'Fascistisch rechts met een pij aan'

'Ze willen ons terugjagen naar de middeleeuwen', zegt directeur Ribes in Parijs over de demonstranten die ageren tegen de voorstelling Golgota Picnic in zijn theater.

PARIJS - Zelden zal theaterdirecteur Jean-Michel Ribes zo tevreden naar een leger agenten hebben gekeken. 'De politie beschermt hier de vrijheid van schepping en van meningsuiting. Ik vind dat een prachtige rol.'


De omgeving van het Théâtre du Rond-Point in Parijs is vanavond een doolhof van dranghekken. Vijfhonderd agenten in gevechtstenue bewaken de toegangswegen. Voor de schouwburg worden de mannen en vrouwen in gescheiden rijen opgesteld om te worden gefouilleerd.


Dat alles, zo lijkt het, voor slechts een handjevol radicale katholieken, dat tweehonderd meter verderop achter barrières staat te kleumen en het niet eens is met Golgota Picnic, een theaterstuk van de Argentijn Rodrigo García.


'Onderschat ze niet', zegt Ribes, een compacte man met baardje en paarse hoed, die als een veldheer het schouwspel overziet. 'Vorige week zijn in de kelder van het theater katholieken betrapt die het alarmsysteem onklaar wilden maken. Al maanden krijg ik dreigbrieven, soms met zeer agressieve teksten. Deze mensen zijn totaal gestoord. De politie doet er goed aan de dreiging serieus te nemen.'


Dat het de manifestanten menens is, lieten ze eerder blijken. In april werd met een goed voorbereide actie in museum Lambert in Avignon het kunstwerk Piss Christ van de Amerikaan Andrès Serrano vernield. Vorige maand was Sur le concept du visage du fils de Dieu, een voorstelling van de Italiaan Roberto Castellucci, aan de beurt. Manifestanten drongen in Parijs het Théâtre de la Ville binnen, bezetten het podium en overgoten bezoekers met olie.


De protesten worden georganiseerd door het radicaal-katholieke Instituut Civitas. Actievoerders tooien zich in felrode mantels en paraderen met kruizen. Ze krijgen volgens de politie versterking van Renouveau Français en andere extreem-rechtse splinters.


'Jezus zou erom gelachen hebben'

'Voor mij is dit fascistisch rechts met een pij aan', zegt theaterdirecteur Ribes. 'Jezus, een jonge revolutionaire dichter met gevoel voor humor, zou erom gelachen hebben. Hij wordt door hen neergezet als de leider van een sekte. Ze willen ons terugjagen naar de middeleeuwen. In één opzicht is hun missie geslaagd. Een half jaar geleden kende niemand Civitas, nu krijgt het alle aandacht.'


Drie politiebarricaden verder staat een tengere man met fijn brilletje en handschoenen achter een dranghek waartegen half opgerolde Franse vlaggen leunen, met op de witte banier een heilig hart. Hij is Belg, heet Alain Escada en is de jonge secretaris-generaal van Civitas. 'Wij protesteren omdat ons geloof hier wordt beledigd, omdat Christus als hoer van de duivel wordt afgeschilderd en als aidspatiënt, omdat het evangelie wordt besmeurd', legt hij kalm uit. Jazeker, hij heeft de voorstelling gezien. Op video, om te kijken of het mogelijk was een verbod aan te vragen.


'Bekendheid is niet ons hoofddoel', verklaart Escada. 'We zijn een katholieke lobby, we willen de Fransen bekeren tot het geloof.' Dat de acties tot vernielingen en bezettingen kunnen leiden, schokt hem niet. 'Al in de tijd van Molière getuigden bezoekers van hun misnoegen door het podium te bezetten. Het zijn spontane acties. Maar het schandaal is niet groter omdat het dit keer katholieken zijn die manifesteren.'


Dat daarbij extreem-rechtse hulptroepen worden ingeschakeld, ontkent hij niet. 'Ik heb geen enkel taboe. We benaderen iedereen, ongeacht zijn overtuiging.'


Zijn lobby boekte vorige week een eerste grote succes. Een groep van 55 parlementariërs van de UMP, de rechtse regeringspartij, vindt dat voor het vertonen van voorstellingen als Golgota Picnic geen subsidie moet worden verstrekt. Ze refereren daarbij aan de vervolging van christenen in Irak en Kopten in Egypte. 'Een schandalige poging om stemmenwinst te boeken op het Front National', oordeelt Ribes.


Zachtzinnig is het stuk niet

Vanavond geen ordeverstoringen in de zaal. 'We zijn nu allemaal militant', roept een theaterbezoeker, terwijl hij gewillig door de metaaldetector bij de ingang van de zaal loopt. De geladen spanning die bij aanvang in de zaal hangt, ebt al snel weg. Op een vloer van hamburgerbroodjes voeren vijf acteurs een virtuoos onderzoek in woord en beeld uit van het evangelie. Zachtzinnig is Golgota Picnic niet. Jezus heeft nooit gewerkt, zeggen ze. Of: ook als legeraanvoerder faalde hij. En: een verlosser die na een heel leven nog maar twaalf volgelingen heeft, dat kun je moeilijk een succes noemen.


Een hele iconografie van Rubens, Cranach, Mategna en Van der Weyden passeert. Omgezet naar moderne beeldtaal levert dat indringende en soms grimmige taferelen op. De laatste drie kwartier bestaat uit de integrale vertolking van De zeven laatste woorden van Jezus aan het kruis van Joseph Haydn. De pianist is naakt, net als zijn piano, en net als Jezus.


Bij het verlaten van de zaal blijken de roomse actievoerders al vertrokken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden