Facebook: overheden mogen niet zoveel privé-gegevens opeisen

Facebook is verwikkeld in een 'bitter juridisch gevecht' met de officier van justitie in New York, zo meldt de New York Times. Het bedrijf moest vorig jaar persoonlijke gegevens van 381 Facebook-gebruikers aan de overheid leveren, waardoor later 130 politiemannen, brandweerlieden en andere ambtenaren voor fraude werden veroordeeld. Facebook diende vandaag een beroep in om het dwangbevel van de overheid onwettig te verklaren en de regering te dwingen om de persoonlijke informatie terug te geven of te vernietigen.

Beeld reuters

Met de informatie die Facebook moest leveren werden ambtenaren opgespoord die een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvingen, maar op hun Facebook-pagina's bijvoorbeeld op een waterscooter werden gesignaleerd, of op een foto karate-les bleken te geven.

Rest van de wereld
Toen Facebook in 2013 het verzoek van de overheid kreeg tekende het bedrijf verschillende malen protest aan, maar wees de rechter de ingediende moties steeds af. Nu spant Facebook alsnog een zaak aan omdat het vindt dat het verzoek van de overheid in strijd is met de grondwet. Zo hoopt het bedrijf te voorkomen dat spionage door overheden in deze orde van grootte opnieuw plaatsvindt - in New York, maar ook in de rest van de VS en de wereld.

Slechts 62 van de 381 mensen wiens informatie Facebook moest leveren werden uiteindelijk aangeklaagd, wat betekent dat de Amerikaanse overheid nog steeds informatie in handen heeft van 300 andere gebruikers. Volgens The New York Times zegt de officier van justitie echter dat het onderzoek nog gaande is en er nog extra mensen kunnen worden aangeklaagd.

Facebook vindt de omvang van het zoekbevel dat de overheid deed hoe dan ook te groot. Het aantal gebruikers waarover informatie werd opgevraagd was ruim tien tien keer zo hoog als elk ander verzoek van een overheid ooit.

Facebook-topman Chris Sonderby vertelde website TechCrunch dat het grootste doorzoekingsbevel dat het bedrijf in de afgelopen vier jaar kreeg de gegevens van ongeveer dertig personen betrof, wat Facebook wist terug te brengen naar informatie over één persoon. Volgens Sonderby was het verzoek in New York ook ongewoon omdat de rechtbank bijna álle informatie van gebruikers wilde inzien. Facebook is vaak in staat om verzoeken van de overheid tot specifieke informatie of een bepaalde periode te beperken, maar in dit geval lukte dat niet.

Ook neemt Facebook de rechtbank van New York kwalijk dat het bedrijf niets kon doen om het verzoek te weigeren en gebruikers niet mocht vertellen dat hun persoonlijke gegevens werden prijsgegeven.

Beeld reuters

Vijf principes
In een rapport over de tweede helft van 2013 stelde Facebook dat het bedrijf in die periode 12.598 verzoeken om gebruikersgegevens van de Amerikaanse overheid kreeg. Daarvan leidde 81 procent uiteindelijk tot de overdracht van gegevens, al dan niet afgeslankt in omvang en reikwijdte.

Eind vorig jaar formuleerden grote techbedrijven (Google, Microsoft, Facebook, Linkedin, Twitter, AOL en Yahoo) al vijf principes waaraan overheden zich zouden moeten houden. Inlichtingendiensten zouden alleen gericht naar specifieke doelen mogen hengelen, en niet grootscheeps met sleepnetten aan de slag mogen gaan, zoals nu vaak gebeurt. Ook zou er beter en onafhankelijker toezicht op de diensten moeten worden gehouden, en de overheid zou transparanter moeten zijn over de dataverzoeken aan bedrijven.

Dat bedrijven als Google en Facebook zelf ook grootscheeps gegevens onderscheppen laten de bedrijven in hun verzoeken aan en kritiek op overheden vaak onbesproken. Het verschil tussen spionage door overheden en door techbedrijven is dat gebruikers daar bij techbedrijven zelf toestemming voor geven - al realiseren ze zich dat vaak niet. Rejo Zenger van digitale-burgerrechtenwaakhond Bits of Freedom zei destijds over de vijf principes: 'Nergens in deze brief staat dat de bedrijven de privacy van gebruikers belangrijk vinden. Wij waarderen hun oproep, maar dit is maar de helft van het verhaal.'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden