Nieuws verkiezingen Brazilië

Extreemrechtse Bolsonaro wint eerste ronde presidentsverkiezingen Brazilië

De extreemrechtse Jair Bolsonaro heeft een enorme overwinning behaald in de Braziliaanse presidentsverkiezingen van zondag. Hij kreeg niet alleen bijna de helft van de stemmen, zijn partij en geallieerden sleepten ook onverwacht veel Congreszetels in de wacht.

Aanhangers van Jair Bolsonaro vieren de overwinning in de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen. Beeld REUTERS

Bolsonaro kreeg 46 procent van de stemmen, net niet genoeg voor een overwinning in de eerste ronde. In zijn toespraak, die live op zijn Facebookpagina werd uitgezonden, trok hij zondagavond de betrouwbaarheid van het elektronische stemsysteem in twijfel. 'Er waren veel onregelmatigheden', zei hij. 'Als die problemen zich niet hadden voorgedaan, hadden we in de eerste ronde gewonnen.'

Hij beloofde al in zijn eerste jaar als president honderd staatsbedrijven te privatiseren, en het aantal ministeries te halveren naar vijftien. 'We moeten de staat verkleinen', aldus Bolsonaro. 'Dat helpt in de strijd tegen corruptie.' Bolsonaro stond de pers niet te woord. Volgens zijn woordvoerder laat zijn gezondheidstoestand dat niet toe. Bolsonaro werd op 6 september neergestoken tijdens een campagnebijeenkomst. Ruim een week geleden is hij ontslagen uit het ziekenhuis.

De 62-jarige legerkapitein belooft met keiharde hand misdaad te bestrijden en wil de militaire politie de vrijheid geven om verdachten dood te schieten. Een goede bandiet is een dode bandiet, aldus het motto. Ook wil hij 'deugdzame burgers' het recht geven zich te bewapenen zodat ze zich kunnen beschermen tegen criminelen. Bolsonaro predikt een kerkelijke moraal en is openlijk homofoob, racistisch en vrouwonvriendelijk.

Hij heeft zijn succes grotendeels te danken aan het feit dat Brazilianen helemaal klaar zijn met de gevestigde politieke partijen. Die zijn vrijwel allemaal betrokken bij een enorm corruptieschandaal, en drukten miljarden aan overheidsgeld achterover. De woede van de bevolking richt zich op de eerste plaats op de PT, de linkse Arbeiderspartij die van 2003 tot 2016 aan de macht was. De PT was een belangrijke spil in het corruptieschema.

Desondanks heeft de partij een trouwe schare fans, met name onder de armen. PT-kandidaat Fernando Haddad kreeg 29 procent van de kiezers achter zich en neemt het op 28 oktober in de beslissende ronde op tegen Bolsonaro. 'We staan voor een grote uitdaging, de democratie loopt gevaar', zei Haddad in het PT-hoofdkwartier in São Paulo. 'Maar we gaan de strijd voor de tweede ronde respectvol voeren. Wij hebben geen wapens, alleen argumenten.'

Het zal heel lastig worden voor Haddad om Bolsonaro te verslaan. De PT-haat is groot in het land, en de voorsprong van Bolsonaro is bijna niet meer in te halen. In debatten zou Haddad veel terrein kunnen winnen, maar het is onwaarschijnlijk dat Bolsonaro daarbij komt opdagen. Hij gedijt beter op sociale media, waar hij zelf de regie voert. Zoals het er nu uitziet, treedt Bolsonaro op 1 januari aan als nieuwe president.

De tropische Trump die zijn land wil behoeden voor ‘de communisten’

Jair Bolsonaro heeft zondag de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen gewonnen. Het feit dat hij tijdens de verkiezingscampagne werd neergestoken, heeft zijn status van rechtse messias alleen maar versterkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.