Extra stemhokjes op 6 april in Son en Breugel

De gemeente Son en Breugel moet vier extra stembureaus openen voor het referendum op 6 april over het associatieverdrag met Oekraïne. Dat heeft de rechtbank in Den Bosch maandag bepaald.

Beeld anp

Het gemeentebestuur wilde maar drie stembureaus openstellen, zeven minder dan voor de jongste verkiezingen voor Provinciale Staten in 2015. 'Het referendum wordt in stilte gesaboteerd doordat in talloze gemeenten niet voldoende stembureaus worden ingericht', meent Thierry Baudet van het Forum voor Democratie, dat de rechtzaak aanspande. 'Zo wordt het erg moeilijk om de opkomstdrempel van 30 procent te halen.'

De rechtbank stelde de klager in het gelijk. 'Er moet zorgvuldig worden omgegaan met de organisatie van het stemmen bij verkiezingen en referenda om te vermijden dat daarmee de uitkomst, al dan niet bedoeld, wordt beïnvloed', aldus de Bossche voorzieningenrechter. Daarom moet het aantal stembureaus worden vergroot tot zeven.

De uitspraak is verrassend, omdat de rechtbank van Overijssel vorige week nog oordeelde dat de gemeente Oldenzaal niet meer stembureaus hoeft te openen. Oldenzaal opent voor het referendum vijf stembureaus, terwijl de stichting GeenPeil had geëist dat er zeventien komen, net zoveel als bij de Tweede Kamerverkiezingen.

'De democratie heeft gezegevierd'

Het verschil tussen beide uitspraken is mede te verklaren uit de verschillende rechtsgebieden: in Den Bosch gaf de civiele rechter zijn oordeel, in Zwolle de bestuursrechter. Daarvoor gelden verschillende maatstaven. De Bossche civiele rechter heeft getoetst of de gemeente rechtmatig heeft gehandeld door zoveel minder stembureaus open te stellen. De bestuursrechter in Zwolle heeft vooral gekeken of het gemeentelijk besluit 'in redelijkheid' is genomen - of zo fout was dat het geschrapt zou moeten worden.

Volgens de Bossche rechter wordt de drempel om te gaan stemmen in Son en Breugel hoger indien zeven van de tien stembureaus komen te vervallen. Daardoor zou het opkomstpercentage negatief worden beïnvloed. 'De gemeente moet het referendum organiseren op een manier zoals verkiezingen voorgaande keren zijn georganiseerd', aldus de rechter. Alleen omdat de gemeente had aangegeven dat drie stembureaus om praktische redenen moeilijk beschikbaar zijn, hoeven ze van de rechter niet open.

Het gemeentebestuur van Son en Breugel is verrast door de uitspraak, maar conformeert zich eraan. Baudet is blij met het vonnis. 'De democratie heeft gezegevierd', twittert hij. 'We hebben de rechtzaak voor voldoende stemhokjes gewonnen.' Hij vindt dat ook andere gemeenten die minder stembureaus voor het referendum hebben, meer stemhokjes moeten openen.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden