Explosie en brand Shell Moerdijk: wat gebeurde er?

Bij explosies na het instorten van een reactor en een daaropvolgende brand zijn bij Shell Moerdijk gisteravond laat tussen de twee en vier lichtgewonden gevallen. Inmiddels is de brand geblust. Hieronder de gebeurtenissen in een chronologische volgorde.

Werknemers arriveren bij Shell Moerdijk, met op de voorgrond brandweermannen die hebben geblust bij de grote brand die er in de nacht woedde Beeld anp

22.45 uur: Explosie
Gisteravond vonden er rond kwart voor elf een aantal grote explosies plaats in een lege benzeenreactor van Shell Moerdijk op het industrieterrein van Moerdijk. De fabriek van Shell ligt aan de westkant van het industrieterrein, gelegen op steenworp afstand van het Noord-Brabantse Klundert.

Shell produceert in Moerdijk meer dan vier miljoen ton chemische producten per jaar.

23.00 uur: Hulpdiensten
De explosies werden tot in de wijde omgeving gehoord en gevoeld. Meldingen stromen binnen uit onder meer Bleiswijk, Delft en Lekkerkerk. Mensen zeggen dat ze deuren hoorden klapperen of aan een aardschok dachten. Ook zijn er meldingen van een vlammenzee die van ver is te zien. Meteen rukken hulpdiensten, en voornamelijk de brandweer, massaal uit om de grote brand die is ontstaan na de explosies te blussen.

23.30 uur: Geen evacuaties
Rond half twaalf meldt de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant dat er nog geen plannen zijn om de mensen die rond het industrieterrein wonen, te evacueren. Wel benadrukt de lokale politie dat pottenkijkers niet welkom zijn. De wijkagent, genaamd Van Rijsbergen is kraakhelder: 'Ga NIET naar Moerdijk', twittert hij.

Er zouden geen gewonden of vermisten zijn, aldus aanwezige media.

00.00 uur: Minder intens
Tegen middernacht sijpelen de eerste berichten binnen dat de vuurzee op het chemisch complex van Shell minder intens wordt. Verder wordt duidelijk dat de plaats waar de ontploffingen plaatsvonden, momenteel niet in gebruik was. De gemeente Moerdijk laat weten dat de explosies precies tijdens de wisseling van de ploegendiensten van het bedrijf plaatsvonden.

De gemeente kan verder nog niets zeggen of er gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen tijdens de explosies en de daaropvolgende brand. 'Blijf in ieder geval altijd uit de rook', zegt een woordvoerder van de gemeente.

Donkere rook boven Shell Moerdijk nadat dinsdagavond na explosies een grote brand uitbrak op het chemisch complex Beeld epa

Burgemeester Klijs bevestigt: 'Vuur wordt minder'
Na middernacht laat burgemeester Jac Klijs van Moerdijk via Omroep Brabant van zich horen. Hij zegt dat bij de ontploffing waarschijnlijk methylbenzeen of ethylbenzeen is vrijgekomen.

Beide stoffen zitten in brandstof, zoals benzine. Ethylbenzeen kan ogen, huid, keel en longen irriteren. Wie methylbenzeen inademt, kan duizelig en misselijk worden.

00.30 uur: Eerste meldingen van gewonden
Lifeliner Nederland, de organisatie achter de Nederlandse traumahelikopters, meldt rond 00.30 uur via hun officiële Twitter-account dat er twee tot vier gewonden zijn gevallen bij de brand en explosies: 'Verwondingen vallen mee.'

01.00 uur: Scheepvaartverkeer stilgelegd, op- en afritten A17 afgezet
Het scheepvaartverkeer op het Hollands Diep in de buurt van Moerdijk is volledig stilgelegd rond 01.00 uur. Ook de op- en afritten van de snelweg A17 zijn afgezet. Dat meldt de gemeente Moerdijk. Verder is het industrieterrein Moerdijk niet meer toegankelijk.

01.30 uur: 'Niet te vergelijken met Chemie-Pack'
Burgemeester Klijs zegt om half twee dat het incident in geen geval te vergelijken met de ramp bij Chemie-Pack, nu drie jaar geleden. 'Die vergelijking is overtrokken. Het lijkt gelukkig allemaal mee te vallen.'

Bij de hoofdingang van Shell Moerdijk wemelt het nog altijd van de hulpdiensten. De brandweer heeft schuimblusvoertuigen ingezet en meet op zeven verschillende plekken in Zuid-Holland-Zuid de lucht.

05.45 uur: Brand geblust
Rond kwart voor zes woensdagochtend is de brand bij Shell Moerdijk geblust. Omwonenden hoeven hun ramen en deuren niet meer dicht te houden, zo maakt de gemeente Moerdijk bekend.

Beeld anp

07.24 uur: Zware metalen
In een van de grondmonsters die genomen zijn na de brand in Moerdijk zijn zware metalen gevonden. Dat meldt de brandweer Zuid-Holland Zuid via twitter. De brandweer raadt mensen verder aan om hun handen met zeep te wassen als ze roetdeeltjes hebben aangeraakt en hun schoenen te vegen voordat ze naar binnen gaan.

Hulpdiensten zijn, na het blussen van de brand, aan het afschalen in de loop van de ochtend. 'Maar het is echter niet zo dat er nu een colonne aan brandweerauto's direct wegrijdt,' zegt een politiewoordvoerder. 'Een aantal brandweerlieden blijft nablussen en controles uitvoeren.'

Bedrijven op het industrieterrein kunnen woensdag gewoon open, alleen de weg naar Shell blijft afgesloten. Agenten controleren wie het terrein op wil, om te voorkomen dat ramptoeristen binnenkomen.

Het scheepvaartverkeer op het Hollands Diep mag weer varen en de op- en afritten van de snelweg A17 zijn inmiddels vrijgegeven.

10.41 uur: Geen ethylbenzeen gemeten in lucht
Op een persconferentie is bekendgemaakt dat er geen verhoogde concentraties ethylbenzeen, de stof die is ontbrand tijdens de explosie, in de lucht rond Moerdijk is aangetroffen.

Wel zijn er roetdeeltjes neergekomen in de regio Zuid-Holland-Zuid. In een van de monsters van die roetdeeltjes zijn zware metalen aangetroffen. Er wordt geadviseerd de roetdeeltjes weg te wassen met water en zeep.

Er zijn twee mensen lichtgewond geraakt bij de brand. Zij zijn na een nacht ter observatie in het ziekenhuis inmiddels weer thuis.

De brandweer heeft 150 mensen ingezet en kreeg bij het blussen van de brand hulp van omliggende chemiebedrijven en het brandweerkorps Zuid-Holland-Zuid. Rond tien over zes kon de brandweer het sein brandmeester geven.

Burgemeester Jac Klijs van Moerdijk was te spreken over het handelen van de hulpdiensten. Hij kon in zijn woonplaats Zevenbergen de luchtverplaatsing van de explosie voelen en vreesde meteen voor dodelijke slachtoffers.

'Het was een opluchting dat dat niet het geval was. De brandweer was zes minuten na de explosie ter plaatse.' Ook refereerde de burgemeester nog aan de saillante boekpresentatie van vandaag, over de lessen van de brand bij Chemie-Pack, in 2011: 'Liever heb je niet dat je de dag voor die presentatie kunt laten zien dat die lessen in praktijk zijn gebracht. Het is wat wrang, maar dat is wel het geval. De brand is heel professioneel en alert bestreden en alles is beperkt gebleven tot het Shell-terrein. Dat stemt mij tevreden.'

Volgens Klijs zullen er nu meerdere onderzoeken naar de oorzaak van de explosies en brand plaatsvinden. Onder meer de gemeente zelf, Shell en de Onderzoeksraad voor Veiligheid gaan de brand onderzoeken.

Of Moerdijk eigenlijk nog wel veilig is? 'We doen daar alles aan', was het antwoord van de burgemeester. 'We hebben na Chemie-Pack veel veranderd en nu gaan we de resultaten van de onderzoeken afwachten. Wat wel zo is: absolute veiligheid is nooit te garanderen zolang mensen dingen produceren.'

11.18 uur: Opstelten naar Moerdijk, Shell heeft nog geen idee van schade

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid) gaat zoals gepland vanmiddag naar Moerdijk. De minister neemt daar een boek in ontvangst dat de gemeente liet maken over de enorme brand bij Chemie-Pack in 2011. Hij laat zich bovendien informeren over de brand bij Shell dinsdagavond.

Shell heeft verder nog geen idee hoe groot de financiële schade is na de explosies en brand. Het bedrijf maakte vandaag bekend dat het onderzoek naar de oorzaak van de explosies loopt en dat de overige fabrieken op het terrein naar behoren draaien.

De ontplofte installatie, die grondstoffen voor kunststoffen maakt, was al buiten werking gesteld voor onderhoud.

urgemeester Jac Klijs staat de pers te woord bij Shell Moerdijk, een dag nadat er een grote brand heeft gewoed. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.