Facebook

Vorige week is Facebook de grens van vijfhonderd miljoen leden gepasseerd. Het is een feest op zich dat een half miljard mensen elk moment met hun vrienden en familieleden in contact kunnen zijn....

De mens is almachtig. Nog even geduld en dan kunnen we ook uit het scherm stappen om elkaar te omhelzen.

Facebook heeft voor onderdrukte bevolkingen een extra kwaliteit getoond. Het is een machtige spreekbuis geworden voor miljoenen die in het openbaar niet vrij mogen spreken. In die landen heeft dit moderne platform het genre ‘fictieve vrijheid’ gecreëerd.

Ik noem Iran als voorbeeld. Daar mogen de vrouwen niet ongesluierd naar buiten gaan. Op straat doen ze echter hun hoofddoek even af, maken er een opname van en zetten het op Facebook. Het is een verzonnen vrijheid, toch is het verrukkelijk, want tegelijkertijd is het een daad van verzet.

Laatst zag ik een jonge vrouw op blote voeten op een Perzisch tapijt dansen. Ze had een nette jurk aan, maar haar charmante bewegingen waren erg erotisch. Ze was alleen, danste en had haar camera op een verhoging gezet om zichzelf te filmen. Een ander voorbeeld van fictieve vrijheid geuit op Facebook, een publiekelijke dans, maar eveneens een harde klap in het gezicht van de geestelijk leider, ayatollah Khamenei.

Vroeger was het alleen de eerste generatie immigranten die zich nog een beetje bezighield met het thuisland, maar sinds de komst van Facebook houdt ook de tweede generatie er een sterke band met de leeftijdsgenoten in het vaderland op na. Tijdens het recente protest in Iran, waarbij duizenden mensen op de been kwamen, hebben immigrantenjongeren een geweldige bijdrage geleverd. Ze hebben met hun inmenging via Facebook de steun van heel de wereld voor hun landgenoten gemobiliseerd. Er werden zevenenveertig demonstranten gedood in Iran, maar zonder de intensieve inspanning van de immigranten via Facebook had het regime er gemakkelijk honderden gedood.

Als immigrant ga je vaak in je fantasie te ver, alles van het vaderland wordt in je hoofd geromantiseerd, maar de nieuwe media hebben de werkelijkheid dichterbij gebracht.

Ik dacht altijd aan onze appelboom in de tuin van ons ouderlijk huis in Iran. In mijn verbeelding zag ik hem als een sterke sierlijke boom met rode appels. Vorige week zag ik hem op Facebook. Hij was oud en zwak geworden en droeg geen appels.

Als ik soms aan onze buurvrouw van toen dacht, hoorde ik de hoge hakken van een mooie, zwierige jonge dame. Gisteren zag ik haar op de site van haar dochter lopen. Ook zij was oud geworden, maar ze liep nog altijd zwierig op haar hoge hakken.

Kranten worden sterk gecensureerd in de landen waar een dictatuur regeert, maar niemand maakt zich er meer druk over: Facebook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden