Reconstructie

Farlans budget werd stiekem ingepikt door zorgstichting Cardan

Een buschauffeur uit Hillegom ontfermde zich over de verstandelijk beperkte zoon van een vriendin, die weg moest uit de zorgboerderij inTwente. Toen kwam er een rekening.

Anneke Stoffelen
Farlan (links) en Pieter Hoogewerf in de woonkamer in Hillegom. Een leidinggevende gebruikte het budget van Farlan voor eigen aankopen op Marktplaats. Beeld Julius Schrank
Farlan (links) en Pieter Hoogewerf in de woonkamer in Hillegom. Een leidinggevende gebruikte het budget van Farlan voor eigen aankopen op Marktplaats.Beeld Julius Schrank

Een leidinggevende van de inmiddels failliete zorgstichting Cardan in Twente moet ruim 24 duizend euro zorggeld terugbetalen. Hij gebruikte het persoonsgebonden budget (pgb) van een verstandelijk beperkte cliënt voor privébestedingen, zoals benzine en betalingen op Marktplaats. De zaak illustreert hoe gemakkelijk het is om op een zorgboerderij met geld te sjoemelen.

Het is een dag na zijn 20ste verjaardag als Farlan met zijn tasje kleren op de stoep staat van Pieter Hoogewerf in Hillegom. De licht verstandelijk beperkte jongen kan nergens naartoe. Hij is de zorgboerderij van stichting Cardan uitgezet nadat zijn verjaardagsfeestje uit de hand was gelopen en de ruit van een tuinhuisje was gesneuveld. Hoogewerf kent Farlan al jaren. De Hillegomse buschauffeur is bevriend met Farlans moeder sinds het kind 7 was. 'En ik had meteen een klik met dat jochie.

'Farlan heeft een moeilijke jeugd. Zijn ouders zijn gescheiden en hij woont aanvankelijk bij zijn moeder, maar die kan niet goed voor hem zorgen. Hij wordt uit huis geplaatst en komt terecht in een instelling op de Veluwe, ver weg van zijn ouders. Daar moet hij op een gegeven moment weg. In 2009 belandt hij in de crisisopvang van de stichting Salida in het Achterhoekse Borculo, die na een faillissement wordt overgenomen door de stichting Cardan.

Hoogewerf is een van de weinigen die zich bekommert om het lot van Farlan, een van de weinigen ook die niet zo onder de indruk is van de driftbuien van de jongen. Ze houden contact. Dus als Cardan vraagt of ze de jongen na het incident naar hem toe kunnen sturen, stemt hij in. Hooge-werf: 'Zijn vader gaf niet thuis en zijn moeder kon hem er op dat moment niet bij hebben, dus toen ik werd gebeld, zei ik: laat maar komen.'

60 duizend euro

Dat is eind mei 2012. Hoogewerf vangt Farlan op in zijn rijtjeshuis in Hillegom. Hij schrijft hem in bij de gemeente en schakelt een ambulant hulpverlener van MEE in om de jongen te begeleiden. Hij komt op de wachtlijst voor een plek voor begeleid wonen. Maar dan landt er ineens een gepeperde rekening van het zorgkantoor in Zwolle in de Hillegomse brievenbus: Farlan wordt gesommeerd binnen 14 dagen ruim 60 duizend euro over te maken. 'Ik schrok me kapot', zegt Hoogewerf. 'Ik had geen idee waar dat dan weer over ging.

'Na wat heen en weer bellen wordt het langzaam duidelijk: er is jarenlang een persoonsgebonden budget (pgb) ontvangen voor de zorg aan Farlan. Zijn moeder heeft daar destijds voor getekend en een speciale rekening voor geopend. Maar het beheer van de rekening heeft zij uit handen gegeven aan de leidinggevende van de stichting Cardan. Uit de papieren blijkt dat niet het hele bedrag daadwerkelijk is besteed aan zorg. En nu is het dus Farlan die duizenden euro's moet terugbetalen. Na allerlei getouwtrek reduceert het zorgkantoor het terug te betalen bedrag tot ruim 24 duizend euro.

Hoogewerf schakelt de hulp in van een advocaat. Na veel moeite krijgen ze inzage in de bankafschriften van de pgb-rekening van Farlan. Hij laat ze zien: afboekingen bij tankstations, betalingen aan Marktplaats en vooral grote bedragen die naar de privérekening van de leidinggevende van de zorgboerderij zijn gestort. 'Hij heeft het gewoon allemaal lekker in eigen zak gestopt', zegt Hoogewerf. Terwijl Farlan al eind mei 2012 bij Hoogewerf is ingetrokken, blijkt er nog tot het eind van dat jaar pgb-geld voor zijn zorg te zijn overgemaakt naar de rekening die in beheer was van stichting Cardan.

Inspectie

Onlangs zocht een aantal anonieme oud-medewerkers van diverse zorgboerderijen de pers, omdat zij zich verbazen over het gemak waarmee zorgondernemers gigantische pgb-bedragen voor cliënten opstrijken zonder dat daar zorg tegenover staat. Justitie noch zorgverzekeraars treden volgens hen op tegen dergelijke fraude, ze werden met hun melding van het kastje naar de muur gestuurd.Ook in het geval van de stichting Cardan wordt er na verloop van tijd nauwelijks zorg meer geleverd, stelt Charlot Huijskens, die als groepsleider werkzaam was in de zorgboerderij. 'In het begin gingen we veel met de jongeren op stap, vissen, een dagje naar het zwembad. Maar later kregen we te horen dat er nergens geld meer voor was. De jongeren zaten met hun winterjas aan het avondeten omdat de verwarming kapot was en er zogenaamd geen geld was voor reparaties. Uitstapjes mochten ook niet meer.

'Uiteindelijk is het de inspectie jeugdzorg die Cardan de das om doet. Het pand is onveilig en er is geen dagbesteding voor cliënten, noteert de inspectie: 'Onaanvaardbaar.' Eind 2012 sluit de zorgboerderij. Toch duurt het nog tot eind augustus van dit jaar voor de civiele rechter in Arnhem besluit dat de leidinggevende van Cardan ruim 24 duizend euro zorggeld moet terugbetalen. 'Dat is toch enige gerechtigheid', zegt Pieter Hoogewerf. Er loopt ook nog een strafonderzoek tegen de man, die officieel wordt verdacht van oplichting. Volgens de politie, die al anderhalf jaar aan de zaak werkt, is dat onderzoek nu 'in de afrondende fase'. Hoogewerf hoopt dat het civiele vonnis andere oud-cliënten van de zorgboerderij aanmoedigt ook hun verdwenen geld terug te eisen bij de rechter. Hij vermoedt dat Farlans pgb-geld niet het enige is dat in de zakken van de leidinggevende verdween. Voor de acht cliënten van de zorgboerderij kwam er immers rond de 23 duizend euro per maand binnen aan pgb's, zegt ook oud-medewerkster Huijskens. 'Het is mij nooit duidelijk geworden waar al dat geld aan werd besteed.'

Reactie leidinggevende Cardan:

De leidinggevende van de zorgboerderij van stichting Cardan ontkent geld uit persoonsgebonden budgetten (pgb's) te hebben gebruikt voor persoonlijk gewin. 'Daarom ben ik in hoger beroep gegaan tegen de uitspraak van de rechter.' Volgens hem ontstond er een probleem toen de voorganger van Cardan, stichting Salida, in 2010 failliet werd verklaard. 'We zochten naar een mogelijkheid om door te gaan met de zorgboerderij, maar door het faillissement kwamen de inkomsten in één klap stil te liggen. Om de boel in die maanden draaiende te houden moest ik uitgaven doen voor de huur van de boerderij en eten voor de jongeren. Daarom is dat pgb-geld op mijn rekening gestort. Maar er is niets in mijn zak verdwenen. Farlan heeft alle zorg en begeleiding gekregen waar hij recht op had.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden