Nieuws Droogte

Extra zoetwaterbassins moeten zomerse droogte op afstand houden

Na de langdurige droogte van afgelopen zomer, komen er in de zandgronden van Nederland omvangrijke waterbassins waarin extra water achter de hand gehouden kan worden. Het kabinet trekt daar 7 miljoen euro voor uit, waterschappen en provincies een ‘veelvoud’. Dat schrijft het AD.

Wandelaars lopen door het Winkelsven, dat droog staat in het natuurgebied. Beeld Marcel van den Bergh/ de Volkskrant

Het extra water moet voorkomen dat boeren, huiseigenaren, binnenschippers en vissen net zoals afgelopen jaar te kampen krijgen met de zware gevolgen van droogte. Toen verdorden gewassen, verzakten huizen, konden binnenschepen de rivieren niet op en vielen beken droog. De economische schade was rond de 2 miljard euro. Minister Van Nieuwenhuizen zegt in het AD dat alleen het achter de hand houden van tankschepen met zoet water al tonnen heeft gekost.

De afgelopen maanden heeft Rijkswaterstaat de waterstand in de sloten al opgehoogd om het grondwaterpeil aan te vullen, en de dienst regelt de afvoer zo dat de stand in het IJsselmeer – onze enorme zoetwatervoorraad – in de zomer het hoogst is. Daar moeten de bassins dus nog bijkomen.

Record laagwater als gevolg van de langdurige droogte in de Waal. Een vrachtschip dat normaal geheel zichtbaar zou zijn geweest, is nu nog maar net met zijn kajuit zichtbaar. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant

De besluiten zijn het gevolg van adviezen van de Beleidstafel Droogte, waarin elke organisatie die iets met water doet in Nederland is vertegenwoordigd.

Geen recordjaar

Overigens was 2018 geen recordjaar qua droogte: 1976, 1959, 1921 en 1911 kenden nog grotere droogte. Dat neemt niet weg dat vrijwel alle klimaatmodellen in de toekomst een toename van droge perioden laten zien, zei klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder tegen de Volkskrant. ‘Het Middellandse Zeegebied zal zo warm worden dat de opstijgende lucht daar een hittelaag vormt, zoals die nu ook boven de Sahara hangt. Een lagedrukgebied door de hitte geeft in Nederland meer oostenwind en dat leidt bij ons tot meer droogte.’

Een boer aan het werk op zijn land. Beeld Marcel van den Bergh/ de Volkskrant

Andere onderzoekers, onder wie de Nederlander Sybren Drijfhout, kwamen vorig jaar ook tot een opvallende conclusie: grote kans dat we nog vier, vijf extra warme jaren tegemoet kunnen zien. Het klimaat warmt nu eenmaal niet in een voorspelbaar, mooi recht lijntje op: tussen ongeveer 2000 en 2014 stond de opwarming zowat stil, de komende jaren gaat het juist harder, aldus Drijfhout.

‘Parkeerplekken’ voor hemelwater

De langjaargemiddelden laten daarnaast zien dat er dan wel meer droge periodes zijn, maar dat de totale hoeveelheid neerslag per jaar juist groter is dan vijftig jaar geleden, tot wel 100 millimeter meer. De buien die vallen zijn dus heviger.

Geen fijn toekomstperspectief, maar wie naar Koen Zuurbier luistert, zoals in deze oude reportage in de Volkskrant, hoort een voor de hand liggende oplossing. ‘We kunnen de wateroverlast gebruiken om de droogteperiodes beter door te komen’, zegt de grondwaterspecialist van wateronderzoeksinstituut KWR in Nieuwegein. ‘We moeten water meer opvangen en vasthouden voor later gebruik.’

Zuurbier ziet ruimte voor honderden van dergelijke ‘parkeerplekken’ voor hemelwater, zowel in de stad als op het platteland. Soms zijn het bestaande vijvers, soms zijn het gegraven bassins van het kaliber parkeergarage. ‘Op dit moment wordt het water meestal meteen afgevoerd via sloten en riolen naar de rivieren en zee, maar vaak kan het voor langere tijd in de bodem worden opgeborgen in natuurlijke zandlagen, ook in stedelijk gebied. Dan kunnen we het in droge periodes gebruiken voor irrigatie, industrie of verhoging van het grondwaterpeil bij gevoelige funderingen.’

Droogte in Nederland

Idee: gebruik wateroverlast om droge periodes te doorstaan. Hoe? Door het water tijdelijk in de ondergrond te parkeren.

Wat we hebben geleerd in 2018: Je kunt de klimaatverandering steeds beter voelen.

Een maïsveld wordt beregend. Een man wacht tot hij droog kan oversteken. Beeld Marcel van den Bergh/de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden