Eyes Wide Shut, Cave of Forgotten Dreams, Begin Again

Iedere dag tipt de Volkskrant de beste films op televisie.

Tom Cruise (midden voor) in Eyes Wide Shut.Beeld .

Eyes Wide Shut (Stanley Kubrick, 1999)

SBS9, 20.30-23.40 uur

'U bent vrij om naar hartelust te speculeren over de filosofische en allegorische betekenis van de film - en zulke speculaties zijn één indicatie dat hij erin is geslaagd het publiek op een dieper niveau te boeien.' Een citaat van meester-regisseur Stanley Kubrick uit een interview dat hij in 1968 gaf aan Playboy. Hij heeft het over de 'open' betekenis van zijn destijds nieuwe film 2001: A Space Odyssey, maar het citaat kan ook op latere Kubricks slaan. Denk aan de Kubrick-exegeten die in de prachtdocumentaire Room 237 (2012) The Shining (1980) ontrafelen: complottheorieën, bouwtekeningen, achterwaartse en dubbele projecties - de film wordt er alleen maar rijker van.

Ook Kubricks zwanenzang Eyes Wide Shut is inmiddels volop doorgelicht. In deze bewerking van Arthur Schnitzlers Traumnovelle (1926) vertolkt Tom Cruise de op zijn lijf geschreven rol van dokter William Harford, die bang is voor de (mogelijke) ontrouw van zijn echtgenote Alice (Nicole Kidman) en vervolgens zelf op seksavontuur gaat. Dat het huwelijk van Cruise en Kidman vlak na de release sneuvelde, gaf meteen een smeuïg betekenislaagje aan de film. Maar er is nog zoveel méér te vinden in de prachtig gefotografeerde film, die verleidelijk tussen thriller, erotiek, sprookje en psychodrama flaneert.

Vooral de theorie dat alles - en dan vooral de broeierige maskerade-orgie - een droom van Cruise's personage is, wakkert het interpretatievuur aan. Als je echt goed oplet, merk je dat Harford tijdens zijn nachtelijke escapades door New York steeds langs dezelfde gebouwen komt en taxiritjes maakt tussen locaties die feitelijk aan elkaars overkant liggen. Een in cirkeltjes draaiende reis als in een droom dus.

Of was dit toch het gevolg van een te kleine, krappe set? Zou een perfectionist als Kubrick zich er werkelijk zo gemakkelijk van afmaken?

Cave of Forgotten Dreams (Werner Herzog, 2010)

Canvas, 23.10-00.35 uur

Oorspronkelijk in 3D gedraaide dwaaltocht door de grotten bij het Franse Chauvet, de plek waar in 1994 de oudste grotschilderingen ter wereld zijn ontdekt. Herzog is even geïnteresseerd in de dromen van de grotonderzoekers als in hun wetenschappelijke analyses, die hij inkapselt in zijn eigen benadering van de grotkunst. Cave of Forgotten Dreams kent enkele (praktische) beperkingen. Herzog en zijn cameraman mochten enkel vanaf metalen looprails filmen en wisten zich voortdurend omringd door officiële Franse grotspecialisten. Beter dan dit krijgen we de grot evenwel niet te zien en dat is nog altijd een belevenis. Met muziek van de Nederlander Ernst Reijsiger, die het grotgevoel (met onder meer sacraal gezang) handig versterkt.

Begin Again (John Carney, 2013)

Film 1 Comedy & Kids, 18.45-20.30 uur

Keira Knightley zingt zelf haar liedjes in Begin Again en eigenlijk zou je die voor in totaal 1 dollar moeten kunnen downloaden. Inclusief verkeersgeluiden, toevallige kinderkoortjes, politiesirenes en over geluidsoverlast klagende New Yorkers op de achtergrond. Dat is immers het concept dat ex-platenproducer Dan (Mark Ruffalo) bedenkt nadat hij singer-songwriter Gretta (Knightley) in een café heeft horen zingen: een cd waarbij elk liedje op een andere straathoek is opgenomen, op het dak van een kantoor of in de metro. En, als niemand het album op de traditionele manier wil uitbrengen, het dan maar als ultragoedkope download beschikbaar stellen. Regisseur Carney levert na Once (2006) opnieuw een mooie soort-van-musical-romkom af. Knightley en vooral Ruffalo stralen zo veel plezier uit, dat je gemakkelijk in de hele missie gaat geloven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden