Familie buitenspel bij sterven op ic

Onder artsen bestaat grote behoefte aan eenduidige, zorgvuldige procedures...

Van onze verslaggeefster Ellen de Visser

ROTTERDAM Op de intensive care heeft de familie van ernstig zieke patiënten geen recht om mee te beslissen over het staken van de behandeling. Dat besluit wordt genomen door de artsen, als zij van oordeel zijn dat hun handelen medisch zinloos is.

Dat staat in de richtlijn die de ethische commissie van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) heeft opgesteld. Van de 8.500 patiënten die jaarlijks op intensive cares in Nederland overlijden, sterft ruim 80 procent na het staken van een behandeling. In 10 procent van de gevallen ontstaat daarover een conflict met de familie. In een aantal ziekenhuizen mag de familie nu nog meebeslissen.

Nederland is het eerste land ter wereld dat de procedures voor het stopzetten van een behandeling op papier heeft gezet. Ook in het buitenland staken artsen behandelingen, anders zou hun afdeling overvol raken, zegt Rik Gerritsen, voorzitter van de ethische commissie van de NVIC. Uit angst voor juridische problemen handelen ze daar vaak niet openlijk, zegt hij. 'Ze gebruiken foefjes om het staken te verdoezelen. Alleen hier durven we op te schrijven wat we doen.'

Drie jaar geleden bleek uit promotieonderzoek van Dick Kleijer, hoofdverpleegkundige op de ic van het Groningse UMCG, dat driekwart van de ic’s geen regels heeft voor het stopzetten van een behandeling. De regels die er zijn, lopen sterk uiteen. Niet alleen mogen familieleden soms meedenken, ook bestaat verschil van inzicht over hoe te handelen bij een conflict, en variëren de doses pijnstillers en slaapmiddelen die worden toegediend behoorlijk. Artsen hadden grote behoefte aan eenduidige, zorgvuldige procedures.

Het staken van een behandeling komt meestal neer op het stopzetten van de beademingsmachine. De richtlijn vermeldt de exacte dosering van de medicatie die moet worden toegediend om stervende patiënten en hun naasten zoveel mogelijk te ontlasten. Morfine als pijnstiller is daarbij gebruikelijk. Het idee dat opiaten het sterven bespoedigen, berust volgens de richtlijn op een hardnekkig misverstand, dat ook onder ziekenhuispersoneel nog rondwaart. Als de familie daarover begint, moet dat nadrukkelijk worden ontkracht, aldus de richtlijn.

Pagina 3:

De arts beslist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden