Familiegraf

Het derde graf rechts van de zonnewijzer, daar lag Jimi Hendrix op een begraafplaats bij Seattle. Te armoedig, vonden de nazaten, en ze besloten een nieuw graf te laten bouwen....

Het zou niet alleen voor Jimi en zijn familie een machtig mooi monument worden, ook met de verlangens van de fans was rekening gehouden. Die konden bijvoorbeeld, voor een kleine bijdrage, hun naam laten bijschrijven in een tegel ter plekke. Voor slechts 25 dollar zouden ze eigenaar worden van een zwerfkeitje, dat bij het bouwrijp maken van de grond was overgeschoten. En voor het tienvoudige bedrag waren er cd-vormige schijfjes van graniet te koop, uit hetzelfde blok gehakt als Jimi's nieuwe onderkomen, met daarop zijn 'authentieke handtekening'.

In september 1999 maakte de familie Hendrix, bij monde van vader Al, 80 jaar, het bekend: 'The time has come to give Jimi the respect he deserves.' En hij blies meteen het startsein voor de bouw. Want met dat ene rotsteentje op het kerkhof van Renton werd aan het talent, de impact en het leven van Jimi Hendrix geen recht gedaan. Een schande was het, dat dé rockgitarist van de twintigste eeuw, de wildeman die virtuositeit en klankverkenning onder één noemer bracht, het nog steeds moest doen met een simpele markeringsplaat, die zich in niets - ja, het opschrift en dat lullige, ingegraveerde gitaartje - onderscheidde van alle andere graven.

Forever in our hearts

James M. 'Jimi' Hendrix

1942-1970

Het derde graf rechts van de zonnewijzer, luidde steevast de aanwijzing van de medewerkers van Greenwood Memorial Park in Renton (vlakbij Seattle). Anders zou je het niet vinden. Daar was Johnny Allen Hendrix, die om de een of andere reden sinds zijn vierde James Marshall Hendrix heette, begraven. Dertien dagen nadat hij op 18 september 1970 in Londen in zijn eigen braaksel was gestikt, was hij er aan de aarde toevertrouwd.

Zoals gezegd: drie plekken verwijderd van de zonnewijzer. Maar Jimi is verhuisd. Een paar maanden geleden, op 26 november 2002, daags voor wat zijn zestigste verjaardag zou zijn geweest, werd hij in het geheim opgegraven en verplaatst, naar een nieuw gedeelte ('Family Heritage Park') in het zuidwesten van dezelfde begraafplaats.

En de zonnewijzer, die ging mee. Evenals zijn oma Nora, die in 1984 was overleden en naast Jimi begraven lag, zijn stiefmoeder Ayako 'June' (- 1999) en zijn vader Al, de pater familias, die de final touch niet meer heeft mogen meemaken.

Architect Mark Barthelemy van Cold Springs Granite kreeg de opdracht van de erven Hendrix, die sinds het midden van de jaren negentig het familiebedrijf Experience Hendrix, inclusief postorderbedrijf Authentic Hendrix, voeren. Lang is er aan gewerkt, veel stof heeft het doen opwaaien, plannen werden gelanceerd en weer bijgesteld, maar eindelijk nadert het nu zijn voltooiing. Nog voor het begin van de zomer zal het nieuwe grafmonument van Jimi Hendrix met gepaste tamtam worden onthuld.

Een knoeperd van een kapel is er opgericht, even duurzaam en niet over het hoofd te zien als Jimi zelf. Op drie granieten zuilen rust een granieten koepel. Daaronder ligt hij, met medeneming van zijn oude grafsteentje: eerbiedwaardig middelpunt van een riant familieperceel, bestemd voor 54 Hendrix-doden, die in een cirkel rondom hem komen te liggen.

Jimi's standbeeld, dat onder de koepel zal verrijzen, een bronzen 'afgietsel' van hoe hij in Woodstock op het podium stond, is in Italië nog in de maak. Vers gras werd geplant in de week van 10 maart 2003; op www.jimihendrixmemorial.com, de officiële website, wordt de stand van zaken keurig bijgehouden.

Maar over de mogelijkheid van tegel-inscripties, het bemachtigen van klonten aarde of welke vorm van sponsoring dan ook geen woord.

Kennelijk is er in de communicatie tussen de Hendrixen en de buitenwereld wat misgegaan. Dat van die granieten cd-tjes à 250 dollar is dus nóóit de bedoeling geweest. Hoe anders valt chocola te maken van de passage op de site (click op 'history') waarin sprake is van 'een zekere druk van fans' nadat her en der in de media 'incorrecte informatie' was verspreid?

Niet alleen fans roerden zich destijds na Al's aankondiging, ook Jimi's collega's en vrienden trokken verbeten aan de bel. Ex-vriendin Kathy Etchingham in de London Observer (5 oktober 1999): 'Nog even en ze stoppen zijn overblijfselen in een glazen kist en gaan weer met hem toeren.'

Prompt liet Al in een 'statement' aan de fans weten dat 'neither Experience Hendrix nor I will profit in any way from donations made to the memorial project'.

Al Hendrix had haast. Een maand voor de lancering van het nieuwe monument was Al's echtgenote June, met wie hij in 1966 trouwde (toen Jimi allang de deur uit was en aan zijn debuut Are You Experienced? werkte), overleden. Zo raakte het bestaande familiehoekje op het kerkhof, dat Al in 1970 na Jimi's dood had gereserveerd, met plek voor vijf man, al aardig gevuld.

Zijn - almaar uitdijende - familie te verenigen aan gene zijde, het was Al's droom ('always a small flickering flame on his mind'). Die te verwezenlijken, het had voor de oude man intussen de trekken van een race tegen de deadline gekregen. Maar het was net zo goed een veiligstelling van zijn eigen laatste rustplaats, de ultieme kans op een klein beetje onsterfelijkheid in de schaduw van zijn wereldberoemde zoon.

Waarom nu pas?

Al Hendrix was nog niet eerder zo goed bij kas geweest. Hij kon het zich niet veroorloven voor, naar schatting, dik een half miljoen dollar zijn goede smaak bot te vieren. Pas in 1995 kregen de erven Hendrix exclusief de rechten op zowel Jimi's muzikale nalatenschap als zijn naam en beeltenis - na hardnekkig, langdurig en kostbaar juridisch getouwtrek.

Leo Branton, de zaakwaarnemer die vader Al, van origine plantsoenarbeider, in de arm had genomen om de erfenis te beheren, had er een potje van gemaakt. Door de jaren heen was Jimi's muziek - zijn oeuvre bestaat uit vier lp's die tijdens zijn leven verschenen - her en der op tamelijk ongecontroleerde wijze uitgebracht. De familie had er in elk geval geen grip op.

Dankzij multimiljonair, wat heet, miljardair Paul Allen kwam daar verandering in. Paul Allen, Bill Gates' partner bij Microsoft en sinds jaar en dag een huge fan van Jimi Hendrix, schoot Al te hulp. Hij financierde naar verluidt de rechtsgang die de familie haar rechten terugbezorgde met een lening (volgens Forbes ging het om vijf miljoen dollar).

Genereus type, die Allen. En hij mag er best fier op zijn, want dankzij hem werd Jimi Hendrix weer een rising star, als grootkapitalist welteverstaan. Op Forbes' toplijst van bestverdienende dode beroemdheden van 2002 prijkt hij op een negende plaats met een geschat jaarinkomen van ruim tien miljoen dollar: niet zo veel als Lennon (20 miljoen) of Elvis (35 miljoen), maar wel meer dan Sinatra. Werd de nalatenschap bij Jimi's overlijden op een half miljoen dollar geschat, inmiddels is die de honderd miljoen ruimschoots gepasseerd.

Met hulp van Paul Allen, evenals Jimi in Seattle geboren, konden Al Hendrix en zijn dochter Janie Hendrix (geen bloedverwant, zij is de door hem geadopteerde dochter van June) in 1995 Experience Hendrix beginnen, het familiebedrijf dat naast mooi verzorgde cd-uitgaven ook T-shirts, posters, atletiekbroekjes en heel speciale, dealcoholised rode tafelwijn ($ 34,95 per fles 'from Celebrity Cellars') onder Jimi's naam op de markt brengt.

Maar geheel onbaatzuchtig was Paul Allen ook weer niet. Als een Guggenheim van de popcultuur droomde hij van zíjn Jimi Hendrix Museum, waaraan tot aan het einde der tijden zijn eigen naam verbonden zou zijn; dichterbij Jimi en de eeuwigheid kon je niet komen. Hij zag het voor zich: een gedenkplaats voor het betreurde genie - waar hij dan mooi alle spulletjes die hij bij elkaar had gekocht onder dak kon brengen (splinters van gitaren die Jimi had stukgeslagen, maar ook complete Fender Stratocasters, Jimi's kleren en Jimi's dagboek).

Waar het spaak liep, beide partijen houden hun mond erover dicht, maar Allen en de Hendrix-familie vervolgden ieder hun weg. Het Jimi Hendrix Museum werd de Experience Music Project (de familie heeft het alleenrecht op Zijn Naam), dat voor pakweg 450 miljoen dollar is gebouwd in Seattle door Frank Gehry (juist, die van het Guggenheim in Bilbao). Architectonisch hoogstandje, interactief rockmuseum, studio, concertzaal en conferentieoord ineen, open sinds de zomer van 2000; één toonzaal is er geheel aan Jimi gewijd.

En de familie Hendrix, die trof verdere maatregelen voor een in het oog springend grafmonument in Renton. Iets met watervallen en een paarse belichting, ook de directie van Greenwood Memorial Park leek het een uitkomst. Wat meer bewegingsruimte voor de pakweg veertienduizend fans die Jimi jaarlijks bezoeken (en dat zullen er nu alleen maar meer worden), kon geen kwaad.

Eerst was de streefdatum september 2000, opdat de officiële ingebruikneming zou samenvallen met de dertigste verjaardag van Jimi's heengaan. Niet gehaald: het hele project was op een laag pitje gezet na de storm van protesten.

Vervolgens werd Al's 83ste verjaardag, op 10 juni 2002, geprikt als ideale dag voor een viering. Helaas: eind 2001 begon het kwakkelen en twee maanden voor zijn verjaardag, op 17 april, stierf James Al Hendrix, 82 jaar oud ('Al was known for his deep affection for all those around him and he always had a special place in his heart for animals').

Samen met zijn moeder Nora, zijn vrouw June en zijn zoon Jimi ligt Al nu in het spic & span familieperceel onder de verse groene zoden. Maar de eeuwige rust heeft hij er nog niet.

Zijn lijk was amper koud, of bij Janie Hendrix - directeur van Experience Hendrix en bij testament aangewezen als enige erfgenaam van Al - lag een fax op kantoor. Afzender: de advocaten van Leon Hendrix, de zes jaar jongere broer van Jimi, zoon van Al en Lucille Jeter (tevens de moeder van Jimi, die na de scheiding van Al in 1957 overleed).

Het was geen condoléance die Leon zijn stiefzusje stuurde, maar de opmaat voor een fikse juridische procedure die tot op heden nog onder de rechter is. Leon is boos, hij voelt zich afgescheept en diep gekwetst. Wat Al hem naliet, was één kloterige gouden plaat (inclusief rechten), die nota bene door Janie was uitgekozen. En dat Janie, die welbeschouwd geen greintje familie is, nou de buit opstrijkt; mag hij daar een stokje voor steken?

Zij was amper negen toen Jimi stierf.

Hij heeft van zijn grote broer het blowen nog geleerd.

Maar op een innige band met hun (stief)broer kan geen van beiden zich beroepen. Het familieleven van Al en Lucille was turbulent. Toen het paar scheidde, bleven twee van de vijf kinderen bij Al achter, Jimi en Leon; van de andere drie stond in elk geval vast dat ze níet van Al waren. Jimi vluchtte piepjong in militaire dienst, Leon verdween al gauw in een pleeggezin.

Vlak nadat in 1995 de rechtszaak om de nalatenschap tot een goed einde was gebracht, kwam Jimi in een droom tot Janie. Hij vroeg haar op zoek te gaan naar een deur tot zijn huis. Jimi had haar nodig! Bovendien liet hij haar weten dat Purple Haze bedoeld was als Purple Haze, Jesus Saves.

Maar ook Leon droomde in die tijd van Jimi. Een paarse mist drong zijn kamer binnen, bewoog de snaren van zijn gitaar. 'Je bent een Hendrix', zei Jimi, 'speel maar.'

Leon's advocaten hebben het vooral gemunt op de rechtsgeldigheid van Al's testament. Toen hij in 1998 Janie volmachtigde en daarmee feitelijk alles uit handen gaf, was Al - een 'functioneel analfabeet', een simpele ziel met een alcoholprobleem die makkelijk te misleiden viel, aldus hun aanklacht - goed beschouwd wilsonbekwaam. Janie maakte misbruik van zijn ouderdom en zwakte.

Moest Leon zeggen. Als er iemand op vaders zak had geteerd, dan hij wel - is Janie's verweer. Leon zou met Al een overeenkomst hebben gesloten, nadat hij een fors voorschot op zijn erfdeel had gekregen. Extra geld zou hem toekomen als Leon een afkickprogramma volgde en zich periodiek op drugsgebruik liet testen.

Toen hij in 1997 bij zo'n test positief werd bevonden, op coke en marihuana, was voor Al de maat vol. Dát was de aanleiding, zeggen Janie's advocaten, om Leon te onterven.

Eén aanklacht tegen Janie - voor smaad - heeft Leon onlangs weer ingetrokken, berichtte Rolling Stone vorige maand. Oké, Leon is nog steeds gegriefd omdat hij Jimi's halfbroer wordt genoemd in de liner notes van een door Experience Hendrix uitgegeven verzamelbox. En dat Al in zijn boek My Son Jimi (1999) beweert dat 'Jimmy' zijn enige kind was, terwijl het in een testament uit 1978 nog heette: 'Ik heb één biologisch nog levend kind. Zijn naam is Leon Morris Hendrix', het is een gotspe. Maar een DNA-test ondergaan, zoals Janie's advocaten van hem willen - neen.

Zo kon het dus gebeuren dat Jimi, die afgelopen november zijn zestigste verjaardag zou hebben gevierd, twéé birthday parties kreeg van zijn eigen familie. Eén feestje van Janie en één van Leon. De eerste vond plaats in Seattle, op 24 november in Paul Allen's Experience Music Project, met medewerking van Buddy Guy, Jimi's groep Band of Gypsies én leden van Earth Wind & Fire (Janie is getrouwd met bandlid Sheldon Reynolds).

De andere was op 28 november in B.B. King's Blues Club in Los Angeles, met onder anderen Arthur Lee (van Love), Noel Redding (bassist van Jimi Hendrix Experience), Brian Auger en Leon Hendrix, die zelf ook een aardig mopje op de gitaar speelt. (Het mocht wat, meent Janie, hij was al dik over de vijftig toen hij halverwege de jaren negentig gitaarles nam!)

Op geheel eigen wijze houden de twee kampen de herinnering aan Jimi levendig. En het grafmonument? Dat gaat nu echt met gepaste fanfare aan de openbaarheid worden prijsgegeven. Juni wordt het, welhaast zeker de tiende: 'To help mark what would have been Al Hendrix' 84th birthday', aldus www.jimihendrixmemorial.

Ook voor Leon is daar een mooi plaatsje in Jimi's schaduw gereserveerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden