Fanatieke SD-man die zijn straf ontliep

Samen met zijn broer was hij onder de Duitse bezetting betrokken bij de executie van tientallen arrestanten. Ruim vijftig jaar lang leefde hij ongestoord in Zuid-Duitsland.

Het Simon Wiesenthal Centrum zette hem in september 2011 nog op nummer één op de lijst van de tien meest gezochte oorlogsmisdadigers. Klaas Carel Faber, die donderdag 24 mei in zijn woonplaats Ingolstadt in Duitsland op 90-jarige leeftijd overleed, zou betrokken zijn geweest bij ten minste elf moorden in Westerbork en elf moorden daarbuiten.


Hoewel onduidelijk is hoeveel mensen hij persoonlijk heeft geëxecuteerd, werd hij in 1947 hiervoor ter dood veroordeeld. De Hoge Raad zette dit een jaar later om in een levenslange gevangenisstraf. In 1952 ontsnapte hij uit de Koepelgevangenis in Breda en vluchtte naar Zuid-Duitsland. Toen hij in 2003 werd opgespoord, bleek hij hier ruim vijftig jaar rustig te hebben kunnen leven, een baan te hebben gehad bij de Audi-fabriek en een gezin met drie kinderen te hebben gesticht.


Faber werd in Haarlem geboren. Hij trok in de oorlog op met zijn twee jaar oudere broer Pieter Johan Faber die in 1947 wegens 27-voudige moord eveneens ter dood werd veroordeeld en ook daadwerkelijk de kogel kreeg. Hun vader was banketbakker in Heemstede en een fanatieke NSB'er, die op 20 juni 1944 door de verzetsstrijdster Hannie Schaft werd gedood.


Klaas Carel Faber trad al voor de oorlog als zeer actief lid toe tot de Nationale Jeugdstorm wat er toe leidde dat hij van school werd verwijderd. Na de Duitse inval meldde hij zich aan bij de Nederlandse afdeling van de Waffen SS, maar toen de Duitsers hem probeerden te ronselen voor het eigen leger haakte hij naar eigen zeggen af omdat hij geen eed van trouw aan de Führer wilde afleggen. Hij werd instructeur bij de Weerbaarheidsafdeling (WA) van Musserts NSB en zou in mei 1942 toetreden tot de lijfwacht van Anton Mussert.


In 1944 volgde hij de beruchte politie-opleiding in Schalkhaar waarna hij samen met zijn broer Pieter Faber werd overgeplaatst naar Groningen, waar hij als polizei-angestellte hand-en-spandiensten ging verrichten voor de Sicherheitsdienst (SD) die zijn noordelijk hoofdkwartier had in Groningen. Hier maakte hij deel uit van het Sonderkommando Feldmeijer dat in het kader van de Aktie Silbertanne bekende Nederlanders ombracht als represaille voor het vermoorden van collaborateurs en de aanslag op onder anderen SS-officier Hanss Rauter.


Door de liquidatie van hun vader raakten de broers buiten zinnen, ze gingen verder dan wat Mussert en SS Brigadeführer Karl Schöngarth wilden. Ze waren betrokken bij de executie van tientallen arrestanten, onder wie de verzetsstrijders Esmée van Eegheren, Luitje Kremer, Krijn van der Helm en elf arrestanten op 8 april 1945 in Norg. Ook nam Faber deel aan razzia's, zoals die op 3 maart 1945 in Grijpskerk waar twee onderduikers werden doodgeschoten.


Na de oorlog werd Klaas Carel Faber het medeplegen van 22 moorden ten laste gelegd. Na zijn ontsnapping op 26 december 1952 vluchtte hij met vijf andere oorlogsmisdadigers bij Kleef de Duitse grens over. Nederland vroeg om uitlevering en tussen half januari en begin april 1953 zat Faber in Duitsland vast, maar de rechtbank in Düsseldorf wees het verzoek af, omdat hij vanwege zijn lidmaatschap van de Waffen SS de Duitse nationaliteit had gekregen.


De zaak raakte in de vergetelheid totdat nazi-jager Simon Wiesenthal in 1995 in een brief aan kanselier Helmut Kohl alsnog om vervolging van het zestal vroeg. Ook hij kreeg nul op rekest.


In de zomer van 2003 probeerde minister van Justitie Donner onder druk van de Tweede Kamer ervoor te zorgen dat het zestal inmiddels hoogbejaarde oorlogsmisdadigers alsnog in Duitsland hun straf zou uitzitten. Maar ook dit verzoek werd afgewezen. In augustus 2003 werd Faber door journalist Cees van Hoore van Haarlems Dagblad in Ingolstadt opgespoord na een tip van de linkse organisatie Kafka. Buurtbewoners kenden hem volgens diens verslag als 'een keurige heer op wie niets, maar dan ook niets, is aan te merken'. In 2007 stortte journalist en voorzitter van de Stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden Arnold Karskens zich op de zaak en werd opnieuw namens zeven nabestaanden de Tweede Kamer in een open brief gevraagd om in actie te komen. Een arrestatiebevel van het Openbaar Ministerie werd in 2010 door de rechtbank in Beieren echter afgewezen.


SP-voorman Emile Roemer vroeg premier Rutte in april nog de zaak opnieuw aan te kaarten bij bondskanselier Merkel. De premier weigerde dit, hoewel hij zei te hopen dat Klaas Faber alsnog zo snel mogelijk achter de tralies zou verdwijnen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden