Explosie in Toulouse was mogelijk toch aanslag

De explosie van de chemische fabriek AZF in Toulouse, waarbij daags na 11 september 30 mensen om het leven kwamen en 2000 gewonden vielen, is mogelijk toch door een terroristische aanslag veroorzaakt....

Van onze correspondent Fokke Obbema

Direct na de explosie in het complex stond het voor de Franse justitie 'voor 99 procent' vast dat er van een ongeluk sprake was. Kranten of televisiezenders die op basis van eigen onderzoek suggereerden dat er meer aan de hand was, konden rekenen op juridische vervolging.

Vorige maand nog kreeg La Dépêche du Midi de volle laag van justitie, omdat deze krant een verhaal over een duistere chloorhandel van AZF-werknemers had gepubliceerd. Deze week rekenen twee gezaghebbende bladen, het weekblad L'Express en het dagblad Le Figaro, gelijktijdig af met de hypothese van een ongeluk.

Justitie zelf lijkt ook zover, nu een nieuwe onderzoeksrechter op het dossier is gezet, die bijna anderhalf jaar na de ramp weer helemaal opnieuw wil beginnen. De reconstructie van het ongeluksscenario, zoals justitie dat had bedacht, heeft aangetoond dat die lezing niet klopt. Bovendien wijzen verdachte omstandigheden in de richting van een aanslag.

Zo verdween bij AZF in de zomer voorafgaand aan de explosie twintig kilo van het uiterst gevaarlijke 'chromium VI', aangeleverd door fabrikant Merck. Acht dagen voor het ongeluk werd nog een intern onderzoek gedaan om het middel terug te vinden, maar vergeefs. Chromium VI mag vooral niet in de buurt van nitraten komen, aldus Merck. In de hangar waar de explosie plaatsvond, lag ammoniumnitraat opgeslagen.

De lading chromium VI verdween tussen de opslag en het laboratorium. Daar werkte een 35-jarige Algerijn, Samir A., die een half uur voor de explosie plotseling het gebouw verliet, omdat hij naar eigen zeggen last van buikpijn had. Bij hem thuis vond de politie een orderbon van ruim 18 duizend euro voor boeken en cd-roms over chemische processen. Dat was bedoeld voor een kennis in Algerije, die 'een boekhandel of een computerwinkel heeft', aldus Samir A. Zijn verklaring is niet op haar waarheidsgehalte getoetst.

Onverklaard is ook het gedrag van werknemer Hassan J., die zich eind 2000 tot de radicale islam bekeerde en op de bewuste plek zakken nitraat moest versjouwen. 'Deze man wist dat hij ging sterven', stelden de lijkschouwers in het ziekenhuis van Toulouse vast, nadat zij hadden geconstateerd dat hij vijf onderbroeken over elkaar had gedragen - iets dat islamisten die een zelfmoordaanslag plegen, wel vaker doen.

De explosie werd naderhand door maar liefst vijf groepen opgeeist. Justitie heeft daar nooit aandacht aan willen schenken, vermoedelijk omdat die acties niet pasten bij haar overtuiging dat het om een ongeluk ging. Eén van de groepen verstuurde een fax vanuit de alarmcentrale van de brandweer in de Haute-Garonne. Volgens een bron aldaar werden de telefoonlijnen van de centrale die dag 'gekaapt' door mensen werkzaam in Groot-Brittannïe en gebruikt door bellers over de gehele wereld.

Met harde bewijzen voor een aanslag komen L'Express en Le Figaro niet, maar de aanwijzingen dat er iets niet in de haak was, zijn talrijk. Inmiddels is veel tijd verstreken, doordat justitie meteen heeft geroepen dat het een ongeluk was. Vermoedelijk was dat om de angstpsychose die na 11 september dreigde te ontstaan, niet verder aan te wakkeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden