisatie meteen in de wacht sleepte.


Verweij aarzelt of hij wil meewerken aan een artikel over de Gay Pride. Het is een wespennest, en hij is al eens bedreigd. Pro Gay kwam, omdat GBA had aangekondigd ermee te stoppen uit boosheid op de gemeente, zegt Verweij. 'Het is opgericht om de Pride te redden.'


GBA gaf af op de gemeente, en lang niet altijd ten onrechte, vindt Verweij. 'De gemeente is bestuurlijk en politiek goedwillend, maar in de uitwerking zijn de ambtenaren roomser dan de paus. Zij verschuilen zich achter beslissingen, die achteraf veel ruimer blijken te zijn. Nu is er weer gedoe met bars buiten. Ik begrijp dat je daar knotsgek van wordt.'


Vete

Vervolgens kwam GBA terug op het besluit, en hebben ze de Pride samen gedaan, zegt Verweij. Die samenwerking was geen lang leven beschoren. Over waarom het is misgelopen doen veel verhalen de ronde. Het resultaat is een 'nichtenkift', waaraan geen einde komt. Het is ontaard in een persoonlijke vete, zegt een betrokkene. 'Er spelen economische belangen en botsende ego's.'


Een andere ingewijde: 'De jongens van GBA waren niet vies van een relletje. Ze deden alles voor de publiciteit. Toen een naakte nicht op een boot niet meer choqueerde, gingen ze ruzie maken met de burgemeester.'


Gay Business Amsterdam wordt aan alle kanten tegengewerkt door de gemeente, zegt penningmeester Kramer. 'Wij hebben altijd stevige kritiek gehad op de vertrutting van Amsterdam. Daarom hebben ze ons eruit gegooid.'


Volgens de gemeente Amsterdam is gekozen voor 'de partij met de degelijkste begroting, en die de meeste verantwoordelijkheid wil dragen'. De gemeente doelt op de veiligheidsmaatregelen, die zijn aangescherpt omdat de Pride steeds groter wordt.


Kramer: 'Wij vroegen 50 duizend euro subsidie, Pro Gay 260 duizend euro. Met het verschil had de gemeente zowel Kwakoe als de nieuwjaarsreceptie kunnen redden.'


GBA heeft vele rechtszaken gevoerd, kreeg over 2007 gelijk van de rechter en zag in uitspraken haar vermoeden bevestigd dat de burgemeester van Amsterdam vooringenomen is bij de gunning van de organisatie. 'Uiteindelijk heeft de Raad van State ons in alle gevallen over alle jaren in het gelijk gesteld', stelt de woordvoerder van de gemeente daar tegenover.


Wat de grondleggers ook steekt, is dat hun Pride is 'verkwanseld tot een commercieel heterogebeuren'. Kramer: 'Het is verworden tot een roze Koninginnedag met varende receptieboten van heterobedrijven. Er komt geen gay meer op af.'


De woordvoerder van de gemeente: 'Je hebt echt niet het idee dat je op een EO Jongerendag bent. Het is nog steeds een uitbundig homo-, lesbo- en transgenderfestijn, dat in toenemende mate hetero's trekt. Dat was toch de bedoeling: laten zien wie je bent.'


En voor biseksuelen, vult Hemelaar van ProGay aan. 'Zonder hetero's heeft het weinig zin je trots uit te dragen. Die boten van de bedrijven worden bemand door de roze netwerken van die bedrijven. Dat is pas emancipatoir.'


De gemeente heeft 'talloze malen' geprobeerd de Pride te laten organiseren door beide organisaties. 'Daar zijn we niet uitgekomen, het is allemaal zo emotioneel', zegt de woordvoerder van de gemeente. 'Je zou zeggen: zet die mensen met een paar flessen drank in een hok, en regel dat ze het eens worden. Het lukt niet.'


Het evenement ligt zo gevoelig dat persberichten over de Gay Pride eerst langs de afdeling juridische zaken in het stadhuis moeten, voordat de gemeente ze uitbrengt.


Henk Krol, hoofdredacteur van de Gay Krant, die het gedoe rond de Gay Pride van een afstandje volgt: 'De gemeente had de grondleggers wel eens mogen eren met een legpenning of een lintje. Ze verdienen het niet om verbitterd te zijn. De stad verdient elk jaar miljoenen aan de Pride.'