Fameuze bergbeklimmer die zich ontpopte tot fulltime woonwagenactivist

Tot op hoge leeftijd deed hij mee aan acties. Maar ook tijdens zijn alpinistenleven had Tom de Booij al oog voor mensen in nood.

Tom de Booij Beeld
Tom de BooijBeeld

Op zijn 89ste jaar werd hij door de politie nog weggedragen - met alle égards - bij de bezetting van een te ontruimen woonwagenkamp. Tom de Booij combineerde acties voor de rechten van 'reizigers' met het beklimmen van de hoogste bergen ter wereld en liefde voor de golfsport.

In 1957 werd hij wereldberoemd met de redding van een Italiaanse alpinist van de Eiger. In 1962 figureerde hij in W.F. Hermans' klassieker Nooit meer Slapen. En in 1977 had hij zijn eigen politieke partij tegen ambtelijk willekeur, die bij de verkiezingen 4.700 stemmen haalde.

Laatste afdaling

'Mensen uit de wagen zullen ome Tom, zoals hij door velen werd genoemd, vooral kennen als de man die zich ontzettend boos kon maken over het gemeentelijke woonwagenbeleid', schreef het blad van woonwagenbewoners Het Wiel bijna liefkozend over Tom de Booij.

De Booij overleed op 8 november op 93-jarige leeftijd in Noordwijk, waar hij sinds de dood van zijn vrouw woonde. Samen hadden ze drie kinderen. 'Na het bestijgen van vele toppen is de laatste afdaling ook gelukt', stond boven het overlijdensbericht.

Hij werd geboren in het chique Aerdenhout als zoon van een marineofficier. Met zijn grootvader reisde hij al heel jong naar Zwitserland om bergen te beklimmen. In 1938 - hij was toen 14 - bereikte hij de top van de Jungfrau.

Presque des Frères

In 1942 koos hij voor een studie geologie in Amsterdam. Toen hij een jaar later van de Duitse bezetters een loyaliteitsverklaring moest tekenen, weigerde hij. Hij dook onder bij een boer nabij Apeldoorn, maar werd verraden en kwam in kamp Amersfoort terecht. Vandaar werd hij naar Duitsland gestuurd, waar een met zijn vader bevriende aannemer hem uit de trein kreeg en bij een bouwbedrijf aanstelde. Met valse papieren vluchtte hij terug naar Nederland.

Na de oorlog reisde hij samen met de geoloog Kees Egeler, hoogleraar aan de UvA, naar de Franse Alpen. Hier leerde hij de fameuze bergbeklimmer Lionel Terray kennen met wie hij zo goed bevriend raakte dat over het tweetal een een documentaire werd gemaakt: Presque des Frères (Bijna broers).

Spectaculaire redding

Ze zouden samen talloze toppen bedwingen. In 1952 overleefde De Booij een val van 90 meter bij de beklimming van de Nevada Huantsán, destijds de hoogste nog onbeklommen top in de Andes. In 1957 haalde hij alle kranten met de spectaculaire redding van de Italiaanse klimmer Claudio Corti die bij slecht weer was gestrand op de noordwand van de Eiger. 'Met het temperament van een Ierse grootmoeder nam De Booij het initiatief', zei Terray.

In 1962 beklom De Booij de Himalayatop Nilgiri in Nepal. Krantenartikelen over die expeditie werden verwerkt in Nooit Meer Slapen, waarin De Booij figureerde als Brandel, studievriend van de hoofdpersoon Alfred.

Leeftijdsdiscriminatie

Een ommekeer vond plaats in 1965 toen Terray verongelukte. De Booij zou nooit meer klimmen. In de jaren daarna ontpopte hij zich als actievoerder en deed hij mee aan verscheidene bezettingen, waaronder die van het Maagdenhuis. Als golfer schopte hij het later nog tot prof.

Hoewel hij zelf niet meer klom, bleef hij tot op hoge leeftijd betrokken bij het klimmerswereldje. In 2012 reikte hij nog de Bergsport Awards uit. Hij was toen al fulltime woonwagenactivist. Diverse keren werd hij opgepakt bij acties tegen het opbreken van standplaatsen.

Toen de politie hem wegens zijn hoge leeftijd meteen weer vrij liet, werd hij boos. Leeftijdsdiscriminatie, vond hij. Hij stond erop dat hij net als iedere andere verdachte achter de tralies zou belanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden