Fair Trade: 'Opnemen, niet te ingewikkeld nadenken'

Jan Douwe Kroeske regelt wereldmuziekopnamen voor Afrikaanse bands die anders niet aan de bak zouden komen

Het Nederlandse platenlabel Fair Trade Music brengt Afrikaanse muziek uit, hier en in Afrika. Volgens Jan Douwe Kroeske van het label, heeft de wereldmuziek behoefte aan een Max Havelaar-aanpak.

In Kenia verscheen vorige week de cd Sawa Sawa, van de Keniaanse zanggroep Cheche. Een plaat op het nieuwe Nederlandse label Fair Trade Music, van radio- en televisiemaker Jan Douwe Kroeske en het Tilburgse Mundial.

De wereldmuziek, zegt Kroeske, is gediend met een platenmaatschappij die werkt volgens het Fair Trade-principe. De artiest krijgt vanaf de eerste verkochte cd uitbetaald. 'Er is in veel Afrikaanse landen een middenlaag van artiesten voor wie het onmogelijk is een plaat te maken. Wij kunnen zoiets makkelijk regelen.'

Hoe werkt 'Max Havelaar-muziek'?

'De meeste platenmaatschappijen werken als een bank van lening. Die keert uit op een moment dat een band de studio ingaat. Het geïnvesteerde geld moet daarna zo snel mogelijk terugkomen bij de maatschappij. Wij werken anders. Wij betalen de studio, en vanaf de eerste verkochte cd keren wij 33 procent royalty uit aan de artiest. Als we tweeduizend platen verkopen, zijn wij uit de kosten, maar heeft de artiest ook verdiend aan zijn werk.'

Een band als Cheche zou anders nooit iets kunnen uitbrengen?

'Nee, ze kunnen zelf geen studio betalen. En als er in zee wordt gegaan met een platenlabel, dan verdwijnt het geld - als er al wat wordt verdiend - naar platenpersers, studio-eigenaren en figuren die daaromheen hangen.'

Maar er is toch nauwelijks een platenindustrie in Kenia? Alle cd's of cassettes worden illegaal gekopieerd en verkocht.

'Klopt. Vanuit Kenia kwam ook het verzoek om naast de cd's van Cheche een paar duizend cassettes te sturen. Maar we verkopen Sawa Sawa in Kenia voor een concurrender bedrag dan hier.'

Cheche is pure Afrikaanse volksmuziek, traditionele zang, de artiesten zijn gekleed in luipaardvellen. Dreigt niet het gevaar dat wij nu iets gaan uitbrengen waar men in Kenia allang genoeg van heeft?

'We hebben gekozen voor Cheche als eerste release, om praktische redenen. Cheche speelde dit jaar op het wereldmuziekfestival Mundial. Daarna hebben we voor mijn radioprogramma op Kink FM een Twee Meter Sessie opgenomen. Cheche ging optreden in Amerika en wilde graag een paar dozen cd's meenemen, om te verkopen op het strand. Die sessie was zo goed opgenomen dat hij eigenlijk zo op cd kon. In San Diego heeft Cheche al zo'n driehonderd cd's verkocht.'

In Kenia wordt nu veel goede hiphop gemaakt. Is het geen idee om zo'n opkomende cultuur te ondersteunen, in plaats van op een museale manier naar Afrikaanse muziek te kijken?

'Wij stellen ons dienend op. In Kenia ontdekten wij dat een band als Cheche behoefte had iets uit te brengen. Dan kun je heel ingewikkeld gaan nadenken, maar je kunt ook gewoon eens iets ondernemen. Na Cheche volgt Afrikaanse jazz-fusion van de band Kikwetu, en ik heb ook nog een Twee Meter Sessie liggen van de hiphoppers Yeleen uit Burkina Faso. Alles is mogelijk, ook voorbij Afrika.'

Jan Douwe Kroeske ontdekt wereldmuziektalent en is labelbaas geworden?

'Nee, Mundial selecteert bands om uit te brengen, gekoppeld aan wat er naar het festival komt. Ik adviseer daarbij.'

Ligt de Fair Trade-muziek al in de Free Record Shop?

'Nee, maar ik denk dat liefhebbers van Cheche daar toch niet komen. De distributie wordt verzorgd door Mundial, en de cd is via hun website te krijgen. Maar we zouden toch ook in de wereldmuziekwinkels terecht moeten komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden