Facebookridders maken van man een volksduivel: 'waarschuw iedereen voor deze kk pedo'

Twintig jaar woont de man in de flat. Het is op eenhoog. Hij draagt een supermarkttas en een bos witte bloemen, hij is op weg naar zijn auto. Een paar flatgenoten kijken toe, armen over elkaar. Iemand maakt de foto.

'Hoppa, vieze hufter! Je blijft van onze kinderen af!'

Het is een oorlogsfoto. Het hele lijf van de man is in verwondering en angst. Hij maakt de kofferbak open, legt de tas en de bloemen erin, rijdt weg. De man heeft niets misdaan. Daar gaat een leven aan gruzelementen.

'Waarschuw iedereen voor deze kk pedo.'

Nu is de man in handen van de Facebookridders, die hem delen en delen totdat er nog maar één waarheid overblijft. Het leven is binair, wat waar moet zijn is waar en iedereen kan het zien. De vraag is of hij ooit terug kan naar zijn flat.

De flat waar het tumult is losgebarsten

Hermen Bomhof is degene die de man op Facebook nagelt; als ik hem spreek neemt hij geen woord terug. Hij noemt de man 'de pedo waar het om gaat', zegt: 'de pedo's kunnen heel goed de slachtofferrol spelen' en de rest is 'een doofpot van de politie'. Zijn dochter van 4 loopt 'op de desbetreffende dag' met een vriendinnetje voor de flat, zegt Hermen, de man deelt snoepjes uit en vraagt of hij foto's mag maken. 'We hebben de meisjes apart gezet en ze vertellen allebei hetzelfde verhaal.'

Hermen is tatoeëerder. Hij heeft een winkel in het centrum: Wiseguys Tattooing. Zijn ex en zijn dochter wonen in de flat, hij woont ergens anders, 'ik ken die hele vent niet. Maar nu is mijn dochter erbij betrokken, en dan heb je de verkeerde dochter te pakken.'

Hermen Bomhof die de man op Facebook nagelt Beeld Foto Facebook

Het is een nette volkswijk in een nette stad. De schuttingen van geïmpregneerd grenen, de kliko's deftig op een rijtje, de daken belegd met zonnepanelen. Een school. Een Somaliër op een fiets. Drie flats in onberispelijke staat. Een buurvrouw brengt me naar Ron Rietjens, de secretaris van de wijkraad. 'Die man is bijna gelyncht', zegt hij ontdaan.

De wijk was slecht, vertelt Ron, totdat ze begonnen met de verkoop van sociale huur en met de renovatie. Nu gaat het goed, op tafel liggen nog spullen van het 'extreem geslaagde' wijkfeest. Maar de buurt is kwetsbaar, 'er wonen nog steeds mensen die niet stabiel reageren op instabiele gebeurtenissen'. Wat nu op Facebook gebeurt is te groot voor de wijkraad, zegt Ron, 'dit is een maatschappelijk probleem'.

'Deze vieze misselijke kk pedo wilde net me dochter naar binnen lokken (...) POLITIE doet niks !!! Terwijl man al bekend staat.'

De politie neemt het verhaal van de meisjes serieus, maar vindt nergens bewijs - de snoepjes en de foto's, 'het is door de moeder verkeerd geïnterpreteerd' zegt wijkagent Metin Kurt. Hooguit is de man apart. Hij heeft het syndroom van Asperger en wordt begeleid. Het gaat hem prima in de flat.

Metin rijdt naar het huis van Hermen en vraagt hem de foto van Facebook te halen. Die is dan 1.800 keer gedeeld. De reacties zijn bloeddorstig, het is een volksgericht, 'een heksenjacht', zegt Metin beduusd. Hij is een ervaren agent. 'Maar dit is nieuw voor ons, dit fenomeen, we kijken er met verbazing naar.'

Hermen haalt de foto weg. En plaatst hem feitenvrij op een andere pagina. 'Ik heb sowieso geen vertrouwen meer in de politie', zegt hij. 'Een kind moet eerst dood en dan pas doen ze wat.'

'Pak deze foto sla hem op en deel zoveel mogelijk.'

Wat nu? Met politiewoordvoerder Esther Naber schrijft Metin een eigen Facebookpost, waarin de politie uitlegt dat de man geen pedo is. Daaronder verschijnen zoveel 'extreem ongenuanceerde en grove reacties' dat ze het weghalen. 'Mensen kunnen elkaar helemaal gek maken', zegt Esther. Het pedoverhaal is niet te temmen. 'Triest', zegt Metin, 'dat iedereen meteen een mening heeft.'

Bezorgd vraagt hij welke flatbewoners ik gesproken heb, en wat ze zeggen over de man - 'ik heb echt met héél veel mensen gepraat en er zijn nooit problemen of signalen geweest'. Dat is ook mijn oogst bij de flat: een aparte man is het, maar wie is er niet apart.

Wel tref ik een vriendin van de ex van Hermen, die zegt dat er 'altijd' kinderen binnen zijn bij de man. En dat de politie het bewust verzwijgt.

'Iedereen blijven delen alsjeblieft deze gore viezerik vind het nogal normaal om onze kinderen binnen te lokken.'

Zo is de man een volksduivel geworden, naar het boek van de socioloog Stanley Cohen uit 1972 - toen Facebook nog niet bestond. Een deviante buitenstaander die 'morele paniek' veroorzaakt in de buurt. Terwijl hij alleen maar autistisch is.

'Nee ik denk niet', zegt de vriendin van de ex van Hermen, en ze tilt haar kind uit het kinderzitje van haar fiets, 'dat hij hier nog kan wonen'.

t.heijmans@volkskrant.nl

Ron Rientjes, secretaris van de wijkraad.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden