FBI krijgt toestemming voor analyse nieuwe Clinton-mails

De FBI heeft een volmacht gekregen om nieuw opgedoken e-mails te onderzoeken die op een server van Hillary Clinton stonden. Dat melden Amerikaanse media in de nacht van zondag op maandag. Daarmee kan de inlichtingendienst beginnen met de analyse van de duizenden berichten. Tot nu toe is onbekend wat er in de mails staat. In een brief aan het Amerikaanse congres schreef FBI-directeur James Comey vrijdag dat de mails 'van belang' lijken te zijn voor het onderzoek, maar ook dat hij niet weet of ze 'significant' zijn.

Hillary Clinton tijdens een campagnebijeenkomst in Florida op 30 oktober. Beeld afp

Door de timing en vaagheid van zijn aanvullende onderzoek naar mogelijke e-mails van de Democratische presidentskandidate is Comey zelf onder vuur komen te liggen. Volgens peilingen kan een paar procent van de Amerikaanse kiezers door de nieuwe vraagtekens over Clintons mailgedrag worden beïnvloed.

Onder aanvoering van Hillary Clinton zijn de Democraten dit weekend vol in de tegenaanval gegaan. 'Het is zonder precedent en zeer verontrustend om zoiets met zo weinig informatie zo vlak voor de verkiezingen naar buiten te brengen', zei Clinton tijdens een rally. Ook Republikeinen riepen Comey op zo snel mogelijk openheid van zaken te geven.

Ongebruikelijk

Comey blijkt zeer onafhankelijk te hebben gehandeld. Minister van Justitie Loretta Lynch was het niet eens met zijn beslissing openheid van zaken te geven over de nieuwe e-mails, die zijn gevonden op een laptop van de in opspraak geraakte ex-politicus Anthony Weiner (zie kader onderaan dit artikel).

Het is dan ook een ongebruikelijke stap: de FBI laat zich normaal gesproken in de twee maanden voor de verkiezingen niet uit over zaken die de verkiezingen kunnen beïnvloeden. In een verklaring aan FBI-medewerkers erkent Comey het risico te lopen dat hij verkeerd wordt begrepen. Hij schrijft dat hij het Congres toch heeft geïnformeerd omdat hij in juli had geconcludeerd dat het onderzoek naar Clinton was afgerond.

Als hij tot na de verkiezingen had gewacht, is zijn redenering, zou hij iets hebben achtergehouden dat wel degelijk relevant is voor de keuze van de nieuwe president. Wanneer het bestaan van de nieuwe e-mails zou zijn uitgelekt, dan zou hij de verdenking op zich hebben geladen iets (tijdelijk) in de doofpot te hebben willen stoppen. Het probleem is dat hij niet weet of de mails relevant zijn, en dat ook nog niet kán weten.

Lastig parket

Comey, een door president Obama benoemde Republikein, zit in een lastig parket. Hij is voortdurend aan het balanceren. In juli kwam de kritiek vooral van rechts, omdat hij Clinton 'extreem slordig' noemde maar toch adviseerde haar niet te vervolgen. Haviken binnen en buiten de FBI dachten dat Comey ingepakt was door de regering-Obama. Comey kan met zijn brief van vrijdag hebben willen laten zien hoe onafhankelijk zijn dienst opereert.

Maar hij kan ook speelbal zijn geworden van rechtse medewerkers. The Washington Post berichtte zondag dat FBI-agenten al weken wisten van de e-mails. Als zij dat eerder hadden doorgegeven en Comey het eerder wereldkundig had gemaakt, zou de (eventuele) schade minder groot zijn geweest.

Clinton eist nu dat de FBI zo snel mogelijk 'volledige openheid van zaken' geeft. Dat toont dat ze erop rekent dat de inhoud van de mailtjes haar geen schade kan berokkenen.

FBI-directeur James Comey Beeld ap

Als er snel duidelijkheid komt en er weinig relevants in de mails staat, blijft alleen de schijn van schandaal over - wat waarschijnlijk niet zo heel veel verandert aan de indruk die de kiezers al van Clinton hebben.

Gevaarlijker is het voor Clinton als er niet snel duidelijkheid komt. Dan kunnen de e-mails, hoe onschuldig ook, haar kansen op het presidentschap danig verkleinen. Eenderde van de kiezers zegt dat het nieuws invloed heeft op hun indruk van Clinton, blijkt uit een peiling van The Washington Post en ABC. Dat zijn in meerderheid mensen die sowieso al niet op haar gingen stemmen, maar een derde van hen zei dat wel te overwegen. Dat betekent dat een op de tien à twintig van de naar Clinton neigende kiezers is gaan twijfelen. Als die inderdaad naar Trump overstappen, wordt het nog spannend op 8 november.

Sexting-affaires

Hillary Clinton gebruikte als minister van Buitenlandse Zaken een slecht beveiligde e-mail server in haar eigen huis, waardoor ze 'extreem slordig' is omgesprongen met soms geheime informatie. Toch hoeft ze daarvoor niet te worden vervolgd, meende de FBI in juli, omdat ze dat niet opzettelijk had gedaan.

De nieuwe mailtjes die volgens de FBI relevant kunnen zijn voor het onderzoek zijn gevonden op een computer Anthony Weiner, de man van Clintons topassistente Huma Abedin, met wie ze in scheiding ligt.

Weiner, een voormalig Democratisch Congreslid en burgemeesterskandidaat voor New York, is doelwit van een FBI-onderzoek. Hij heeft, zo heeft hij erkend, seksueel getinte sms'jes verstuurd aan een 15-jarig meisje, waarvoor hij de cel in kan gaan. Het is het toppunt van verschillende sexting-affaires die de voormalige politicus steeds opnieuw in de problemen hebben gebracht. Daarmee is gebeurd wat Clinton al een paar jaar vreest: haar ontransparante gedrag is direct gekoppeld aan Weiners scandaleuze affaires. In de documentaire Weiner, vorige maand in Nederland uitgebracht, noemt een hoge Clinton-medewerker hem al 'toxic' en wordt Abedin aangeraden om hem te verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden