Explosieve video brengt Bolsonaro verder in de problemen: ‘Ik ga niet wachten tot ze mijn familie naaien’

Een explosieve video, vrijgegeven door de Braziliaanse rechtbank, heeft president Jair Bolsonaro verder in de problemen gebracht. In de opnames van een kabinetsvergadering van 22 april is te zien hoe een gefrustreerde president klaagt over het feit dat hij geen politie-informatie krijgt. 

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro is in het nauw gebracht door een explosieve video van een kabinetsvergadering.Beeld REUTERS

Sinds een kleine maand hangt Bolsonaro de verdenking van machtsmisbruik boven het hoofd. Op vrijdag 24 april stapte justitieminister Sérgio Moro op nadat hij de president had beschuldigd van inmenging bij de autonome Federale Politie. Bolsonaro had, zonder Moro’s instemming, de hoogste Braziliaanse politiebaas ontslagen en was van plan om hem te vervangen door een vertrouweling. 

Volgens Moro wilde Bolsonaro een vriend aan het hoofd van de Federale Politie om toegang te kunnen krijgen tot politieonderzoeken naar zijn zonen. De twee oudste zonen van Bolsonaro worden door de Braziliaanse justitie verdacht van fraude en het verspreiden van nepnieuws. 

Sindsdien zakt de president steeds verder weg in een politiek moeras. Hij verloor in de maand daarvoor al veel politieke vrienden vanwege zijn pertinente weigering iets aan de coronacrisis te doen. Eind april kwam daar de harde aantijging van Moro bij. Het Braziliaanse Hooggerechtshof gaf vervolgens aan diezelfde Federale Politie de opdracht om een verkennend onderzoek naar de president te doen. De benoeming van Bolsonaro's vertrouweling, Alexandre Ramagem, als politiebaas ging niet door. 

Het vrijgeven van de beelden van de kabinetsvergadering is onderdeel van het onderzoek naar mogelijk machtsmisbruik door de president. De video lijkt de lezing van ex-minister Moro te bevestigen, al wordt ook duidelijk dat Bolsonaro’s pogingen tot inmenging bij de politie kennelijk niet veel succes hadden. In de vergadering tiert de, bij vlagen onsamenhangende, president dat zijn familie wordt lastiggevallen. 

Bolsonaro zegt onder meer: ‘Ik heb geprobeerd mensen van onze beveiliging in Rio de Janeiro te vervangen, maar het lukte niet. Ik ga niet wachten tot mijn familie of mijn vrienden worden genaaid, omdat ik niet iemand kon vervangen. (...) Als ik hem niet kan vervangen, vervang ik zijn baas. Kan ik de baas niet vervangen? Dan vervang ik de minister. Punt. Dit is geen grap.’

Volgens voormalig minister Moro, die bij de vergadering aanwezig was, doelde de president in zijn tirade op het vervangen van de politiebaas. Bolsonaro beweerde in een reactie op de video dat hij slechts sprak over mensen van zijn persoonlijke beveiliging en dat zijn opmerkingen niet gingen over de Federale Politie. Op een ander moment in de video klaagt de president over zijn gebrek aan toegang tot (politie-)informatie. ‘Zo kan ik niet werken. Het is moeilijk. Daarom zal ik me ermee bemoeien.’

Bolsonaro’s (krimpende) aanhang deelt de lezing van de president. De video zou geen bewijs zijn dat hij zich daadwerkelijk wilde mengen in politiezaken. Tegenstanders zullen in de beelden de bevestiging zien van machtsmisbruik. De Federale Politie heeft van het Hooggerechtshof twee maanden de tijd gekregen om te onderzoeken of Moro’s aantijgingen hout snijden en de president daadwerkelijk zou moeten worden vervolgd. Het onderzoek is halverwege. 

Uiteindelijk kan alleen het Braziliaanse parlement besluiten tot een afzettingsprocedure tegen de president. In het Congres is Bolsonaro afhankelijk van rechtse fracties die mogelijk de bungelende president in het zadel houden in ruil voor politieke gunsten. 

De politieke crisis gaat gelijk op met de escalerende gezondheidscrisis in Brazilië. De afgelopen dagen liep het aantal coronadoden in het land met honderden en soms meer dan duizend per dag op. In rap tempo schiet het grootste Zuid-Amerikaanse land omhoog in de wereldwijde corona-ranglijst. President Bolsonaro heeft steevast de ernst van het virus gebagatelliseerd. Hij maakte ruzie met deelstaatgouverneurs die tegen zijn zin in maatregelen nemen tegen corona en ontsloeg een minister van Volksgezondheid. Amper een maand later vertrok een tweede minister van Volksgezondheid. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden