Factor acht

Acht duo's van veelbelovende regisseurs en talentvolle scenaristen presenteren onder de titel One Night Stand elk een nieuwe film van 50 minuten. Vanaf vandaag acht vrijdagen op Nederland 2. V recenseerde ze vast alle acht.

Verzet ***


Regie Rob Lücker


6/12, 21.05 uur


De Tweede Wereldoorlog werd in Nederlandse films tot nog toe hooguit onbedoeld grappig verbeeld. Dat alleen al maakt Verzet bijzonder: een doelbewuste komedie in oorlogstijd, met razzia's, nazi's en roofkunst. Portiekbewoner Fons (René van 't Hof) spaart porselein: zeldzame kopjes en schotels die hij aanschaft op de veiling. De herkomst van de buit - het is 1943 - stemt weinig vrolijk, maar daar trekt deze burgerman zich niks van aan. Het teruggetrokken bestaan van Fons raakt ontregeld als er een concurrent verschijnt op de porseleinmarkt: een SS-officier (Porgy Franssen), die al meebiedend de prijs opdrijft. Om zijn hobby te kunnen bekostigen, ziet Fons zich gedwongen een onderduikster in huis te nemen, een joods meisje (Sanne Vogel). Een en ander wordt problematisch als de hoge nazi de collectie komt bewonderen.


De dialoog in Verzet mag soms wat geforceerd aandoen ('dat gepaf kan wel wat minder, of wil je me vergassen?'), maar regisseur Lücker toont zijn talent als beeldend verteller in de meer cartooneske scènes, die zowel ongemakkelijk zijn als geestig. En Van 't Hofs zonderling krijgt mooi tegenspel van Franssens parmantige nazi. Wel jammer van die brave, invuloefening-achtige ontknoping.


In het niets ****


Regie Daniel Bruce


13/12, 23.15 uur.


Een verhaal over een in zichzelf gekeerde asielzoeker en een meisje dat hem nieuwe levensvreugde bezorgt - dat kan al snel zoetsappig worden, maar dat is In het niets niet. De film van regisseur Daniel Bruce (1981) over de illegalen die zijn overleden tijdens de Bijlmerramp begint meteen bij het drama: hoe zoek je een slachtoffer dat geen papieren heeft? Van wie je de achternaam niet eens weet?


Issaka Sawadogo, geprezen om zijn rol in The Invader, speelt een 51-jarige Ghanese immigrant genaamd Aggy. Ooit was hij priester, maar nu werkt hij als kok en leidt een teruggetrokken leven in een Bijlmerflat.


Als de 12-jarige Nina opeens in zijn leven komt, wordt hij geconfronteerd met de idealen die hij heeft laten varen. De pijn is te lezen in de groeven in zijn gezicht.


Officieel was het dodental Bijlmerslachtoffers 43, maar er leefden meer asielzoekers die nooit zijn geïdentificeerd. Het bewijs van hun bestaan is met deze film enigszins hersteld.


Flarden van Thomas ***


Regie Margot Schaap


20/12, 23.15 uur


Een ijzersterke openingsscène die meteen de hele film in een notendop vertelt; kom daar maar eens om in de Nederlandse televisiefilm. Een jochie van 5 speelt verstoppertje met zijn ouders en verstopt zich nogal slecht achter een stoelleuning. Zijn ouders kunnen hem langdurig niet vinden. Althans, zo lijkt het, helemaal als de vader het jochie voor de grap van de stoel optilt en mompelt 'nee onder dit kussen ligt -ie ook niet.' Als het stel daarna nog even langdurig demonstratief doorzoekt en in de tuin verdwijnt, wordt het een beetje ongemakkelijk. Zien ze hem wel?


Flarden van Thomas gaat over een jochie dat hunkert naar contact en ouders die te veel met hun eigen moderne leukigheid bezig zijn om daarin te voorzien. Hij ontwikkelt een chronisch kuchje. Een magnetiseur moet uitkomst bieden.


Margot Schaap is er de regisseur niet naar om bij het vertellen van dit verhaal de makkelijke weg te kiezen - ze vertelt het drama in afstandelijke, lange shots. Nadeel: dat werkt uiteindelijk te academisch. Voordeel: zo'n ijzingwekkend koel volgehouden take bij de zich tot een engerd ontpoppende genezer is beslist het benauwendste dat u sinds lang op tv zag.


Onder invloed **


Regie Nova van Dijk


27/12, 23.15 uur


De lulligheid van de jaren zeventig, een verstikkende moeder, een dorpje waar niets gebeurt, een zoon met flaporen die te lang thuis blijft wonen; allemaal clichés uit de Nederlandse film-, televisie- en toneelgeschiedenis, en dat blijven ze helaas ook in deze film.


En daardoor blijft het lichtvoetige drama over de buurman-vreemdeling die het benauwde leven een beetje lucht geeft met zijn lsd, Jefferson Airplane en huislama, tot het einde toe aan de grond. Al zitten er een paar paar aardige scènes in, zoals de tastbare eenzaamheid van de moeder met haar blokjes-kaas-met-zilveruitjes, als haar zoon naar het feestje van de buurman vertrekt. Er wordt echt prima gespeeld door Marijke Pinoy die de moeder onder haar wrok iets liefs geeft en Raymond Thiry die zijn beste Jack Nicholson doet.


Hier had even flink door het script gegaan moeten worden, als we een nuffige aanmerking mogen maken. Want verzorgd is het allemaal wel. CB


Roffa **


Regie Bobby Boermans


3/1, 22.55 uur


Voetbalhooligans zijn in principe fantastische filmpersonages. Voor buitenstaanders zijn ze niet of nauwelijks te begrijpen; zie daar de uitdagende basis voor filmmakers en scenaristen om hun denken, doen en laten invoelbaar te maken.


Nederland kent een aantal boeiende boeken en documentaires over het onderwerp, maar aan dat niveau kan Roffa niet tippen. Onder regie van de jonge, maar vrij ervaren Bobby Boermans (Claustrofobia, App) vertelt Roffa een nogal inwisselbaar verhaaltje over Ricardo, voormalig Feyenoordhooligan.


Na een gevangenisstraf wil hij zijn fietsenketting en koevoet het liefst in de wilgen hangen, om met zijn vriendin en 15-jarige zoon een gewoon leven te leiden. Helemaal lekker loopt dat plan niet, vooral wanneer ook bij zoonlief hooligan-ambities dreigen te ontluiken.


Mads Wittermans (Van God Los) overtuigt als doorgesnoven vechtersbaas, maar echt interessant is ook hij niet. Jammer dat de hooliganfascinatie van Ricardo's jonge zoon niet als uitgangspunt is genomen - het was de ideale kapstok geweest om de aantrekkingskracht van het wereldje in beeld te brengen. BJB


Op Zee ****


Regie Marinus Groothof


10/1, 22.55 uur


Een zeilgelovige, zo zou je Edo (Martijn Nieuwwerf) kunnen omschrijven, hoofdpersoon in Op zee, de verfilming van de bekroonde korte debuutroman van Toine Heijmans. Zo'n man met een nieuwe hobby, die meent dat solovaren op de Noordzee het antwoord vormt op al zijn problemen. Echtgenote Hester (een vertrouwd nukkige Rifka Lodeizen) maakt zich zorgen, vooral als Edo aankondigt dat hij hun dochtertje wil meenemen. Er kan toch van alles mis gaan?


Met Op zee stond regisseur Marinus Groothof voor twee grote hobbels: filmen op open zee - altijd lastig -- én die cruciale, zinsbegoochelende wending uit het boek bewerken tot film, zonder gebruik van innerlijke monoloog. Dat lukt hem, middels gebruik van flashbacks en een kantelend vertelperspectief. Het noodlot slaat toe, in elk geval voor die verwarde vader op zee.


Bor Beekman


Scooterdagen ****


Regie Léonie de Boer


17/1, 23.15 uur


Terwijl de 14-jarige Julian aan het begin van Scooterdagen naar school fietst, wordt hij toegelachen door een aantal mysterieuze donkere kerels. Als hij even later met wat vuurwerk loopt te klooien, verschijnt er weer eentje.


Waarom hij deze 'creepy negers' ziet, zoals hij ze omschrijft, wordt in het verhaal van filmtalent Léonie de Boer en Anke Boerstra niet expliciet duidelijk. De durf om dergelijke beelden niet zelf van uitleg te voorzien en interpretatie aan de tv-kijker te laten, maakt dit tot een van de eigenzinnigste en sterkste One Night Stand-afleveringen van dit jaar.


Op de website Neerlands Filmdoek omschrijft De Boer (1985) film als 'een rijk en romantisch medium om verhalen te vertellen', en precies dat is wat ze met Scooterdagen doet. Hoofdpersonage Julian (Roemer Prins) intrigeert vanaf de eerste seconde; thuis maakt hij zijn zwaar alcoholistische moeder uit voor mongool, daarbuiten probeert hij met bijdehante charme het knappe, oudere meisje van de ijssalon te versieren. Zij vindt dat wel schattig, hij raakt daardoor nog meer in de war. Scooterdagen is daarbij meer film dan tv; sfeervol camerawerk en kleurrijke belichting illustreren op treffende wijze hoe Julian zijn grip op de werkelijkheid verliest. BJB


Speelman **


Regie Klaartje Quirijns


24/1, 23.15 uur


Er is met Sweder Speelman iets mis, zoveel is zeker, maar naar de bron van de depressie van de zakenman is het gissen. Dat geeft niet, liever te weinig uitleg dan te veel, maar in het geval van Speelman intrigeert het verhaal niet genoeg om het gebrek aan handvatten voor lief te nemen.


Pierre Bokma kan op honderd manieren getergd kijken, maar als er nauwelijks aannemelijk wordt gemaakt waarom hij zijn vrouw Cecile, een bekende concertpianiste, bespiedt vanuit een naastgelegen verlaten huis, dan blijft de werking van suggestie uiteindelijk uit. De dialogen van de 45 minuten durende film zijn op één kantje uit te schrijven. Ook zwijgzame scènes kunnen indruk maken - Bokma die een hond in de duinen begraaft- maar te vaak lijkt de stilte hier een middel om de film gewicht te geven.


Of het aan regisseur Klaartje Quirijns ligt, die na een aantal documentaires haar fictiefilmdebuut maakt, is de vraag. De acteurs leveren goed werk en de beelden zijn prachtig, alleen het verhaal kabbelt en fascineert helaas niet. HK


108 voorstellen, 8 films


De filmreeks One Night Stand wordt dit jaar voor de achtste keer geproduceerd. De acht 50 minuten durende films van jonge regisseurs en scenarioschrijvers worden gefinancierd door een samenwerking van VPRO, NTR, VARA, Mediafonds, Nederlands Filmfonds en Cobo. Voor deze editie zijn in totaal 108 voorstellen ingediend. De acht films gingen in september in première op het Nederlands Film Festival en zijn tussen 6 december en 24 januari iedere vrijdag op Nederland 2 te zien.


Bijlmerramp


De film In het niets gaat over illegale immigranten tijdens de Bijlmerramp. Volgens de officiële telling zijn er destijds 43 dodelijke slachtoffers gevallen, maar waarschijnlijk zijn er veel meer asielzoekers omgekomen, mensen die nooit zijn geïdentificeerd. Een artikel over de nabestaanden van deze slachtoffers staat woensdag 11 december in de Volkskrant.


Het interview met Issaka Sawadogo, die de Ghanese illegaal Aggy speelt, wordt vrijdag 13 december gepubliceerd. De acteur van Burkinees-Noorse afkomst speelt voor de zevende keer een rol als asielzoeker of vluchteling. Hij werd genomineerd voor een Gouden Kalf voor zijn prestatie in In het niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden