Extern onderzoek naar rellen in Ede na sluiting theehuis

Een extern bureau gaat onderzoek doen naar de ongeregeldheden in de Edese wijk Veldhuizen van begin mei. Het onderzoek moet duidelijk maken hoe het kon dat politie en autoriteiten totaal verrast werd door de rellen die ontstonden door de sluiting van een theehuis in winkelcentrum de Lindenhorst. Een week lang was het onrustig, meer dan tien auto's werden in brand gestoken.

Winkelcentrum de Lindenhorst.Beeld ANP

Tijdens een informatieavond maandag bleek een meerderheid van de gemeenteraad voorstander van zo'n onderzoek.

Burgemeester Cees van der Knaap steunde het voorstel. 'Ik wil weten: wat hebben we verkeerd gedaan? Waar heeft het beleid gefaald? Hebben we iets gemist? Daar kan alleen onafhankelijk onderzoek van buitenaf antwoord op geven.'

Met de wijk Veldhuizen gaat het de laatste jaren juist heel goed, blijkt uit een rapportage die het college van B&W heeft laten maken na de onlusten in mei. De overlast is substantieel afgenomen, schooluitval is gedaald, het aantal jongeren met een uitkering is verminderd. Een kwart tot 40 procent van de bewoners vindt dat de wijk de afgelopen vijf jaar erop vooruit is gegaan.

Er zijn ook minder criminele jeugdgroepen actief. In 2000 waren er nog tweehonderd jongeren die regelmatig voor overlast zorgden. Nu zijn dat er nog maar een stuk of zestig waarbij er tien de boventoon voeren. Veldhuizen A, een naoorlogse wijk van 4.200 inwoners, kent een geschiedenis van onrust die teruggaat tot 2000. De wijk ligt al jaren onder een vergrootglas van wijkagenten, interventieteams en wijkregisseurs. Er is op grote schaal nieuw gebouwd en gerenoveerd.

Verrast

Toch waren alle autoriteiten totaal verrast toen begin mei de vlam in de pan sloeg. De politie was met te weinig menskracht en moest hulp inroepen van buitenaf. 'We wisten dat het theehuis op 1 mei dicht zou gaan', zegt Van der Knaap. 'Maar we hadden geen enkele indicatie dat het tot zulke dramatische gevolgen zou leiden.'

Een deel van de verklaring is dat de meerderheid van de relschoppers niet uit Veldhuizen kwam, maar uit de wijken daaromheen en zelfs van buiten Ede. 35 van de 60 relschoppers kwamen volgens Van der Knaap niet uit Veldhuizen. 'De grootste belhamel kwam uit Veenendaal. Die is hier niet meer welkom.'

De afgelopen weken zijn gesprekken gevoerd met jongeren en hun ouders, er zijn waarschuwingsbrieven verstuurd, sommige jongeren kunnen sancties verwachten. De politie heeft een rechercheteam geformeerd dat onderzoek doet naar de autobranden. Politiechef Peter van de Berg kondigde aan dat binnenkort arrestaties zijn te verwachten.

Onfatsoenlijk

In de gemeenteraad klonk ook kritiek op het optreden van burgemeester Van de Knaap zelf. Zo was er gedoe rond de bemoeienis van de Marokkaanse consul met Ede. Tweede Kamerleden vonden dat 'een brevet van onvermogen'. De burgemeester werd verweten dat hij zich te weinig liet zien in de wijk.

Van de Knaap verwerpt die kritiek. 'Ik vind de manier waarop Kamerleden reageren onfatsoenlijk en respectloos. Iedereen kakelt elkaar na. Niemand heeft de moeite genomen contact met mij op te nemen om te vragen hoe het zat.'

De Marokkaanse consul kwam volgens Van der Knaap alleen naar Ede om zijn excuses aan te bieden, niet om zich met het beleid te bemoeien. 'Toen de Nederlandse ambassadeur zijn excuses aanbood na de vernielingen van Feyenoordfans in Rome werd hij daarvoor geprezen.'

De afgelopen weken was het rustig in Ede. Zaterdagavond ging er wel weer een auto in de brand. Na de zomer moet duidelijk worden wat voor maatregelen de gemeente kan nemen om problemen in de toekomst te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden