Feel fighter

De sluiting van studio Sound City in Los Angeles doet pijn bij voorman Dave Grohl van Foo Fighters. Hij kocht de mengtafel met mythische status, maakte een documentaire en vormde een band van rocklegendes die ook een zwak hebben voor de oude, analoge muziekstudio.

'Of ik het naar mijn zin heb? Joh, wat dacht je. Ik heb de tijd van mijn leven.' Dave Grohl, ooit drummer in Kurt Cobains band Nirvana en al achttien jaar voorman van de Foo Fighters, is een tevreden man, de ochtend na het Londense optreden van zijn gelegenheidsband Sound City Players. 'Drieënhalf uur duurde het gisteren weer, maar man man man wat was het een feest. Echt, ik heb zelden zo veel plezier op het podium gehad als nu.'


Sound City Players is de band die hoort bij de film en de plaat die Grohl heeft uitgebracht onder de naam Sound City. Real To Reel. Een door Grohl zelf geregissseerde documentaire over de inmiddels ontmantelde Sound City-studio in Los Angeles. En een cd met muziek opgenomen in Grohls eigen studio door artiesten die Sound City zijn legendarische status bezorgden, zoals Stevie Nicks, Rick Springfield, Queens Of The Stone Age en Trent Reznor (Nine Inch Nails).


En dan is er dus nog die gelegenheidsband die Grohl rond zijn Foo Fighters heeft geformeerd, waarmee hij ter promotie van de film een handvol optredens gaf, de Sound City Players.


Alles vernoemd naar de legendarische studio in Los Angeles, waar Neil Young in 1970 zijn After The Goldrush opnam. En die zijn naam definitief vestigde toen er in 1973 een zogeheten Neve-mengtafel werd geïnstalleerd.


Fleetwood Mac, Tom Petty, Rage Against The Machine, Queens Of The Stone Age namen er klassieke rockplaten op, en Grohl zelf droeg ook voor een deel bij aan de legendevorming: Nirvana nam er in zestien dagen het album Nevermind op.


'Vanaf dat moment was ik verkocht aan die tafel. Toen ik een kleine vier jaar geleden vernam over een mogelijke sluiting van de studio was het eerste wat ik dacht: wat afschuwelijk. Alsof je ouderlijk huis wordt verkocht. Wat doen ze met die Neve? Die wil ik.'


Grohl ging in onderhandeling en mocht de mengtafel kopen, 'omdat ik in die studio had opgenomen, beloofde de tafel intact te laten en hem ook zelf in mijn eigen studio zou gebruiken'.


Inmiddels liepen er ook allerlei plannetjes rond het twintigjarig jubileum van Nevermind en leek het Grohl aardig een filmpje te maken over de ontmanteling en wederopbouw van de tafel die volgens Grohl van groot belang was voor de veelgeprezen kraakheldere rocksound.


Het plan werd al snel groter, zeker nadat Grohl van Tom Skeeter, de eerste eigenaar van Sound City, een lijst had gekregen met alle namen van artiesten die er hadden opgenomen.


'Wow, daar is rockgeschiedenis geschreven. Ik wilde ze allemaal spreken. Neil Young maar ook Rick Rubin, Mick Fleetwood of REO Speedwagon.


Allemaal zeiden ze ja. 'Ik had al snel een lijst van veertig namen. Hun verhalen wilde ik vastleggen. Nee, ik kan niet interviewen en niet filmen maar een goede crew deed wonderen.'


Het moest ook geen 'fancy Hollywoodproductie' worden, maar een chronologisch verhaal over een plek in de rockhistorie die er niet meer is.


'En wat voor een plek. Het was echt een smerige boel, waar je gewoon sigaretten op de vloer uittrapte. Als het buiten 30 graden was en de zon volop scheen was het in Sound City nog steeds donker en klam.'


Dat artiesten er graag opnamen, kwam behalve door de fijne mengtafel ook door de ligging. 'Er kwam nooit iemand van de platenmaatschappij even checken hoe het ervoor stond, want daarvoor lag de studio net te ver uit de buurt.'


Maar, haast Grohl erbij te zeggen, het was geen studio voor iedereen. Housemuzikanten als Daft Punk zouden er niks aan hebben gehad. 'Echte instrumenten die analoog werden opgenomen op een tape van twee inch dik. Daar was die studio voor. En nu is hij weg.'


Zoals veel studio's het niet zullen volhouden, vreest Grohl. 'De meeste studio's zijn al gedigitaliseerd, wat ook veel handiger is. Je kunt een digitaal opgenomen geluid makkelijk manipuleren en daardoor krijg je alles sneller perfect. Alleen: ik hou niet van die perfectie', roept Grohl. 'Ik vind die foutjes juist zo menselijk aan muziek. Het mooie van die banden die draaien is dat je als muzikant altijd het gevoel hebt dat het er nu op aan komt. Met Pro-Tools of welk digitaal opnamesysteem dan ook, is muziekmaken een soort Photoshop geworden.'


Maar begrijp Grohl niet verkeerd. Hij houdt niet van de analoog versus digitaal-discussie. Hij werkt met beide soorten apparatuur. 'Analoog klinkt warmer, maar het is heel onpraktisch. Hoe leuk ik het ook vond vroeger, dat zelf klooien met cassettebandjes, demo's maak ik nu makkelijker digitaal. Maar daarna wil ik in de 'fucking' studio gewoon op band opnemen voor het eggie. Foutjes zijn geen probleem, die maken het juist uniek.'


Nog altijd heeft Grohl een beetje spijt dat hij destijds zelf ook bezweek voor de zucht naar perfectie tijdens de opnamen van het nummer Lithium voor Nirvana's Nevermind. 'Dat liedje gaat over ups and downs en ik wilde dat met mijn drums vertalen naar verschillende tempo's. Producer Butch Vig vond dat ik beter tempo moest houden en adviseerde me de click track (een elektronische metronoom over de koptelefoon red.).'


'Ach, ik houd van Nevermind, het is een goede plaat geworden'. Grohl grijnst. 'Maar ik vind zo'n hulpmiddel toch jammer. Nu is de popmuziek vergeven van click tracks. Niks aan. Muziek moet mensenwerk blijven.'


Een mening die wordt gedeeld door veel collegamuzikanten. Misschien dat ze daarom zo graag naar Grohls eigen studio met de van Sound City overgenomen mengtafel kwamen voor een bijdrage aan het album Real To Reel.


'Toen ik alle interviews had en het materiaal had bekeken, vond ik dat het allemaal wat te nostalgisch en zelfs droevig werd. Het is jammer dat de studio er niet meer is, maar niet alles is verloren. Ik heb die tafel toch? Laat ik er dan ook wat mee doen.'


Met artiesten als Stevie Nicks van Fleetwood Mac, Lee Ving van de punkband Fear en Paul McCartney werkte Grohl aan een nieuw nummer. 'Ja en als we toch zo bezig waren, waarom dan niet met een stel van hen op tournee? Ik genoot echt van die dagen in de studio, dus waarom zou het op het podium niet lukken?'


Paul McCartney bedankte. Grohl kreeg wel jaren-tachtigster Rick Springfield zo ver om mee te spelen. 'Heerlijk dat Rick 'fucking' Springfield meedoet, al was het maar om alle dames in katzwijm te doen vallen.'


Een andere ster, Stevie Nicks, stal vorige week de show tijdens het optreden van de Sound City Players op het festival South By Southwest in Austin, Texas.


Op haar deelname is Grohl misschien nog wel het meest trots, bekent hij. 'Ik dacht: Stevie? Dat doet ze nooit. Maar ja hoor, ik had een liedje waarop ze meteen een zeer aangrijpende tekst had, You Can't Fix This.'


Nooit zal Grohl het moment vergeten dat het erop stond. 'We gaven elkaar een hug en ze voelde zo zacht, zo teder en ze rook zo lekker. Precies wat je hoopt van iemand die je zo adoreert. Dat is pure gelukzaligheid. En in zo'n zevende hemel bevind ik me nu al tijden. De film die ik heb gemaakt, gaat over iets dat er niet meer is, maar is voor mij ook het begin van iets nieuws.'


Ja, best raar eigenlijk, beaamt Grohl. Het Sound City-project begon vanuit de woede en het verdriet dat zo'n belangrijke, cultuurhistorische plek zomaar kon verdwijnen, maar het heeft Grohl ook gelukkig gemaakt.


Nee, Grohl gaat geen andere studiogeschiedenissen vastleggen. Dat moeten anderen maar doen, zegt hij. Maar het regisseren, organiseren en dirigeren van zo'n rock 'n' rollrevue als de Sound City Players, 'daar beleef ik heel veel plezier aan. De drieënhalf uur vliegen iedere keer om. Moe word ik pas een dag later. Nu dus'.


Sound City: Real To Reel. Verkrijgbaar op cd, dvd en blu-ray.


3 studio's met sterrenstatus


Sound City Players live


Vorige week donderdag vond tijdens het festival South By Southwest in Austin (Texas) het zesde en laatste concert plaats van Sound City Players. Een door Dave Grohl geleide rock 'n' rollrevue van drieënhalf uur met veel gastmuzikanten die ooit iets in de Sound City Studio hebben opgenomen. Het leverde een paar onvergetelijke optredens op: Stevie Nicks die, begeleid door de Foo Fighters, een paar Fleetwood-Macklassiekers vertolkte; John Fogerty die hits van Creedence Clearwater Revival dankzij Grohl en zijn mannen het vuur gaf dat bij zijn uitvoeringen zo vaak ontbreekt. Vermakelijk was het optreden van Rick Springfield wiens Jessie's Girl door de vrouwelijk deel van het publiek het enthousiastst werd onthaald.


Sun Studio


De Sun Studio, aan Union Avenue Memphis Tennessee, is van alle rock 'n' rollstudio's misschien wel de meest legendarische. Toen Sam Phillips hem in 1950 opende, heette de studio eigenlijk Memphis Recording Service. Het was een aparte ruimte in het pand waar Phillips zijn platenlabel Sun Records had gevestigd.


In 1951 schreven Jackie Brenston and his Delta Cats al geschiedenis met Rocket 88, een nummer dat regelmatig de eerste rock 'n' rollsingle wordt genoemd (met Ike Turner op piano).


Jerry Lee Lewis, Carl Perkins en Johnny Cash namen er in de jaren vijftig hun klassieke rock 'n' rollplaten op, maar het meest vermaard werd de studio dankzij Elvis Presley. Hij nam er tussen 1953 en 1955 23 liedjes op voordat hij naar platenlabel RCA zou verkassen.


Sinds 1987 is het originele pand met kantoor en studio van Sun Studio een belangrijke toeristische attractie, naast Graceland te bezoeken als onderdeel van een Elvis Presley tour.


Motown


Aan de West Grand Boulevard nummer 2648 bevindt zich nog altijd Hitsville U.S.A. Hier was tussen 1959 en 1968, de hoogtijdagen van het door Berry Gordy gerunde label, het hoofdkantoor gevestigd.


En dat niet alleen, in de betrekkelijk kleine ruimte bevond zich ook de studio. De artiesten moeten er met koortjes en muzikanten wel erg dicht op elkaar hebben gestaan, met naast hen het kantoortje van de strenge Gordy.


De studio bleek knap nagebouwd toen het pand in 1985 werd geopend als Motown Museum.


Aardig is de vliering die tijdens de rondleiding met een luikje wordt geopend. Even in de handen klappen en je hoort een van de beroemdste echo klanken uit de popgeschiedenis.


Can Studio


Sinds 2007 is het Rock 'n' Pop Museum in Gronau, even over de Duitse grens, een belangrijke attractie rijker. De Inner Space studio, waar de Duitse Krautrock pioniers Can tussen 1971 en 1978 hun platen opnamen in een oude bioscoop in Weilerswist, werd ontmanteld en zo precies mogelijk in het museum nagebouwd.


Opmerkelijk is het ontbreken van het traditionele glaswandje tussen muzikanten en opnamegedeelte. Alles staat door elkaar met een grote mengtafel in het midden. Er kan nog altijd worden opgenomen, met een keuze tussen digitaal en analoog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden