nieuwsaccounts geschorst

Facebook trekt de teugels nog strakker aan en schorst Trump voor onbepaalde tijd

Facebook, Twitter, Snapchat en YouTube hebben stevig ingegrepen op de accounts van Donald Trump. Facebook gaat voorlopig het verst en heeft de zittende president voor onbepaalde tijd geschorst.

De accounts van Donald Trump op social media zijn tijdelijk opgeschort. Beeld EPA
De accounts van Donald Trump op social media zijn tijdelijk opgeschort.Beeld EPA

Niet alleen in Washington zelf, maar ook in de hoofdkantoren van de social media-bedrijven is het woensdag alle hens aan dek. Terwijl de menigte gewapend met confederatievlaggen en Trump-petjes het Capitool bezetten, krijgen Facebook en Twitter het voor de kiezen. De teneur: jullie hebben dit mogelijk gemaakt door jarenlang niet in te grijpen.

Chris Sacca, een vroegere investeerder in Twitter, verwoordt dit gevoel als volgt: ‘Jullie hebben bloed aan jullie handen, Jack (Dorsey, topman van Twitter - red.) en Zuck (Facebook-baas Mark Zuckerberg -red.). Vier jaar lang hebben jullie deze terreur gerationaliseerd. Aanzetten tot gewelddadig verraad is geen oefening in vrijheid van meningsuiting. Shut it down.’

Veel andere critici vinden dat het hoog tijd is om Trump helemaal van de platformen te verbannen. Zo ver zijn Twitter en Facebook uiteindelijk niet gegaan, maar hun maatregelen zijn zonder precedent. Twitter heeft uiteindelijk drie tweets van Trump verborgen en hem een schorsing van twaalf uur opgelegd. Daarna moet hij zich gaan gedragen. Als Trump doorgaat met het plaatsen van vergelijkbare tweets, kan hij permanent geblokkeerd worden, laat Twitter weten.

In een van de gewraakte tweets schrijft Trump dat de Amerikanen ‘de waarheid eisen’ en dat zijn vicepresident Mike Pence ‘niet de moed had’ in te grijpen. In een ander bericht stelt Trump dat de bestorming een gevolg is ‘van het hardhandige stelen van zijn verkiezingsoverwinning’.

Een van de later verwijderde tweets van Trump Beeld Twitter
Een van de later verwijderde tweets van TrumpBeeld Twitter

De maatregelen van Twitter komen woensdagnacht (Nederlandse tijd) stapje voor stapje. Zo is de tweet waarin Trump begrip toont voor het geweld in eerste instantie zonder enige restrictie te zien. Daarna volgt al snel (binnen tien minuten) het inmiddels beproefde concept: Twitter plaatst er waarschuwingslabels bij en twitteraars kunnen het bericht niet retweeten, liken of erop reageren. Toch krijgt de tweet van Trump in die korte tijd tienduizenden reacties en likes.

In een paar minuten tijd kon deze tweet nog veel reacties en likes uitlokken, voordat er een label bij kwam en later helemaal werd verwijderd Beeld Twitter
In een paar minuten tijd kon deze tweet nog veel reacties en likes uitlokken, voordat er een label bij kwam en later helemaal werd verwijderdBeeld Twitter

Zijn tweet met een videoboodschap wordt miljoenen keren bekeken voordat hij, samen met de andere tweets, wordt weggehaald door Twitter.

De later vewijderde videoboodschap van Trump wordt ook nog veel bekeken Beeld Twitter
De later vewijderde videoboodschap van Trump wordt ook nog veel bekekenBeeld Twitter

Bij Facebook gaat het er intussen al niet anders aan toe. Ook hier plaatst Trump zijn boodschappen. En ook hier kan hij dat in eerste instantie zonder veel tegenwerking doen. Daarna plaatst Facebook er weliswaar een waarschuwing bij, maar de video kan nog naar hartenlust worden geliked en becommentarieerd. Pas daarna, terwijl de kritiek aanzwelt, gaat Facebook over tot verwijdering (‘Dit is een noodgeval’) en vervolgens tot schorsing van de president voor 24 uur.

Donderdag komt de vervolgstap: Trump wordt voor ‘onbepaalde tijd’ geschorst. De schorsing duurt in ieder geval tot na de machtsoverdracht op 20 januari. Mark Zuckerberg zegt in een post op Facebook dat het bedrijf zo wil voorkomen dat Trump het platform gebruikt om op te roepen tot geweld.

In eerste instantie plaatste Facebook alleen een waarschuwing bij de gewraakte video van Trump Beeld Facebook
In eerste instantie plaatste Facebook alleen een waarschuwing bij de gewraakte video van TrumpBeeld Facebook

De maatregelen gelden ook voor Facebook-dochter Instagram. De platformen kijken overigens niet alleen naar wat Trump doet. Na de bezetting van het Capitool proberen de social mediabedrijven ook andere opruiende boodschappen te verwijderen, waaronder de hashtag #StormTheCapitol. Ook YouTube laat zich niet onbetuigd en verwijdert een video van Trump. Snapchat gaat een stap verder en schorst, net als Twitter en Facebook, het account van de president helemaal.

Het lijkt er op de hoofdkantoren verhit te zijn toegegaan. Buzzfeed schrijft dat geschokte Facebook-medewerkers intern pleiten voor een totale verwijdering van Trump op Facebook. Deze discussie wordt zonder opgaaf van redenen van het interne forum verwijderd. Later stuurt topman Zuckerberg een memo rond waarin hij in algemene termen spreekt over deze ‘donkere dagen in onze geschiedenis’.

Hoe ferm de uitspraken van de social mediabedrijven zijn en hoe stevig het uiteindelijke ingrijpen, de kritiek is luid. Dit is het resultaat van slap ingrijpen, betoogt Buzzfeed bijvoorbeeld. ‘Internetbedrijven die zijn claims ‘‘betwist’’ noemen, hebben weinig gedaan om de vastberadenheid van een man die niet in staat is te begrijpen dat de meerderheid van de kiezers hem heeft afgewezen, te verzwakken. Hij wordt getweet en gepost, en nu betaalt het land daar de prijs voor.’

Ook The New York Times laat er geen misverstand over bestaan: dit werd op social media georganiseerd. Maar, benadrukt de krant ook: de minder bekende alternatieve platformen als Parler, Gab of Telegram spelen hier een belangrijke rol. Veel van de oproepen tot het bestormen van het Capitool worden de afgelopen dagen hier gedaan.

Een andere veelgebruikte site is het pro-Trump-forum TheDonald. Voorafgaand aan de gebeurtenissen van woensdag is de tweet van Donald Trump uit december waarin hij oproept tot protesten het prominentste bericht op TheDonald, schrijft The Washington Post. De oproep is niet aan dovemansoren gericht; de Trumpaanhangers beschouwen het bericht als een rechtstreeks bevel: We’ve got marching orders!

Het forum TheDonald, waar zijn fanatieke aanhangers samenkomen. Beeld TheDonald
Het forum TheDonald, waar zijn fanatieke aanhangers samenkomen.Beeld TheDonald

Veel van de retoriek is hetzelfde op al deze platformen, evenals het verheerlijken van wapens. Er is een burgeroorlog gaande waarin alles is toegestaan, luidt de teneur. Hierbij moet ook vicepresident Mike Pence het ontgelden, die - geheel volgens de bekende QAnon-theorieën - een kindermisbruiker zou zijn.

Met andere woorden: Trump-aanhangers hebben elkaar al lang gevonden op andere plekken. Twitter en Facebook mogen dan ingrijpen, dat geldt niet voor Parler en consorten. Parler gaat er expliciet prat op dat hier alles gezegd mag worden, een boodschap die voor veel mensen aantrekkelijk is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden