Nieuwstrickle-down economics

Favoriete economische theorie Trump en Reagan ontkracht: belastingverlaging miljonairs helpt niet

Er was al langer kritiek , maar nu is het ook wetenschappelijk vastgesteld: belastingverlaging voor de hoogste inkomens veroorzaakt meer ongelijkheid en draagt niet bij aan de welvaart van lagere inkomens en middeninkomens, stellen onderzoekers in een studie naar de rijkste landen. 

'Luna', het superjacht van de Russische biljonair Roman Abramovich.Beeld Getty Images

Die kan worden gezien als een streep door de zogeheten ‘trickle-down economics’, de theorie achter het economisch beleid van onder anderen de Amerikaanse presidenten Ronald Reagan en Donald Trump. Volgens die theorie komt geld dat de rijken niet aan belasting hoeven te betalen via bestedingen uiteindelijk bij de lagere inkomens terecht.

Onderzoekers David Hope (London School of Economics) en Julian Limberg (King’s College London) stellen dat belastingverlagingen voor de allerrijksten in de afgelopen 50 jaar alleen de allerrijksten hebben geholpen en niet hebben geleid tot meer banen of economische groei. ‘Beleidsmakers moeten zich geen zorgen maken dat het verhogen van de belasting voor de rijken om de financiële kosten van de pandemie te dekken hun economieën schaadt’, aldus Hope. De auteurs van de studie onderzochten de effecten van belastingen op inkomen, kapitaal en activa in achttien lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

‘Over de trickle-down theorieën is onder economen altijd heel veel scepsis geweest’, zegt Bas Jacobs, hoogleraar economie en overheidsfinanciënaan de Erasmus School of Economics. ‘De directe effecten van belastingverlaging, zoals de grotere economische ongelijkheid, zijn groot en worden niet gecompenseerd door de indirecte effecten als meer geld bij mensen met lagere inkomens terecht zou komen.’ Dat betekent niet dat er geen indirecte effecten zijn, benadrukt hij. ‘Belastingverlagingen hebben zeker effecten op investeringen en hoe hard mensen werken, maar ze zijn beperkt.’

‘De conclusie van het onderzoek ligt in lijn met wat we al weten. Belastingverlagingen helpen niet om de economische groei structureel te verhogen’, zegt Jacobs. Maar hij denkt ook dat er op basis van dit onderzoek niet al te harde conclusies kunnen worden getrokken: ‘De data zijn macro-economische data voor verschillende landen en jaren. Voor economen zijn grote micro-datasets nodig met veel meer informatie om geloofwaardig de causale effecten te schatten van belastingverlagingen.’

Belastingverhoging

De bevinding is goed nieuws voor onder anderen de Britse minister van Financiën Rishi Sunak, die de belastingen op kapitaal mogelijk wil verhogen om het begrotingstekort enigszins omlaag te krijgen. Zo’n belastingverhoging zal onevenredig op het conto van de rijkste Britten komen. De bevindingen suggereren ook dat plannen voor een eenmalige vermogensbelasting van 5 procent voor de 8 miljoen rijkste Britten de economie van het Verenigd Koninkrijk geen onherstelbare schade zal toebrengen.

De conclusies van Hope en Limberg geven argumenten tegen redeneringen die vooral vaak klinken in de VS. Met name de Republikeinen stellen vaak dat beleid dat de rijksten helpt, uiteindelijk ook goed is voor de rest van de economie.

Interview Thomas Piketty

Begin dit jaar verscheen de Nederlandse vertaling van Kapitaal en ideologie, waarin de Franse succeseconoom Thomas Piketty opnieuw pleit voor een gelijkere samenleving. Henk Pröpper sprak hem erover in Parijs. ‘Het economisch monarchisme dat we heden ten dage zien, ultrarijken van wie het vermogen vele malen meer groeit dan de groei van de wereldeconomie, dat is onvermijdelijk niet de juiste weg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden