Familie heeft regie bij begrafenis soldaat

Na een dodelijk incident tijdens een vredesmissie verbreekt de commandant te velde meteen de communicatielijnen met Nederland. Deze black hole-procedure moet voorkomen dat medemilitairen via hun mobieltje of via internet het thuisfront inlichten over de gebeurtenis....

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

Dat gebeurt door een medewerker van de Maatschappelijke Dienst Defensie, bij voorkeur in gezelschap van de commandant van de militair. Zij rijden, ongeacht het tijdstip, naar het adres van de eerste relatie die de militair voor vertrek heeft ingevuld. Voordat zij aankloppen, bellen ze mogelijk nog met het zogeheten Situatiecentrum voor de laatste informatie uit het missiegebied.

De maatschappelijk werker brengt het slechte nieuws. Daarna bepalen de nabestaanden grotendeels wat er gebeurt; de maatschappelijk werker ondersteunt de familie slechts en fungeert als aanspreekpunt. Als de familie op de hoogte is, worden de soldaten en de pers geïnformeerd.

In het missiegebied organiseert de commandant een appèl om te vertellen wat er is gebeurd. Zonder een oordeel te vellen of heldhaftige details erbij te verzinnen, verzekert Defensie. Een psycholoog, een maatschappelijk werker, een geestelijk verzorger, een arts en een personeelsfunctionaris staan klaar om militairen te helpen bij het verwerken van de gebeurtenissen. Zij adviseren ook de commandant ter plaatse.

Deze zal in principe proberen de betrokken militairen weer snel in te zetten. Ook de afscheidsceremonie te velde is een belangrijk onderdeel van de verwerking. Indien mogelijk krijgen de nabestaanden daar videobeelden van.

De gesneuvelde militair keert terug per vliegtuig, vergezeld van een delegatie van acht militairen, bij voorkeur uit zijn eigen groep. Op de kist (Nederland heeft geen bodybags) ligt de Nederlandse vlag; de rode baan rechts – vanaf het hoofdeinde gezien – en de blauwe baan links. Op de witte baan ligt het hoofddeksel van de militair. Dat zal later worden aangevuld met een kussentje met onderscheidingen en bij officieren en adjudanten hun sabel.

Op het vliegveld staat een delegatie klaar, bij voorkeur afkomstig van de eigen eenheid. De mannelijke militairen dragen geen hoofddeksel en brengen de eregroet als de kist richting lijkwagen wordt gedragen.

Steeds geldt: de familie bepaalt. Als zij geen pers willen op het vliegveld, of geen vlag op de kist, dan niet. De gesneuvelde militair vertrekt naar huis of naar een uitvaartcentrum. Daar kan een dodenwacht worden ingesteld: vier militairen staan dag en nacht in de houding. Een flinke operatie waarbij de militairen elk half uur moeten worden afgelost.

Op de dag van de begrafenis wordt de begrafenisstoet voorafgegaan door twee marechaussees, gevolgd door militaire muzikanten, een officier van de eigen eenheid, een vuurpeloton van acht man, een geestelijk verzorger, acht kistdragers, vier slippendragers die onder meer de onderscheidingen meevoeren en kransdragers.

Iedere militair die sneuvelt in dienst van het Koninkrijk der Nederlanden tijdens een vredesmissie heeft recht op een plekje op het ereveld in Loenen. Dus ook een militair die tijdens een missie omkomt door een verkeersongeluk. De laatste militair die er is bijgezet was soldaat Raviv van Renssen in 1995.

Nog geregeld worden er militairen herbegraven, wier graf elders wordt geruimd. Zoals in juli 2006 sergeant P.W. de Koning, die in 1979 sneuvelde in Libanon.

Na een plechtigheid, die ook de familie zelf invult, gaat de stoet richting het graf. Daar is ruimte voor meer toespraken, mogelijk klinkt The Last Post, het vuurpeloton stelt zich op aan weerszijden van de kist, de vlag wordt opgevouwen, de versierselen aangeboden aan de familie (maar niet de vlag) en dan volgt mogelijk een ritueel waar de meeste nabestaanden voor bedanken: de geweren worden opgericht. ‘Salvo vuur hoog aan... Vuur!’

De begrafenisondernemer laat de kist pas zakken als iedereen vertrokken is. Het is de taak van de maatschappelijk werker en van de commandant van de eenheid om ook nog lang na de ceremonie contact te houden met de nabestaanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden