Nieuws

Extra herkansing, derde tijdvak en een cijfer wegstrepen: de eindexamens zijn dit jaar anders

Vandaag beginnen op middelbare scholen de eindexamens. Eindexamenleerlingen kregen het afgelopen jaar weliswaar meer op les op school dan de lagere klassen, maar nog steeds vrezen scholen dat minder leerlingen het examen zullen halen. Om hun meer kans te bieden op een diploma zijn er dit jaar speciale regels.

Leerlingen van het Luzac Hilversum doen in 2020 schoolexamen dat online wordt afgenomen. Eindexamenleerlingen krijgen dit jaar niet één, maar twee herkansingen voor het centraal examen. Beeld Marcel van den Bergh
Leerlingen van het Luzac Hilversum doen in 2020 schoolexamen dat online wordt afgenomen. Eindexamenleerlingen krijgen dit jaar niet één, maar twee herkansingen voor het centraal examen.Beeld Marcel van den Bergh

De achterstanden die zijn ontstaan door de coronacrisis bezorgen scholen en leerlingen hoofdbrekens. Demissionair minister Arie Slob van Onderwijs schrijft in een Kamerbrief dat hij de zorgen begrijpt. ‘Ik neem maatregelen die de leerlingen de best mogelijke uitgangspositie geven in termen van tijd, flexibiliteit, compensatie en kansengelijkheid.’ Voor de uitvoering van het maatregelenpakket trekt het ministerie 85 miljoen euro uit.

Meer mogelijkheid tot herkansing

Alle eindexamenleerlingen krijgen een extra herkansing voor het centraal examen. Voor de coronacrisis mocht één examen worden herkanst, dit jaar zijn dat er twee.

Het tweede tijdvak van vier dagen wordt daarnaast uitgebreid naar tien dagen. ‘Daardoor kan een leerling die ziek is of in quarantaine zit tijdens het eerste tijdvak toch het volledige examen afleggen’, schrijft Slob. Leerlingen mogen de examens niet maken als ze in quarantaine zitten. Ook leerlingen die voor een bepaald vak meer voorbereidingstijd nodig hebben, kunnen ervoor kiezen om de examens te spreiden.

Myriam van de Wiel, coördinator van de examenklachtenlijn van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (Laks), denkt dat het extra tijdvak niet veel gebruikt zal worden: ‘Scholen hebben op het eerste tijdvak gehamerd, want dat is makkelijker organiseren. En veel scholieren willen de examens achter de rug hebben.’

Er komt ook een derde tijdvak bij, van 6 tot 9 juli. Leerlingen die in het tweede tijdvak voor het eerst een examen maken, kunnen dat herkansen in het derde.

Het is nog niet duidelijk wat er gebeurt als het in de drie tijdvakken niet lukt om de examens of herkansingen te maken. ‘Dat hangt af van de hoeveelheid leerlingen bij wie dit gebeurt, en bij wat voor vakken’, zegt een woordvoerder van het College voor Toetsen en Examens (CvTE). ‘De directeur van de school moet dat laten weten bij het Examenloket. Als het om een grote groep leerlingen gaat, worden er misschien extra maatregelen genomen.’

Meer onvoldoendes toegestaan

Een slecht cijfer gehaald? Streep het vak maar weg. Leerlingen kunnen dit jaar het cijfer van één vak niet laten meetellen bij het bepalen van de uitslag. Dat gaat om zowel eindexamens als schoolexamens. De leerling mag alleen wegstrepen als hij of zij hierdoor alsnog kan slagen. ‘Leerlingen krijgen hiermee een volwaardig diploma, waaraan het vervolgonderwijs dan ook geen aanvullende toelatingsconsequenties kan verbinden’, schrijft Slob.

‘Dit is echt een opluchting’, zegt Van de Wiel van het Laks. ‘Leerlingen kunnen hun tijd goed verdelen als ze denken: voor geschiedenis sta ik heel slecht, daar ga ik geen tijd meer in steken.’

Maar, let op: het eindcijfer van het weggestreepte vak blijft wel zichtbaar op de cijferlijst. Daarnaast moeten leerlingen het volledige examen hebben afgelegd, ze kunnen het vak niet zomaar laten vallen. Bovendien mag het weggestreepte vak geen kernvak zijn. Voor het vmbo is Nederlands een kernvak, voor het havo en vwo zijn Nederlands en Engels en in de meeste profielen is wiskunde (A, B of C) een kernvak.

Hybride normering

De normering is de maatstaf die wordt gehanteerd bij het becijferen van de examens. Ook die is dit jaar anders dan normaal. Normaal gesproken worden de resultaten van de leerlingen afgezet tegen de eisen van het desbetreffende vak. Dit jaar wordt de normering gerelateerd aan de resultaten van medeleerlingen. ‘Zo wordt de impact van corona zo klein mogelijk gemaakt’, zegt Van de Wiel van het Laks. Daarnaast moeten docenten tijdens de correctie een inschatting maken van hoe moeilijk het examen is. Minister Slob spreekt van een ‘meer hybride vorm van normeren’.

Als leerlingen door opgelopen achterstanden minder vaardig blijken te zijn dan in voorgaande jaren, betekent dit wel dat er meer leerlingen kunnen zakken. ‘Daarmee zorgen we ervoor dat de normering ook dit jaar recht doet aan de prestaties van de leerlingen’, schrijft het verantwoordelijke College voor Toetsen en Examens (CvTE) op de website.

Slechts één examen in beroepsvakken

Voor leerlingen in het vmbo zijn er extra wijzigingen. Degenen die examen doen in een beroepsgericht profielvak – zoals horeca, zorg en welzijn of maritiem en techniek – sluiten dit vak af met een schoolexamen, in plaats van een centraal schriftelijk en praktisch examen. Ook kunnen scholen digitale centrale examens in het vmbo-bb (basis) en vmbo-kb (kader) afnemen tot uiterlijk 23 juli.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden