PROFIEL

Federica Mogherini: geen ervaring, wel Twitter en een blog

Ze heeft geen gebrek aan energie, enthousiasme en dossierkennis, wel aan ervaring. Mogherini is pas een half jaar minister van Buitenlandse Zaken in Italië.

null Beeld Yves Herman / Reuters
Beeld Yves Herman / Reuters

Toen de jonge sociaal-democraat Federica Mogherini (41) een half jaar geleden minister van Buitenlandse zaken werd, poseerde ze met een stralende glimlach naast president Giorgio Napolitano (89). Napolitano lachte niet met haar mee. De president had liever haar ervaren voorganger gehouden.

null Beeld Yves Herman / Reuters
Beeld Yves Herman / Reuters

Mogherini is precies het type politicus dat premier Matteo Renzi (39) aan het roer wilde hebben, toen hij aankondigde de oude mannen van het pluche te plukken: ze is vrouw, ze twittert, ze houdt een blog bij en ze is jong. Renzi ziet liever energie en enthousiasme dan ervaring.

Toen Mogherini zaterdag tot Europees minister van Buitenlandse zaken werd gekozen, lachte weer niet iedereen met haar mee. De Franse krant Le Monde noemde haar benoeming 'een trieste dag voor Europa'. The Wall Street Journal sprak van een 'problematische keuze'. Energie en enthousiasme zijn mooi meegenomen, maar kan de onervaren Mogherini de complexe conflicten in onder andere Oekraïne, Irak, Syrië en Israël wel aan?

Van communist naar christen-democraat

De dochter van een decorontwerper die voor beroemde regisseurs als Pasolini en Rossellini werkte begon haar politieke carrière op 15-jarige leeftijd als lid van de jeugdafdeling van de Italiaanse communistische partij in Rome. Ze studeerde cum laude af in politicologie met een scriptie over de politieke islam, die ze schreef tijdens een Erasmusuitwisseling in Frankrijk. De rode sjaal die ze droeg tijdens een ontmoeting met de Palestijnse politicus Yasser Arafat wisselde ze een paar jaar later in voor een Change T-shirt van Obama. Langzaam schoof de linkse Mogherini naar het politieke middenveld toe. Binnen haar Partito Democratico is ze aanhanger geweest van alle verschillende stromingen, voordat ze uiteindelijk uitkwam bij christen-democraat Renzi die haar in februari tot minister koos.

Mogherini is geen zwaargewicht. Buitenlanddossiers en internationale betrekkingen vormen de rode draad van haar politieke loopbaan en oud-collega's en kennissen uit internationale denktanks prijzen haar dossierkennis, harde werk en goede voorbereiding. Ze spreekt vloeiend Engels en Frans.

Maar functies waarin ze haar leiderschap kon trainen staan nauwelijks op haar cv. Mogherini is nog maar zes maanden minister. 'Ze heeft geen fouten gemaakt, maar ook niets bijzonders kunnen laten zien', zegt politicoloog Paolo Pombeni van de universiteit van Bologna. 'Maar haar voorganger Catherine Ashton had net zo weinig ervaring toen ze begon. Veel Europese leiders willen helemaal geen zwaargewicht op deze positie.'

null Beeld Yves Herman / Reuters
Beeld Yves Herman / Reuters

'Ik hou van reizen (overal, altijd en op iedere manier)'

Als buitenlandchef moet Mogherini de vergaderingen met Europese ministers van Buitenlandse Zaken voorzitten en de Europese belangen behartigen in de rest van de wereld.

Een aantal Oost-Europese landen probeerde de benoeming van Mogherini te blokkeren omdat ze te pro-Russisch zou zijn. Italië is de op een na grootste handelspartner van Rusland in Europa en de Italiaanse Ruslandpolitiek is al jarenlang vooral gericht op het bewaken van die handelsbanden.

In juli nodigde Mogherini het Kremlin nog uit voor een economische top in oktober in Milaan. De afgelopen maand liet Italië een steviger geluid tegen Rusland horen.

Betekenis geven aan die op papier zo belangrijke functie van buitenlandchef blijkt in de praktijk lastig. Critici zien in Mogherini's blog met de naam BlogMog - volgens il Giornale geschreven zoals 'een puber in haar dagboek schrijft' - een extra teken dat het haar aan gewicht ontbreekt. 'Bella Ciao is het mooiste slaapliedje van de wereld', schrijft ze er bijvoorbeeld op. Of: 'Ik hou van reizen (overal, altijd en op iedere manier)'. Dat laatste zal in ieder geval goed van pas komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden