Fabeltjes of grootschalige fraude

Rechter doet vandaag uitspraak over flamboyante 'bedrijvendokter'.

De rechtbank Rotterdam doet vandaag uitspraak in een van de grootste witteboordencriminaliteitzaken in Nederland. Centraal staan 'bedrijvendokter' Joep van den Nieuwenhuyzen en een voormalig stoomschip van de Holland-Amerika Lijn. De eis: vijfenhalf jaar gevangenisstraf.


Dat dit verhaal op de Bahama's begint, past wel bij het imago van Joep van den Nieuwenhuyzen. De zakenman uit Vught maakte in de jaren tachtig furore als 'bedrijvendokter' door kwakkelende bedrijven op te kopen en ze vervolgens te reorganiseren. Zijn ruim honderd ondernemingen voerden hem over de hele wereld om te onderhandelen over duikboten, kanonnen, helikopters of andere producten.


'Waar hij verscheen, ging de zon schijnen', dachten volgens het OM veel mensen die met hem te maken kregen. 'Maar waar Van den Nieuwenhuyzen verscheen, blijkt achteraf een spoor van ellende te zijn getrokken.'


In 2003 zag hij in de haven van Freeport de vervallen 'Grande Dame' van de Holland-Amerika Lijn, de ss Rotterdam, liggen. Hij kocht het schip om er volgens hemzelf een waar uitgaanspaleis van te maken, inclusief hotel, restaurant, casino en congrescentrum.


Om te verbouwen had Van den Nieuwenhuyzen geld nodig. Daarvoor klopte hij aan bij Willem Scholten; boezemvriend en latere directeur van het Rotterdamse Havenbedrijf. In het belang van de haven wilde Scholten wel helpen en daarom gaf hij, in het geheim, voor ruim 180 miljoen euro aan bankgaranties af. Van dat geld kwam maar een fractie terecht bij het stoomschip.


Volgens het Openbaar Ministerie wist Joep van den Nieuwenhuyzen toen al dat zijn concern nooit aan de financiële verplichtingen kon voldoen.


De vrienden zouden hun overeenkomst hebben vervalst toen ze in het nauw kwamen. In 2007 werd Van den Nieuwenhuyzen gearresteerd in zijn Zwitserse chalet. Hij werd aan Nederland uitgeleverd en later vrijgelaten, na betaling van 10 miljoen euro borg.


Het OM zei op een van de zittingsdagen dat het nooit Van den Nieuwenhuyzens bedoeling was om de ss Rotterdam op te knappen. Het zou slechts een constructie zijn om geld los te weken. 'Het is net alsof meneer De Uil voorleest uit De Fabeltjeskrant', reageerde Van den Nieuwenhuyzen op zijn beurt. Hij zegt onschuldig te zijn. Bovendien is het OM tijdens de strafzaak 'niet op zoek naar de waarheid', aldus zijn verdediging.


Tijdens de 24 zittingsdagen is een lange reeks aan strafbare feiten voorbij gekomen. Het meest tot de verbeelding spreekt omkoping van Scholten. In ruil voor de bankgaranties zou Van den Nieuwenhuyzens bedrijf 1,2 miljoen euro hebben overgemaakt. Bovendien mocht Scholten het Antwerpse appartement van zijn vriend zo goed als gratis bewonen. In 2010 werd Scholten hiervoor veroordeeld tot acht maanden cel. Die zaak is nu in hoger beroep.


Ook zou Van den Nieuwenhuyzen grootschalige faillissementsfraude hebben gepleegd, hoofdzakelijk voor eigen gebruik. Hij zou van het geld de hypotheek op zijn zeiljacht hebben afgelost en een golfbaan in China hebben gekocht. De eis is vijfenhalf jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Onzinnig, aldus Joep van den Nieuwenhuyzen. 'De eis had net zo goed acht keer levenslang kunnen zijn, gevolgd door tbs en dwangarbeid.' De rechter komt vanmiddag met een oordeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden