Familie: Nederland doet niks voor terugkeer vrouwen en kinderen uit IS-gebieden

Familieleden van Nederlanders die nog in Syrië verblijven, storen zich aan de passieve houding van de Nederlandse overheid. Die doet niets om hun kinderen, broers of zussen weg te halen uit voormalige IS-gebieden.  Zelfs als Nederland weet waar de Syriëgangers gevangen zitten, wordt niet expliciet om hun uitlevering gevraagd.

Beeld Delil Souleiman

'Den Haag laat ze stikken, laat ze daar doodgaan', zegt een wanhopige moeder tegen de Volkskrant. Ze wil niet met haar naam in de krant. Ze wil de Nederlandse autoriteiten niet tegen de haren instrijken, in de hoop dat ze toch nog wat voor terugkerende Syriëgangers zouden willen ondernemen.

Sommige familieleden hebben een advocaat in de arm genomen. Ze hopen Nederland te dwingen tot een actievere opstelling. 'Mijn dochter die vrijwillig naar het kalifaat is vertrokken, heb ik opgegeven. Zij is niet meer de dochter die ik kende voor haar vertrek', zegt een vader.

Van hem mag zij voor heel lang achter de tralies verdwijnen. Zij is bewust afgereisd. Maar zijn kleinkinderen zijn onschuldig. Die hebben, zegt hij, recht op een humane behandeling. Die moeten terug kunnen komen en door de familie in Nederland worden opgevangen.

Laura H.

Er zijn ook ouders die ervan overtuigd zijn dat hun kinderen, vooral dochters, onschuldig zijn. Ze zeggen dat hun dochters door hun man zijn gedwongen naar het kalifaat af te reizen, zoals Laura H. uit Zoetermeer vorige week bij de rechtbank in Rotterdam beweerde.

Of dat ze naar Syrië zijn gelokt door ronselaars vanuit het kalifaat met een valse voorstelling van zaken. Ze zijn er in het kalifaat achter gekomen dat ze daar niet konden aarden, vanwege het brute geweld. Maar daar blijk van geven, was te gevaarlijk. Dan zouden ze zomaar kunnen worden geëxecuteerd. Die ouders zien hun dochters niet als terroristen. Dus moet Nederland zich meer voor hen inspannen, vinden ze.

Geen hulp

Het ministerie van Veiligheid en Justitie bevestigt dat de Nederlandse overheid geen hulp biedt aan Syriëgangers die willen terugkeren. 'Mensen die uitreizen hebben bewust de keuze gemaakt zich aan te sluiten bij een terroristische organisatie', zegt een woordvoerder. 'Syriëgangers die erin slagen zich bij een Nederlandse post te melden, worden door de Marechaussee naar Nederland begeleidt, daar vastgezet en door het OM voor de rechter gebracht.'

Op eigen kracht naar een Nederlandse ambassade of consulaat zien te komen is praktisch uitgesloten, zeggen de ouders. Grote kans dat ze onderweg worden doodgeschoten. Slagen ze erin de Syrische grens naar Turkije, Libanon of Irak over te steken, dan beslissen volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken in eerste instantie de lokale autoriteiten over hun lot. 'Die bepalen of ze worden aangehouden of vervolgd', aldus een woordvoerder.

Stateloos

Kinderen die zijn geboren in het kalifaat worden niet zondermeer tot Nederland toegelaten. Ze zijn in principe stateloos. Om te voorkomen dat (wees)kinderen van andere nationaliteiten Nederland worden binnengesmokkeld, zal op de Nederlandse post ter plekke een dna-test worden afgenomen. Er zijn minimaal tachtig Nederlandse kinderen in IS-gebied.

Voor familieleden is het nieuws uit het strijdgebied de laatste weken diffuus en beangstigend. Ze hebben geen of summier contact met hun Syriëgangers. Ze lezen over buitenlandse jihadstrijders die meevechten om de restanten van het kalifaat te helpen verdedigen. Onder hen ook vrouwen. Maar echt niet hun dochters of zussen, zeggen ze. Hopen ze.

Elk snippertje informatie is welkom. Ook buitenlandse journalisten die in de regio informatie proberen te vergaren, worden benaderd. Al willen ze liever niet dat die informatie wordt gepubliceerd. Want alles wat in de media wordt gezegd, kan tegen hun kind, zus of broer worden gebruikt.

Die informatie verdwijnt in de dossiers die het Openbaar Ministerie aanlegt van alle Nederlanders die nog in het strijdgebied vertoeven. Ze worden bij eventuele terugkeer vervolgd, op zijn minst voor deelname aan een terroristische organisatie. Daarop staat een gevangenisstraf van maximaal 15 jaar.

Dit schrijft de Volkskrant over 'jihadbruiden', (Europese) vrouwen die naar het kalifaat vertrokken


Als Nederlandse, Belgische en andere buitenlandse vrouwen van IS-strijders hadden ze status in het kalifaat. Nu dat bijna ineengestort is, zitten ze in vluchtelingenkampen in Noord-Syrië, met kinderen die in IS-gebied zijn geboren. Onze correspondent sprak met hen. 'Ik hoop dat ze me naar België sturen.' (+)

Wat deed Laura H. in het kalifaat? Laura H. werd in juli 2016 naar eigen zeggen met hulp van de peshmerga bevrijd uit de handen van de terreurbeweging IS. Een reconstructie van H. in het kalifaat (+)


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden