Reportage Schouw in zaak Nicky Verstappen

Familie staat oog in oog met verdachte Jos B. op vindplaats Nicky Verstappen

‘Het was een beladen, emotierijke dag voor de familie’, zegt hun vertrouwenspersoon Peter R. de Vries dinsdag na afloop van de besloten schouw op de Brunssummerheide. ‘Niet alleen kwamen ze terug op de plek waar ze 21 jaar geleden hun Nicky verloren. Maar ze waren daar ook nog eens samen met de man die zij daarvoor verantwoordelijk houden.’

Deelnemers aan de schouw komen dinsdagochtend aan op de Brunssummerheide. Beeld EPA

Politieagenten probeerden aanvankelijk wel verdachte Jos B. met hun aanwezigheid te scheiden van de nabestaanden. Maar de groep van circa 25 mensen heeft kilometers over de hei gelopen, ook over smalle paadjes waar de groep ‘ophoopte’. Soms stonden de ouders en zus van Nicky op minder dan anderhalve meter afstand oog in oog met B., die echter elk oogcontact meed en stoïcijns voor zich uit staarde.

B., die niet geboeid was maar wel steeds agenten om zich heen had, heeft tijdens de schouw weinig tot niets gezegd. Ook niet toen hij op de plek kwam waar hij 21 jaar geleden op de fiets staande werd gehouden door twee marechaussees, vier uur nadat het lichaam van Nicky in een dennenbosje daar vlakbij was gevonden. Hij gaf zelfs geen antwoord op de vraag van de rechtbankvoorzitter of hij de plek herkende.

Volgens De Vries zei de verdachte aan het eind van de schouw slechts: ‘Ik laat het even op me inwerken. Wellicht kom ik er op enig moment op terug.’ Voor de familie heeft de schouw, die vooral bedoeld was om de drie rechters van de Limburgse rechtbank een beter beeld te geven van de Brunssummerheide, geen nieuwe inzichten opgeleverd.

21 dna-sporen

Ze weten nog steeds niet welk verhaal Jos B. heeft over het aantreffen van 21 dna-sporen op de onderbroek en pyjamabroek van Nicky. Die ‘troefkaart’ houdt hij nog tegen de borst, zei hij eerder tegen de rechtbank. B. heeft alleen ontkend dat hij de jongen heeft ontvoerd, misbruikt en gedood.

De veelbesproken schouw op de bloedhete Brunssummerheide, niet toegankelijk voor de pers, duurde langer dan gepland: van tien uur in de ochtend tot kwart voor twee in de middag, met een korte pauze halverwege. De rechters liepen met de officieren van justitie, verdachte B. en zijn advocaat, de familie van Nicky en hun vertrouwenspersoon plus mensen van het onderzoeksteam en agenten voor de beveiliging met name langs drie plekken: het tentenkamp waar Nicky destijds verdween, de plek op hemelsbreed een kilometer afstand waar de jongen dood werd gevonden en de plaats waar B. staande werd gehouden.

Daar werd nog een vierde plek aan toegevoegd, op circa 150 meter van de vindplaats van Nicky, ook wel aangeduid met ‘plaats delict 2’. Hier werd een tissue met sperma gevonden, niet afkomstig van Jos B. Vooral advocaat Roethof hamert op nader onderzoek naar dit dna-spoor. Justitie linkt dit spoor echter vooral met de naburige homo-ontmoetingsplaats.

Indrukwekkend

Voor de ouders Berthie en Peter en hun dochter Femke was het indrukwekkend om terug te zijn op het kampeerterrein waar de tent van Nicky was gemarkeerd. Hieruit verdween de jongen op 10 augustus 1998. Maar de meeste indruk maakte, opnieuw, het voormalige kerstbomenperceeltje waar hij anderhalve etmaal later dood werd gevonden. Hier staat ook het monumentje ter nagedachtenis aan Nicky.

‘Dat grijpt iedereen aan’, aldus hun woordvoerder De Vries. ‘Een bijzonder moment toen we op de feitelijke plaats delict aankwamen, met op twee meter afstand de man die daarvoor verantwoordelijk wordt gehouden.’

Na de schouw wordt dinsdagmiddag in de rechtszaal de vierde pro-formazitting gehouden. De rechtbankvoorzitter meldt kort het verloop van de schouw en benadrukt dat de rondwandeling op het afgeschermde stuk heidegebied vooral was bedoeld om een beeld te krijgen van ‘de afstanden en zichtlijnen in verband met door het OM of de verdediging gepresenteerde scenario’s die er nog niet zijn’.

Volgens Roethof is de schouw ‘alleen maar ontlastend voor mijn cliënt’. Hij herhaalt dat de doodsoorzaak van Nicky niet vaststaat, en ook niet bekend is of de jongen is misbruikt. De Brunssummerheide is een heuvelachtig, uitgestrekt gebied en het was ook nog eens bloedheet, waarna de advocaat een mogelijk scenario van de gebeurtenissen schetst: Nicky loopt weg (na een ruzie met tentgenoten), verdwaalt en droogt uit.

3D-visualisatie

Hij schampert dat het OM nog steeds niet met een scenario op de proppen is gekomen over de ontvoering, het misbruiken en doden van Nicky. De 21 dna-sporen van B. kunnen ook ‘bij toeval’ op de kleding van Nicky zijn gekomen, bijvoorbeeld als gevolg van toiletbezoek, aldus Roethof. Justitie heeft overigens ‘een 3D-visualisatie’ laten maken door het NFI van alle dna-sporen op de onderbroek van Nicky, die na opmerkingen van alle procespartijen nog verder wordt geperfectioneerd.

Het OM erkent dat de doodsoorzaak niet vast staat, maar dat er ‘geen aanwijzingen zijn dat Nicky door uitdroging is overleden’. Volgens het OM is het uitgesloten dat de jongen een natuurlijke dood is gestorven, dus moet het wel door een misdrijf zijn gebeurd, bijvoorbeeld door ‘smoren of zuurstofontneming’.

B. werd afgelopen maandag precies een jaar geleden door de Spaanse politie in de buurt van Barcelona aangehouden. Roethof vindt dat ‘een kantelpunt’. Omdat het OM ook na een jaar nog steeds geen harde bewijzen tegen B. heeft, zegt de advocaat, moet zijn cliënt voorlopig worden vrijgelaten. De rechtbank wijst dat verzoek echter af: B. blijft vast, ook vanwege ‘vluchtgevaar’. De volgende (regie)zitting is op 20 november.

Lees ook:

Aardappelveld gerooid, leger ingezet: alle registers worden opengetrokken voor de schouw in de zaak-Nicky Verstappen.

Volgens de advocaat van Jos B. zijn 21 dna-sporen van zijn cliënt op de onderbroek en pyjamabroek van Nicky Verstappen geen ‘dadersporen’. Maar volgens justitie is het onwaarschijnlijk dat de sporen er zijn gekomen als gevolg van onschuldig contact. ‘Nicky en B. kenden elkaar niet.’

Na twintig jaar, meerdere keren opnieuw beginnen en een grootschalig dna-verwantschapsonderzoek werd een doorbraak bereikt in het onderzoek naar de moord op Nicky Verstappen in 1998. Een reconstructie van de onwaarschijnlijke zoektocht naar verdachte Jos B.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden