Nieuws Spanje

Extreem-rechts maakt nieuwe regering in Andalusië mogelijk

De nieuwe extreem-rechtse partij van Spanje, Vox, stoot in één beweging door naar de macht. Nog maar een maand geleden veroverde de partij voor het eerst zetels in een parlement. Nu blijkt Vox cruciaal voor de vorming van een nieuwe regering in Andalusië.

Juan Manuel Moreno van de Volkspartij schudt de hand van Francisco Serrano van het extreem-rechtse Vox tijdens een bijeenkomst in Sevilla begin dit jaar. Beeld Jose Manuel Vidal / EPA

Met de gedoogsteun van Vox komt een rechts blok aan de macht in de zuidelijkste en volkrijkste regio van Spanje. Dat is een unicum: tot nu toe werd deze regio altijd bestuurd door links. De nieuwe regiopresident heet Juan Manuel Moreno (48) en is afkomstig uit de Volkspartij (PP). Ook de jonge partij Ciudadanos (Cs) treedt toe tot de deelstaatregering.

Tijdens de onderhandelingen van de afgelopen week zette Vox in op een aantal voorstellen die in Spanje als zeer controversieel werden gezien. Zo stelde ze voor 52 duizend illegale immigranten uit te zetten. Ook wilde de partij van Santiago Abascal de wet op ‘gendergeweld’ terugdraaien. Die regelt onder meer dat slachtoffers van huiselijk geweld financiële hulp kunnen krijgen van de overheid, ook als ze geen aangifte doen.

Die punten werden niet binnengehaald. De Volkspartij wist Vox tot steun te verleiden met een lijst van 37 andere plannen. Het stierenvechten, ‘een bron van rijkdom en werkgelegenheid’, wordt beschermd. Voor flamenco en de Heilige Week, die andere zinnebeelden van het traditionele Spanje, komt er ‘steun’. Het belang van de jacht wordt onderkend.

En al heeft ook in Spanje de ontkerkelijking in alle hevigheid toegeslagen, het akkoord tussen de twee partijen is doordesemd van het katholicisme. Er komt een nieuwe deelstaatminister voor Familiezaken, die zich speciaal zal toeleggen op het ontraden van abortus. Gescheiden onderwijs voor jongens en meisjes wordt gegarandeerd. Kinderrijke families kunnen zich verheugen in talloze voordeeltjes.

Triomf

Vox-leider Abascal klopte zichzelf woensdag triomfantelijk op de borst: ‘We zeiden dat we niet het tapijtje van anderen zullen zijn’, twitterde hij. ‘400 duizend Andalusiërs (de Vox-stemmers, red.) zullen een president hebben die heeft getekend voor de uitvoering van een belangrijk deel van het programma van Vox.’

Toch valt op dat de PP nauwelijks naar rechts hoefde op te schuiven om Vox tegemoet te komen. Bijna alle punten van het akkoord zijn ook binnen de traditioneel-rechtse partij gemeengoed.

Ciudadanos (Burgers), van oorsprong een sociaal-liberale partij vergelijkbaar met D66, weigert met Vox in dezelfde kamer te worden gezien. Vandaar dat de PP en Cs eerder deze week al apart een akkoord sloten. Daarin is vooral aandacht voor bestuurlijke vernieuwing: er komen minder deelstaatministers en hoge ambtenaren en de strafrechtelijke onschendbaarheid van politici wordt aan banden gelegd.

Verder blijken er veel dubbelingen in de twee overeenkomsten te zitten. In beide akkoorden wordt de Andalusiërs bijvoorbeeld een verlaging van de belastingen in het vooruitzicht gesteld. De onlangs verkozen leider van de PP, Pablo Casado,  wil een nieuwe betekenis geven aan de afkorting BMI: Bajada Masiva de Impuestos, oftewel een Massieve Belasting Verlaging.

Voor de Volkspartij lijkt de nieuwe politieke samenwerking al met al uitstekend uit te pakken. Weliswaar moet ze de macht delen met twee bondgenoten, maar ideologisch gezien bevindt de partij zich comfortabel in het midden van de coalitie. ‘Het is een historische mijlpaal’, concludeerde Juan Manuel Moreno, de beoogde regiopresident, vergenoegd. ‘Vandaag slaan we, na het machtsmonopolie van de Socialistische Partij, een nieuwe bladzijde van de geschiedenis om.’

PP-leider Casado laat er geen twijfel over bestaan: Andalusië is een ‘laboratorium’ voor de rest van het land, en als dit experiment slaagt, dient het later dit jaar als voorbeeld voor de andere regio’s.

In Spanje krijgt extreem-rechts na decennia weer voet aan de grond

Het was een doorbraak in de Spaanse politiek: op 2 december behaalde een extreem-rechtse partij voor het eerst in decennia zetels in een parlement. Het nationalistische, tegen immigratie gekante Vox kreeg ruim 10 procent van de stemmen bij de verkiezingen in Andalusië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden