Export drijft op dienstensector

Ons gangbare beeld van de Nederlandse export klopt niet. Niet in de productie, maar in de dienstverlening blinkt de economie uit.

AMSTERDAM - Niet de machinebouwers, olie-exporteurs of chemiebedrijven vormen de motor van de Nederlandse exporteconomie. Juist ons leger aan advocaten, koeriers en reclamebureaus is de stille kracht. De dienstverlening aan exporterende bedrijven draagt namelijk veel meer bij aan de nationale uitvoer dan de industrie, blijkt uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB).


Volgens DNB voegt de dienstensector in Nederland bijna de helft van de waarde toe aan alles dat Nederland exporteert. De industrie levert daarentegen slechts eenderde van de toegevoegde waarde in de export, gevolgd door andere sectoren zoals de land- en mijnbouw en de bouw- en nutssector.


De cijfers gaan in tegen het gangbare beeld in Nederland over de export. Daarin zijn juist de producenten van goederen de kurk waarop de economie drijft. Er zijn nu eenmaal relatief minder advocaten, marketingbureaus of webdesigners die vanuit Amsterdam of Eindhoven opdrachten uitvoeren voor een bedrijf dat zich buiten de landsgrenzen bevindt dan er industri-ele bedrijven zijn die over de landsgrenzen heen zaken doen.


DNB kijkt echter niet alleen naar hoeveel een bepaalde sector daadwerkelijk uitvoert, maar vooral naar welke sector het meest verdient aan de uitvoer. Een Nederlandse bandenfabrikant koopt bijvoorbeeld niet alleen producten als rubber, staal en chemicaliën in om de banden voor de export klaar te maken. Het bedrijf maakt daarbij ook gebruik van onderzoek en ontwikkeling, juridisch advies, een krediet van een bank of een uitgekiende verkoopcampagne van een marketingbureau. Ook zal het negen van de tien keer een Nederlands transportbedrijf inschakelen om de banden bij zijn klanten in het buitenland af te leveren. Bij zoiets simpels als de verkoop van een band in het buitenland is dus een hele keten van Nederlandse dienstverleners betrokken.


DNB telt alle activiteiten in Nederland bij elkaar op en komt vervolgens tot de conclusie dat de dienstverleners uiteindelijk meer overhouden aan de export dan de bedrijven die de geëxporteerde goederen daadwerkelijk maken. Ze hoeven namelijk geen dure grondstoffen of halffabricaten in het buitenland in te slaan. Netto draagt de dienstensector daarom meer bij aan de waarde van de export.


'De cijfers voor de berekeningen zijn niet nieuw, maar het is vooral de manier waarop we naar die cijfers zijn gaan kijken', zegt Robert Vermeulen, onderzoeker bij DNB. Voor de berekeningen heeft de instantie gebruikgemaakt van gegevens van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Wereldhandelsorganisatie. Zij hebben een nieuwe methode ontwikkeld waarmee de rekenaars beter vat krijgen op wie precies wat verdient aan internationale handel.


Ook Eric Bartelsman, hoogleraar economie aan de VU, vindt het nieuwe beeld van de export goed. 'Het is geen echte verassing, maar ik ben blij dat dit beeld eindelijk in de beleidswereld begint neer te slaan.'


Volgens de hoogleraar zijn politici nu nog te veel bezig met de vraag hoe ze meer productie kunnen terughalen uit Azië om daarmee meer banen te scheppen, terwijl de cijfers van DNB laten zien dat juist investeringen in de dienstverlening rond export meer opleveren. 'We moeten onszelf bijvoorbeeld niet verkopen al het vestigingsland voor uitstekende assemblage, maar als de specialist in het organiseren van wereldwijde export.'


De centrale bank overdrijft het belang van de dienstensector sterk, vindt Bart Jan Koopman, directeur bij exportorganisatie Fenedex, daarentegen. 'Het beeld is te zwart-wit. Zonder concrete opdrachten vanuit de industrie zouden dienstverleners uiteindelijk geen werk hebben.' Fenedex vertegenwoordigt 1.200 exporterende bedrijven in Nederland, waarvan het overgrote deel producenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden