Feestelijk en massaal naar de filistijnen

'Het leven mag dan treurig zijn, van de dood kun je iets feestelijks maken.' Onder dat motto helpen in het toneelstuk De Dochters van King Kong drie verpleegsters met zichtbaar genoegen de ene na de andere bejaarde naar de filistijnen....

De Duitse schrijfster Theresia Walser, een van de vier dochters van de spraakmakende auteur Martin Walser, schreef met De Dochters van King Kong een zwarte komedie over eigentijdse onderwerpen. Over euthanasie, en over hoe er in de moderne verzorgingsstaat met ouderen wordt omgesprongen. Over het wegglijden van het leven in oude geesten, maar ook over de dorheid van dat leven voor degenen die er nog middenin staan. Bovendien blijkt Walser aan het eind van haar stuk ook nog wat te willen melden over seksualiteit en hoe het gebrek daaraan de mens tot een vreemd wezen kan maken.

Het is allemaal teveel van het goede. Doordat al die thema's en problemen in een en hetzelfde stuk worden aangeboord en uitgewerkt, beklijft er weinig. Verreweg het meest interessant is de schets van het leven in een modern bejaardenhuis waar 's nachts drie doodsengelen regeren. Ook al omdat dat onderwerp regelmatig in de actualiteit staat, zoals op dit moment met het proces tegen de Haagse verpleegster Lucy de B., die wordt verdacht van de moord op dertien patiënten.

Bij het Nationale Toneel wordt De Dochters van King Kong geregisseerd door Antoine Uitdehaag, die dat eerder deed bij het stadsgezelschap van München (in Duitsland werd Walsers stuk in 1999 uitgeroepen tot 'toneelstuk van het jaar'). Erg knap is de manier waarop Uitdehaag met een groep bejaarde topacteurs (Allard van der Scheer, Manon Alving, Elisabeth Hoijtink en anderen) het dagelijkse leven in deze laatste vluchtheuvel schetst. In een poëtische, bijna abstracte taal proberen deze oude mensen hun levens een laatste contour te geven.

Prachtig is de scène waarin de oude mevrouw Doorman (Toes Smit) steeds maar weer luistert naar het bandje waarop haar zoon haar feliciteert met haar tachtigste verjaardag. Hij is altijd druk en voor zijn werk onderweg en heeft dus geen tijd voor zijn moeder. De wanhopige berusting die uit deze scènes spreekt, is ontroerend.

Tussen deze mensen door fladderen Catherine ten Bruggencate, Antoinette Jelgersma en Marie-Louise Stheins als de verpleegsters met een missie, of zoals ze zelf zeggen als 'stewardessen op de laatste reis'. De dames bereiden de patiënten een groots einde in filmstijl, waardoor ze zelf ook nog wat te genieten hebben. De onderlinge concurrentie en seksuele droogstand van de dames doen in dit stuk geforceerd aan. Als tegen het einde een man verschijnt in de figuur van een verlopen elektricien (leuke rol van Stefan de Walle) gieren de dames van de opgekropte wellust.

Op dat moment wordt door de elektricien voorgoed de stekker uit het stuk getrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden