Extra beveiliging op de kerstmarkt, heeft dat zin?

Toch geen extra betonblokken bij de kerstmarkt op het Museumplein in Amsterdam, maar wel extra hekken in Breda bij het Glazen Huis om de dj's van 3FM Serious Request en hun publiek nog beter te beschermen. Net als in buurlanden overwege organisatoren van evenementen - in overleg met gemeenten en politie -  extra veiligheidsmaatregelen.

De markt in Breda, met dranghekken. Beeld anp

Heeft dat zin? 'Je moet altijd de vraag stellen: wat is nodig, mogelijk en wenselijk?', zegt Mari van Dorst van Kenniscentrum Evenementenveiligheid. 'In 2014, op de nucleaire top met Obama, liepen duizenden gewapende agenten door Den Haag, stond het luchtafweergeschut opgesteld en vlogen straaljagers door de lucht. Wil je dat voor elk evenement? Nee.'

'Je kunt altijd meer maatregelen nemen', voegt Ira Helsloot toe. Maar de Nijmeegse hoogleraar gespecialiseerd in het 'besturen van veiligheid' betwijfelt het nut. 'Als iemand met een bepaalde geestelijke gesteldheid een aanslag wil plegen, is daar weinig tegen te doen.'

Na de aanslagen van afgelopen jaren werd de beveiliging van evenementen al opgevoerd. Zo zag je na de aanslagen in Parijs steeds meer toegangspoortjes. 'Dat neemt nu alweer af', constateert Helsloot. 'Het is veel werk om iedereen te controleren, en de opbrengst is klein.' De toegangspoortjes hebben bovendien een nadeel: je creëert bij de ingang een kwetsbare rij wachtende mensen.

Een andere veelgebruikte beveiligingsmaatregel is het plaatsen van betonblokken. Ze raakten in zwang na de aanslag van Karst T. - die in 2009 met een auto op Koninginnedag in Apeldoorn op een menigte inreed. 'Dat zijn vooral symbolische maatregelen', zegt Helsloot. 'De wereld is te groot om met betonblokken af te zetten. Dan pleegt de dader ergens anders een aanslag of gebruikt hij een ander wapen.'

Extra blokken

Organisator Pim Pronk van de kerstmarkt op het Museumplein in Amsterdam liet dinsdag weten dat hij extra blokken neerlegt. Dat deed hij in overleg met de politie, vooral om de 'rust te bewaren'. 'De sfeer is leuk en gezellig, dat willen we zo houden. Als er dan toch een gek is die met een vrachtwagen een aanslag wil plegen, kan hij enkel stapvoets rijden.'

Het overgrote deel van het plein heeft al een rand van beton, waardoor een vrachtwagen er niet zomaar op kan rijden. 'Over een lengte van 20 meter leggen we nu extra blokken neer.' Aan hekken of poortjes wil Pronk niet denken. 'Dan wordt het een vesting.'

Het feest op het museumplein werd gisteren extra beveiligd, maar ging wel gewoon door. Beeld anp

Weggehaald

Maar de blokken werden vervolgens toch weer weggehaald op verzoek van burgemeester Eberhard van der Laan. Hij ziet geen aanleiding voor de blokken, zo liet een woordvoerder van de gemeente dinsdagavond weten.

Ook andere beveiligingsmaatregelen kunnen het risico op een aanslag niet uitsluiten, zegt Helsloot. Zo zijn camera's vooral behulpzaam achteraf - als hulpmiddel om verdachten op te sporen. 'TNO ontwikkelt camera's die nerveus gedrag signaleren in mensenmassa's. Die techniek staat nog in de kinderschoenen, maar ook dan geldt: 100 procent veiligheid bestaat niet. De terroristen die een aanslag pleegden in Brussel gedroegen zich rustig.'

'Je moet het per geval bekijken', vindt Van Dorst. 'Dat begint met de vragen: welke informatie heb ik en hoe kan ik de risico's beheersen? Het heeft weinig zin om zo maar extra beveiligers neer te zetten.' Hij onderstreept dat het echt niet zo is dat elke kerstmarkt nu een hoger risico loopt op een aanslag. 'Het algemene dreigingniveau is niet hoger geworden: het was al flink.'

Investeren in preventie is en blijft volgens Helsloot de effectiefste maatregel. 'Zorg dat wijkagenten, buurtcoaches en andere mensen met voelhorens in de samenleving radicalisering in een vroeg stadium zien, zodat je het kunt tegengaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden