Fastbowler geweerd van WK cricket

AMSTERDAM - Zijn actie werd uit alle hoeken door camera's opgenomen. Daarna kon hij weer via Dubai naar Nederland vliegen. Inmiddels bogen drie hoogleraren biomechanica zich over de beelden. Drie weken later kwam hun oordeel: Mark Jonkman boog zijn arm in de achterzwaai met liefst dertig graden ¿ twee keer zoveel als was toegestaan.


De 24-jarige fastbowler van HCC uit Den Haag kan daardoor volgende maand niet mee met het Nederlands elftal naar de Cricket World Cup, het WK, in India, Bangladesh en Sri Lanka. 'Dat is enorm zuur', zegt hij. Ook zijn tweelingbroer Maurits, die ongeveer dezelfde bowlingtechniek heeft, reist voor alle zekerheid niet mee. De bond wil niet het risico lopen dat er mogelijk nog een speler wordt gerapporteerd.


Voor het cricketelftal is het ook een forse tegenvaller. Jonkman was afgelopen seizoen in topvorm. Hij won 65 wickets in de Nederlandse competitie en interlands. Hij wierp zijn hardste bal ooit: een van 83 mijl (134 kilometer). Gemiddeld haalt hij een snelheid van 130 kilometer. 'Er kwamen profclubs uit Engeland naar mij kijken. Er werd meer op mij gelet. En dat leidde tot de rapportering in de wedstrijd tegen Ierland.'


Nu blijkt dat zijn bowling-actie niet aan de strikte cricketregels voldoet. Die schrijven voor dat je met de werparm in de beweging van achter je rug, langs je schouder tot het loslaten van de bal geen afwijking mag hebben van meer dan 15 graden. En dit is al coulant, want vier jaar geleden was dat nog 10 graden.


Met het blote oog zijn die afwijkingen nauwelijks te zien. Jonkman speelt al achttien jaar cricket. 'Pas tijdens het WK in de West-Indies in 2006/2007 werden er opmerkingen over gemaakt. Dat gaat dan een eigen leven leiden. Ik ben met een coach aan de slag gegaan om de kromming eruit te krijgen en dat lukte goed. Maar als je dan weer in de Nederlandse competitie speelt, verslapt het gauw. Er is hier geen televisie bij, zodat je er ook niet echt op let.'


Tijdens Nederland - Ierland afgelopen zomer kwam het euvel weer naar voren. En wel zo erg dat een van de scheidsrechters hierover rapporteerde naar de ICC, de International Cricket Council, die de regels van deze sport bewaakt. Jonkman was gedwongen naar Perth te gaan ¿ de enige plek in de wereld waar de afwijking exact kan worden vastgesteld.


Toen hij drie weken later de uitslag hoorde, zat er niets anders op om opnieuw te leren bowlen. 'Ik moest een nieuwe bowlingtechniek aanleren. Ik kan nu de arm weer gestrekt houden in plaats van die te strekken.


'Tenminste ik denk dat ik onder de 15 procent afwijking zit. Alleen is het geen automatisme. En als je op topniveau wilt cricketen, moet dat wel een automatisme zijn. Je moet zoveel ballen gooien dat je er niet meer bij nadenkt.' De Cricket World Cup van 19 februari tot 2 april komt daarvoor te vroeg. 'Deze zomer hoop ik weer volledig inzetbaar te zijn.'


Jonkman speelt al cricket sinds zijn zesde jaar. Hij is een fastbowler hetgeen betekent dat hij het met zijn ballen vooral van de snelheid moet hebben. Maar ook spinbowlers bezondigen zich nogal eens aan die fout.


Spinbowler Muttiah Muralitharan uit Sri Lanka, die in 2010 zijn lange en uiterst succesvolle internationale carrière beëindigde, is zijn hele carrière beschuldigd van hetzelfde euvel. Hij zou daarom vrijwel altijd hebben gespeeld in een shirt met lange mouwen, zodat de buiging van de ellebogen minder goed zichtbaar zou zij. Volgens de insiders ging hij vanwege zijn enorme naam en faam vrijuit.


Vier jaar geleden mochten bowlers een maximale afwijking van 10 procent hebben. Dat werd naar 15 procent gebracht toen uit onderzoeken in Perth bleek dat zelfs de mooiste bowlers uit het circuit boven dat percentage zaten. Of het buigen van de arm voordelen heeft (meer snelheid of meer effect) is niet bewezen. Maar regels zijn regels en daaraan wordt in het cricket niet getornd.


De selectie van het cricketteam zal zonder de broers Jonkman op 16 januari bijeenkomen. Daarna worden enkele oefenwedstrijden gespeeld, tegen onder meer Zimbabwe en Canada. Op 22 februari opent Nederland zijn WK-campagne met de wedstrijd tegen Engeland.


Daarna volgt een loodzwaar programma met wedstrijden tegen testnaties als de West-Indies, Zuid-Afrika, India en Bangladesh. De afsluitende poulewedstrijd gaat tegen Ierland. Mark Jonkman zal de wedstrijden alleen op de televisie kunnen volgen. 'Als ik de tijd heb, want ik zal elke dag bowlingtraining hebben.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden