Familie 'redt' sektelid tegen haar zin

Van een ontvoering spreken de verdachten liever niet. Het verblijf van de 27-jarige Esther en haar vier maanden oude dochtertje in de geblindeerde kamer van het huurhuis in Nieuw-Haamstede (Zeeland) had een 'soort vakantie' moeten worden met familie en deskundigen....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

De vakantie waarover haar oom dinsdag spreekt, begint op 23 februari van dit jaar. Dan worden Esther en haar baby meegenomen uit hun huis in Zoeterwoude. Esther verzet zich hevig tegen de verplichte vakantie. Roept tegen de buurman dat hij de politie moet bellen. Niks aan de hand, schreeuwt een vrouw daar overheen tegen diezelfde buurman. 'Ik ben haar moeder.' Maar de buurman vertrouwt het niet.

Vijf dagen later valt een arrestatieteam het vakantiehuis in Nieuw-Haamstede binnen om Esther en haar dochtertje te bevrijden. Moeder, vader, broer, ooms, neven, tante, vrienden van de ouders én een aantal sektedeskundigen worden aangehouden. Ze gaan voor een paar dagen de cel in, worden behandeld als criminelen.

Met een aantal verdachten neemt de rechtbank de gang van zaken nog eens door. Pas in maart zal de officier van justitie een straf eisen. Nu ontvouwt zich alleen een familietragedie. Met Esther en haar moeder in de hoofdrol, hoewel beiden niet aan het woord komen en ook geen woord met elkaar wisselen. De moeder zal later worden gehoord. Esthers kijk op de zaak wordt druppelsgewijs duidelijk uit de vragen van rechter L. Verheij.

Het moet vaak over Esther zijn gegaan op de familiefeestjes. Daar horen de ooms, neven en tante, allemaal familie van moeders kant, hoe bezorgd haar ouders zich maken. Esther zit bij een sekte. Esther is zichzelf niet meer na haar reis naar India. Esther heeft een fanatieke vriend. Esther gaat kapot.

Ook op het kerstfeest van 1995 is Esther weer onderwerp van gesprek. De vader van Esther ontvouwt plannen om haar te deprogrammeren. Of ze daar aan mee willen werken, vraagt hij. Iedereen zegt ja.

'Ik voelde me moreel verplicht om diep wanhopige ouders te helpen, die hun kind verliezen', legt een tante haar beweegredenen uit.

'Hebt u zich nooit afgevraagd of er andere redenen zijn voor de verwijdering?', wil de rechter weten. Tante kan het zich niet voorstellen. Haar zus heeft het ideale gezin. 'Maar als ik u nu vertel dat Esther de liefde van haar moeder als uitermate beklemmend heeft ervaren. Dat geen enkel vriendje van Esther de goedkeuring van haar moeder kreeg.'

Tante gelooft het niet: 'Ik denk dat ze nog steeds gevangen zit in de denkwereld van die sekte.' Tante heeft het immers allemaal gezien bij een programma van Catherine Keijl over sektes. Esther vertoont dezelfde kenmerken.

Begin 1996 komen familieleden en kennissen bij elkaar in Utrecht, om de taken van hun 'reddingsoperatie' te verdelen. Daar leggen deskundigen van de Stichting Sirene hen uit wat een sekte is. De familie krijgt te horen dat Esther door haar adoratie voor de in Rotterdam wonende Nigeriaan A. Batta inderdaad bij een sekte hoort. En ook hoe je een sektelid kunt deprogrammeren.

'Heeft niemand bedacht dat een volwassen vrouw bewust de keus kan maken voor een bepaald soort geloof?', vraagt rechter Verheij. Volgens een geraadpleegde psychiater is Esther namelijk wel degelijk in staat over haar eigen leven te beslissen. Als je bij een sekte hoort, beslis je niet zelf, is het antwoord. Familieleden geloven de psychiater niet. 'Esther heeft twee gezichten. Ze kan zich intelligent voordoen', zegt een neef.

Een oom wil die avond in Utrecht nog wel weten hoe justitie over dit soort deprogrammeringsacties denkt. 'Ik kreeg toen van die stichting als antwoord dat justitie die gedoogt, omdat het een sekte betreft.' De moeder van Esther zal de politie vooraf van de actie op de hoogte brengen, is ook de afspraak. Maar bij geen enkel politiebureau komt voor 23 februari zo'n waarschuwing binnen.

Met Sirene wordt eveneens afgesproken dat er geen fysiek geweld zal worden gebruikt. Maar volgens Esther is dat wel degelijk gebeurd.

'We hebben haar als een oud omaatje ondersteund, toen we haar gingen ophalen', zegt een van de verdachten. 'Dat ze toen protesteerde, was alleen maar omdat de buurman toevallig langskwam. Later, in de auto, had ze toch ook nog makkelijk signalen af kunnen geven, maar dat deed ze niet.' 'U wilt hier toch niet het beeld oproepen dat die domme Esther makkelijk had weggekund?', is de reactie van de rechter.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden