Extra hoge temperaturen maken jaarlijkse branden tot een ongekende ramp

Bosbranden Australië..

Waarom is het elke zomer raak met bosbranden in Australië?

Bosbranden horen bij Australië als overstromingen bij Nederland. De meest voorkomende boom in het land, de eucalyptus, heeft brand nodig om te overleven. Alleen bij hoge temperaturen kiemen de zaden voor nieuwe bomen. In de stam zit veel olie, dus als het eenmaal brandt, fikt het lekker. Verder is Australië het droogste continent ter wereld. Ook dat helpt bij het ontstaan van branden.

Hoe bereidt Australië zich voor op het onvermijdelijke?

Je wapenen tegen bosbranden is zo goed als onmogelijk, tenzij er een verbod komt om bomen in de tuin te hebben, of een algemene verplichting in steden te gaan wonen. Dus accepteren de Australiërs de branden als een onontkoombaar feit. Iedereen die in een bosrijke omgeving woont, moet een plan klaar hebben: wat te doen bij brand. Het erf moet schoon zijn, met weinig vegetatie, de goten leeg. De brandweer organiseert cursussen. En als het huis afbrandt, dan de schouders eronder en een nieuw huis bouwen.

Waarom is het deze keer helemaal fout gegaan?

Deze branden zijn van een felheid die niemand had verwacht. Het is in de deelstaat Victoria al dertien jaar droog. De weken voor de branden waren erg heet. Zaterdag was er in Melbourne met ruim 46 graden een temperatuurrecord. De bodem was kurkdroog en er stond een stormachtige wind die de hete lucht door de bossen blies. Op branden had iedereen gerekend, maar niet deze. Het beleid zo lang mogelijk in huis te blijven om het te verdedigen, pakte verkeerd uit. Op het laatste moment verlieten mensen in paniek hun huis, velen verbrandden in hun auto. Het dodental staat op 181. Het is de ergste ramp voor Australië in vredestijd.

Speelt brandstichting een rol?

Je zou verwachten dat niemand hartje zomer een brandende peuk uit de auto werpt, laat staan moedwillig een brandende lucifer weggooit. Dat valt tegen. Toevallig verscheen vlak voor deze ramp een rapport van het Australisch Criminologisch Instituut. Schokkende conclusie: de helft van de branden is aangestoken. Politici spreken vol walging over deze personen. Ze zullen worden vervolgd voor moord, beloofde de minister-president. De daden onderscheiden zich niet van terrorisme, heet het.

De Australische brandweer adviseert bij brand in huis te blijven of tijdig te vertrekken. Moet dat advies de prullenbak in?

Er is een storm van kritiek losgebarsten op dit beleid, dat uit pragmatisme is ontstaan. Dit land is te groot om door een brandweerkorps te laten verdedigen. De afstanden zijn te groot. Dus wordt de Australiërs op het platteland geleerd hun huis te verdedigen. Dat vergt stalen zenuwen, maar alleen dan kunnen beginnende brandhaarden met waterslangen en natte doeken snel worden gedoofd. De praktijk heeft uitgewezen dat deze strategie succesvol is.

Zeker is dat Australië de komende jaren hard moet nadenken over maatregelen. Door het opwarmen van de aarde, voorspellen de deskundigen, worden de branden in de toekomst heviger.

Marc van den Broek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden