nieuws

FD: Netbeheerders sloten slimme meters aan op netwerk dat ze over een paar jaar al kwijt kunnen zijn

Alliander en Stedin hebben hun slimme energiemeters willens en wetens aangesloten op radiofrequenties die volgend jaar weer worden geveild. Als het tegenzit, zijn ze mogelijk 1 miljard euro kwijt voor het vervangen van miljoenen meters.

De slimme energiemeter.  Beeld ANP
De slimme energiemeter.Beeld ANP

Dat schrijft Het Financieele Dagblad op basis van correspondentie tussen de overheid en de netbeheerders, verkregen met een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur. Netbeheerders Alliander en Stedin, die de meerderheid van de Nederlandse huishoudens bedienen, zijn nu afhankelijk van het verloop van de veiling of ingrijpen van de overheid.

Verschillende soorten radiocommunicatie, of het nou wifi, 4G of de autoradio is, maken gebruik van verschillende radiofrequenties. Om te voorkomen dat gebruikers elkaar gaan storen doordat ze dezelfde frequenties gebruiken, worden de meeste frequentiebanden geveild aan de hoogste bieder.

Om de zoveel jaar vindt de veiling opnieuw plaats. Zo gaat het ook met het PAMR-netwerk, dat Alliander en Stedin voor een deel hebben opgekocht om communicatie met hun slimme meters mogelijk te maken. De meeste Nederlandse huishoudens hebben inmiddels zo’n meter, waarmee beheerders stroom- en gasverbruik op afstand kunnen uitlezen.

Risico

De netbeheerders wisten vanaf het begin van de risico’s, blijkt uit de stukken. De plaatsing van de slimme meters begint in 2015, maar de vergunning loopt in 2019 alweer af. Dat terwijl slimme meters minstens vijftien jaar moeten kunnen werken, schrijft Peter Molengraaf, bestuursvoorzitter van Alliander, in 2012 aan het ministerie van Economische Zaken. Dat is voordat de netbeheerders de frequentie hebben gekocht.

‘Een andere partij zou de frequentieruimte kunnen verwerven met mogelijk grote kostenstijgingen tot gevolg of zelfs het buitenwerking moeten stellen van het gehele netwerk’, schrijft de bestuursvoorzitter. ‘In dat laatste geval zouden onder andere de slimme meters niet meer uitgelezen kunnen worden.’ Daarom vraagt Alliander het ministerie of het mogelijk is om structureel gebruik te blijven maken van de frequentiebanden.

Veiling

Het antwoord volgt ruim drie maanden later: nee, de minister zou niet in staat zijn de vergunning te verlengen, dat kan alleen door middel van een veiling. Hoogstens is een eenmalige verlenging met een aantal jaren mogelijk, al zou dit hoogst uitzonderlijk zijn, aldus het ministerie van Economische Zaken.

Desondanks kopen de netbeheerders de PAMR-frequenties op en sluiten ze hun kastjes erop aan. Zo zouden ze niet afhankelijk hoeven te zijn van telecombedrijven. Het ministerie verleent hierop toch een eenmalige verlenging, tot 2024. Bij de veiling, die volgend jaar begint, moet duidelijk worden wat er na 2024 gebeurt met de slimme meters.

Alliander en Stedin stellen tegen het FD dat ze een verantwoorde beslissing hebben genomen omdat er op het moment van aankoop van de frequentieband geen andere partijen waren met ‘een rendabele businesscase’.

Consument

Moeten de meters van Alliander en Stedin worden vervangen, dan zou dit ‘leiden tot onacceptabel hoge maatschappelijke kosten’, aldus het ministerie van Economische Zaken in een beleidsvoornemen van afgelopen maart. Die kosten zullen de netbeheerders mogelijk ‘doorberekenen aan de consument’.

Het ministerie lijkt volgens het beleidsvoornemen van zins om de vergunning voor een deel van de frequentieband alsnog te blijven verlengen zonder veiling, gezien het grote maatschappelijke belang. Of dit voornemen ook daadwerkelijk beleid wordt, is nog afwachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden